Các dự án crypto đã chi khoảng 640 triệu USD để mua lại token trong năm 2026 — nhưng buyback không đồng nghĩa với giá trị bền vững Token buyback đang trở thành một trong những xu hướng tokenomics lớn nhất của thị trường crypto. Từ đầu năm 2026 đến nay, các dự án đã chi khoảng 640 triệu USD để mua lại token của chính mình, tăng khoảng 17% so với cùng kỳ năm trước. Riêng Hyperliquid và https://t.co/8gnyZr3GA8 chiếm gần 90% tổng số tiền này. Cơ chế khá đơn giản: giao thức sử dụng doanh thu để mua token trên thị trường, tạo thêm lực cầu. Nếu token sau đó được đốt, nguồn cung cũng giảm, qua đó có thể tạo áp lực tăng giá và giúp giá trị token gắn chặt hơn với doanh thu cũng như mức độ sử dụng của giao thức. Hyperliquid được cho là sử dụng tới 99% doanh thu để mua lại và đốt HYPE, trong khi https://t.co/8gnyZr3GA8 dành 50% doanh thu cho việc mua lại và đốt PUMP. Hơn 446 triệu USD PUMP đã được loại khỏi lưu thông. Tuy nhiên, buyback cũng có chi phí cơ hội. Mỗi USD dùng để mua lại token là một USD không được đầu tư vào đội ngũ phát triển, mở rộng sản phẩm, mua lại doanh nghiệp khác hoặc củng cố bảng cân đối tài chính. Quan trọng hơn, buyback không đảm bảo giá token sẽ tăng. PUMP vẫn thấp hơn khoảng 50% so với mức đỉnh lịch sử tháng 9/2025 dù liên tục được mua lại và đốt. UNI cũng đã mất khoảng một nửa mức tăng đạt được sau khi Uniswap công bố đề xuất UNIfication. Điểm quan trọng với nhà đầu tư là phải phân biệt giữa một chương trình buyback được tài trợ bằng lợi nhuận bền vững của giao thức và một chương trình chỉ nhằm tạo lực cầu nhân tạo cho token. Buyback có thể làm tokenomics của một giao thức tốt trở nên hấp dẫn hơn, nhưng không thể biến một mô hình kinh doanh yếu thành một mô hình bền vững. Câu hỏi quan trọng nhất có lẽ là: nếu ngày mai chương trình buyback dừng lại, liệu vẫn còn lý do đủ mạnh để tiếp tục nắm giữ token hay không?