Trong những năm gần đây, Ấn Độ đã không ngừng mở rộng công suất năng lượng tái tạo, với mong muốn nâng cao an ninh năng lượng và cung cấp nguồn điện ổn định hơn cho ngành sản xuất, chip, AI và trung tâm dữ liệu. Tuy nhiên, trong khâu lưu trữ năng lượng, Ấn Độ vẫn phụ thuộc rõ rệt vào chuỗi cung ứng Trung Quốc, khiến mục tiêu “tự chủ” của nước này đối mặt với những ràng buộc thực tế.
Áp dụng bắt buộc hệ thống lưu trữ năng lượng đi kèm cho các dự án mới
Tuần trước, Cơ quan Điện lực Trung ương Ấn Độ đã công bố bản nháp quy định về hệ thống lưu trữ năng lượng, yêu cầu tất cả các dự án điện gió và điện mặt trời do chính phủ đầu tư đưa vào vận hành sau tháng 7 năm tới phải được trang bị hệ thống lưu trữ pin để giải phóng điện xanh khi cần thiết.
Sự sắp xếp này nhằm giải quyết vấn đề biến động sản lượng từ điện gió và điện mặt trời. Các chuyên gia trong ngành chỉ ra rằng năng lượng mặt trời và gió chịu ảnh hưởng lớn bởi thời tiết, mùa vụ và thời điểm trong ngày, khi đỉnh phát điện thường không trùng với đỉnh tiêu thụ điện, do đó, lưu trữ năng lượng trở thành khâu then chốt để tăng cường độ ổn định của nguồn cung.
Năng lực sản xuất trong nước dưới 1%
Dữ liệu của Wood Mackenzie cho thấy, dựa trên nhu cầu được xác định qua các cuộc đấu thầu cạnh tranh vào năm 2026, pipeline nhu cầu pin của Ấn Độ khoảng 260 GWh, nhưng năng lực sản xuất pin nội địa hiện nay chiếm chưa đến 1%.
Cơ quan này cho biết, gần 80% pin được sử dụng trong hệ thống lưu trữ năng lượng tái tạo của Ấn Độ đến từ Trung Quốc, phần còn lại khoảng 20% đến từ các khu vực châu Á khác như Hàn Quốc và Đài Loan (Trung Quốc).
- Sản xuất pin nội địa của Ấn Độ chiếm dưới 1% trong chuỗi nhu cầu.
- Pin lưu trữ năng lượng tái tạo gần 80% đến từ Trung Quốc
- Khoảng 20% còn lại đến từ Hàn Quốc và Đài Loan, Trung Quốc...
Than và điện vẫn là nguồn điện chính
Mặc dù trong thập kỷ qua, công suất lắp đặt năng lượng tái tạo của Ấn Độ đã tăng nhanh, và công suất điện mặt trời và điện gió hiện đã chiếm hơn 40% tổng công suất phát điện, gần ngang mức điện than, nhưng cấu trúc phát điện vẫn chưa chuyển đổi đồng bộ.
Trong năm tài chính đến tháng 3 năm 2026, gần 70% sản lượng điện của Ấn Độ vẫn đến từ điện than, trong khi năng lượng mặt trời và điện gió chỉ chiếm tổng cộng hơi hơn 15%. Điều này cũng cho thấy việc mở rộng công suất lắp đặt không đồng nghĩa với việc khả năng cung cấp điện ổn định được nâng cao đồng thời.
Các chuyên gia của Moody's cho biết, lưu trữ năng lượng không chỉ có thể chuyển điện xanh dư thừa sang các giờ cao điểm tiêu thụ, mà còn giúp ổn định thu nhập từ các dự án năng lượng tái tạo và giảm thiệt hại do cắt điện gây ra.
An ninh chuỗi cung ứng và mục tiêu sản xuất đan xen
Báo cáo chỉ ra rằng, Ấn Độ một mặt muốn mở rộng sản xuất trong nước, mặt khác cần nguồn điện ổn định và dồi dào để tiếp nhận sự chuyển dịch chuỗi cung ứng của Apple và thúc đẩy sự phát triển của các doanh nghiệp chip, AI và trung tâm dữ liệu trong nước.
Các chuyên gia nghiên cứu của S&P Global Energy cho biết, Trung Quốc nắm giữ hơn 80% năng lực sản xuất toàn cầu tại nhiều khâu then chốt trong chuỗi cung ứng pin, khiến Ấn Độ đối mặt với các rủi ro như biến động giá, hạn chế thương mại và mức độ tập trung công nghệ quá cao.
Tuy nhiên, các tổ chức thị trường cũng cho rằng, nếu dự án được triển khai thuận lợi và các chính sách hỗ trợ về khoáng sản thiết yếu cùng tái chế được thực hiện đầy đủ, năng lực sản xuất pin trong nước của Ấn Độ vẫn có tiềm năng tăng trưởng trong tương lai. Wood Mackenzie dự kiến, Ấn Độ có thể cần hơn mười năm nữa để hình thành năng lực sản xuất pin nội địa hoàn chỉnh.