Bài viết bởi André Dragosch, Trưởng nhóm nghiên cứu Bitwise tại châu Âu
Biên dịch: Luffy, Foresight News
Một trong những tranh cãi lâu đời nhất xung quanh bitcoin là liệu nó có thực sự là “vàng kỹ thuật số” hay không. Những người ủng hộ quan điểm này chủ yếu lập luận từ góc độ lý thuyết rằng, giống như vàng, bitcoin có tính khan hiếm, có thể hoán đổi cho nhau, có thể chia nhỏ và có thể sở hữu mà không cần bên thứ ba giữ hộ.
Những người phản đối đưa ra các lập luận thực tế hơn: hiệu suất giá quá khứ của bitcoin hoàn toàn khác với vàng. Họ chỉ ra rằng bitcoin đã nhiều lần trải qua các đợt điều chỉnh sâu 50%–80%, nhằm đặt câu hỏi cho lập luận này; đồng thời, bitcoin ra đời cách đây rất lâu so với vàng và chưa được chấp nhận rộng rãi như một tài sản bảo toàn giá trị.
Tuy nhiên, thị trường gần đây đã có những thay đổi then chốt, có thể xóa bỏ sự khác biệt này. Thực tế cho thấy, khi các rủi ro vĩ mô thực sự xảy ra, Bitcoin thực sự có thể đóng vai trò là “vàng số”, và hiện tại, chính là thời điểm giá trị này bắt đầu được hiện thực hóa.
Sự tương quan giữa bitcoin và vàng đạt mức cao nhất trong sáu năm
Tháng 8 chứng kiến các sự kiện vĩ mô quan trọng. Lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ kỳ hạn 10 năm và 30 năm tăng lên, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent can thiệp vào thị trường bằng cách tăng mua trái phiếu dài hạn. Cuộc can thiệp này gửi tín hiệu rằng chúng ta có thể bước vào thời kỳ mới của ức chế tài chính và kiểm soát đường cong lợi suất.
Sau khi các biện pháp can thiệp được thực thi, bitcoin đã ghi nhận tuần tăng trưởng mạnh nhất kể từ tháng 3 năm 2024, với mức tăng 22,4%. Tuy nhiên, đa số nhà đầu tư đã bỏ qua một chi tiết quan trọng: trong đợt diễn biến này, giá bitcoin và vàng có diễn biến rất đồng bộ.
Cụ thể, giá vàng tăng khoảng 5% trong tuần, trong khi thị trường chứng khoán Mỹ giảm. Khai thác sâu dữ liệu, kết luận này cực kỳ có giá trị tham khảo: hệ số tương quan trượt 3 tháng giữa bitcoin và vàng đã tăng lên mức cao nhất trong sáu năm qua.
Tính tương quan 90 ngày trượt của Bitcoin và vàng, nguồn dữ liệu: Bitwise Asset Management, Bloomberg Terminal; khoảng thời gian thống kê: 2015-04-13 đến 2026-08-31; vàng sử dụng giá spot.
Lần cuối cùng độ tương quan giữa hai loại tài sản này đạt mức này là vào thời điểm đại dịch năm 2020, khi nhiều gói chính sách tài khóa và tiền tệ nới lỏng được triển khai trên toàn cầu. Nói cách khác, hai giai đoạn chính phủ can thiệp quy mô lớn vào thị trường vĩ mô trong lịch sử chính là hai thời điểm mà độ tương quan giữa Bitcoin và vàng đạt đỉnh cao.
Đồng thời, mức độ tương quan giữa bitcoin và thị trường chứng khoán Mỹ đã giảm xuống mức thấp nhất trong một năm, cho thấy sự tách rời giữa tài sản cứng và thị trường chứng khoán. Lập luận cho rằng “bitcoin chỉ là cổ phiếu công nghệ tăng trưởng có đòn bẩy” có lẽ đã không còn đúng nữa.
Mối tương quan giữa bitcoin và thị trường chứng khoán Mỹ đã giảm từ mức cao.
Tính tương quan trượt 90 ngày của Bitcoin so với chỉ số Nasdaq 100 Nguồn dữ liệu: Bitwise Asset Management, Bloomberg Terminal; khoảng thời gian thống kê: 2015-04-13 đến 2026-08-31; chỉ số chuẩn sử dụng là Nasdaq 100 Total Return Index.
Ngoài ra, Bitcoin có mối tương quan âm đáng kể với chỉ số đô la Mỹ (DXY). Khi đồng đô la Mỹ chịu áp lực suy yếu, Bitcoin (cùng với vàng) thường đón nhận xu hướng tích cực.
Bitcoin duy trì mối quan hệ âm với đô la Mỹ.
Tính tương quan trượt 90 ngày của Bitcoin so với chỉ số đô la Mỹ Nguồn dữ liệu: Bitwise Asset Management, Bloomberg Terminal; Khoảng thời gian thống kê: 13/04/2015 đến 31/08/2026; Đô la Mỹ sử dụng chỉ số DXY.
Bitcoin là công cụ phòng ngừa rủi ro lạm phát.
Dữ liệu đưa ra tín hiệu rõ ràng. Trước hết, bitcoin không tương đương với vàng. Vàng là tài sản bảo toàn giá trị đã được khẳng định qua hàng ngàn năm; bitcoin chỉ mới ra đời chưa đầy hai mươi năm, thuộc danh mục sáng tạo hoàn toàn mới. Khi rủi ro vĩ mô không còn là trọng tâm của thị trường, diễn biến giá của bitcoin và vàng vẫn sẽ tiếp tục phân hóa rõ rệt.
Nhưng khi tình hình vĩ mô căng thẳng và các biến số vĩ mô tạo ra ràng buộc mạnh mẽ, trước nguy cơ đồng tiền suy giảm giá trị, ranh giới lựa chọn giữa vàng và bitcoin của các nhà đầu tư đang ngày càng mờ nhạt. Trong các diễn biến thị trường đặc biệt này, bitcoin bắt đầu thể hiện như một phiên bản linh hoạt và khuếch đại của vàng.
Vàng sở hữu một thị trường khổng lồ khoảng 30 nghìn tỷ USD, với các chủ sở hữu chủ yếu là các ngân hàng trung ương, tổ chức chủ quyền và các tổ chức đầu tư tài sản lớn. Khoản vốn này có quy mô vượt xa rất nhiều so với vốn đầu tư mạo hiểm và vốn bản địa trong ngành tiền mã hóa từng chi phối định giá trong giai đoạn đầu phát triển của Bitcoin. Nếu Bitcoin chính thức gia nhập phân khúc tài sản bảo toàn giá trị này, logic định giá của nó sẽ được so sánh với một chuẩn mực thị trường lớn hơn nhiều.
Dữ liệu liên quan đưa ra kết luận rất rõ ràng: các nhà đầu tư không còn băn khoăn giữa việc chọn vàng hay bitcoin để phòng ngừa lạm phát tiền tệ, mà đang đồng thời phân bổ cả hai tài sản để cùng phòng ngừa rủi ro. Trong 15 năm qua, bitcoin luôn được định giá theo logic của tài sản rủi ro; nếu xu hướng tương quan mạnh mẽ với vàng này tiếp tục duy trì, câu chuyện giá trị của nó trong 15 năm tới có thể được viết lại hoàn toàn.