Việc định giá, nhiều người chỉ chú ý đến hệ số P/E, nhưng thực ra đó chỉ mới tính được một nửa tờ giấy, nửa còn lại là lãi suất. Một đồng tiền thực sự có giá trị bao nhiêu, nói đơn giản là chiết khấu dòng tiền tương lai về hiện tại, và điểm tham chiếu cho tỷ lệ chiết khấu chính là lãi suất phi rủi ro. Khi lãi suất thay đổi, mẫu số của mọi tài sản trên toàn thế giới đều phải tính lại, nhưng phần lớn mọi người chẳng bao giờ nhìn vào mẫu số đó. Đợt tháng 9 này rất sôi động: Fed đã tăng 25 điểm cơ bản vào ngày 16/9, lần đầu tiên nâng lãi suất sau hơn ba năm, lãi suất quỹ liên bang đạt 3,75-4%, hội đồng bỏ phiếu nhất trí, đồng thời cho biết có thể sẽ tăng thêm một lần nữa. Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 3 tháng là 4,08%, kỳ hạn 2 năm là 4,7%, kỳ hạn 10 năm từng quay trở lại mức 5%. Bên châu Âu cũng cùng hưởng ứng: ECB tăng lãi suất vào ngày 10/9, lãi suất gửi tiền lên 2,5%, và đây đã là lần tăng thứ hai trong ba tháng, do lạm phát khu vực đồng euro tăng lên 3,3%. Khi đặt những con số này cạnh nhau, điều thú vị liền hiện ra. Nếu bạn bỏ tiền vào trái phiếu kho bạc ngắn hạn, chẳng làm gì cả, một năm thu về 4%, tương đương với một tài sản có P/E khoảng 25 lần, và lợi nhuận này sẽ không bao giờ tăng trưởng, cũng không bao giờ thua lỗ. Toàn bộ thị trường chứng khoán Mỹ có P/E kỳ vọng khoảng 19 lần, lợi suất 5,2%, so với lợi suất trái phiếu kỳ hạn 10 năm ở mức 5%, chỉ cao hơn 20 điểm cơ bản. Chỉ cao hơn trái phiếu kho bạc một chút, nhưng lại phải gánh rủi ro lợi nhuận không đạt kỳ vọng và giá cổ phiếu sụt giảm mạnh. Vì vậy, hy vọng kiếm lời thông qua việc định giá tiếp tục giãn nở đã có xác suất rất thấp; từ nay về sau, để kiếm tiền chỉ còn cách dựa vào tử số — tức là lợi nhuận thực sự tăng trưởng. So với trái phiếu kho bạc: chênh lệch quá ít, kinh doanh lại bình thường, chẳng có ý nghĩa gì lớn. Chỉ khi chênh lệch đáng kể và lợi nhuận còn có thể tăng trưởng, thì mới đáng để quan tâm nghiêm túc!