Chủ tịch Tập Cận Bình trong bài phát biểu khai mạc tại WAIC 2026, Thượng Hải hôm nay, đã vạch ra chiến lược táo bạo của Trung Quốc nhằm dẫn đầu toàn cầu về AI: Mở nguồn như một “hàng hóa công toàn cầu”, đầu tư mạnh vào năng lực cho các nước đang phát triển, và thành lập Tổ chức Hợp tác AI Toàn cầu mới (WAICO) với 29 thành viên sáng lập. Cuộc đua AI giờ đây không còn chỉ là vấn đề ai xây dựng được mô hình tốt nhất. Sau khi lắng nghe những thông điệp chính từ bài phát biểu của Chủ tịch Tập tại WAIC 2026, một điều trở nên rõ ràng: Trung Quốc đang tự định vị không chỉ là một cường quốc AI, mà còn là kiến trúc sư của hệ sinh thái AI toàn cầu. Dưới đây là những điểm rút ra của tôi: 🔹 AI nên mở và dễ tiếp cận. Trung Quốc tái khẳng định cam kết hợp tác AI mở, cho rằng đổi mới sẽ được thúc đẩy nhanh hơn khi công nghệ, tri thức và năng lực AI được chia sẻ thay vì bị tập trung trong tay một vài bên. 🔹 AI giờ đây là hạ tầng quốc gia. Giống như điện, internet và tài chính, AI đang được coi là hạ tầng then chốt sẽ định hình năng lực cạnh tranh kinh tế và phát triển quốc gia trong nhiều thập kỷ tới. 🔹 Các nước đang phát triển không nên bị bỏ lại phía sau. Đã nhấn mạnh mạnh mẽ vào việc hỗ trợ các nền kinh tế mới nổi tiếp cận AI thông qua chia sẻ công nghệ, phát triển nhân tài và hợp tác quốc tế, giảm thiểu nguy cơ khoảng cách AI ngày càng gia tăng. 🔹 Quản trị AI toàn cầu đang trở thành ưu tiên hàng đầu. Thay vì để các tiêu chuẩn AI do một vài quốc gia hoặc công ty định nghĩa, Trung Quốc kêu gọi hợp tác quốc tế rộng rãi hơn để thiết lập các quy tắc chung, khung an toàn và cơ chế quản trị. 🔹 AI phải phục vụ nhân loại. Sự đổi mới nhanh chóng cần được cân bằng với an toàn, đạo đức và sự giám sát của con người để đảm bảo AI mang lại lợi ích lâu dài cho xã hội. Chúng ta đang chứng kiến sự khởi đầu của một cảnh quan AI toàn cầu mới. Cuộc cạnh tranh đang chuyển từ mô hình sang hệ sinh thái. Giờ đây không còn đơn thuần là: • OpenAI vs. DeepSeek • Anthropic vs. Qwen • Google vs. Alibaba Mà đang trở thành cuộc cạnh tranh giữa các hệ sinh thái AI, mô hình quản trị, cộng đồng nhà phát triển và ảnh hưởng quốc tế. Dù bạn đồng tình hay không đồng tình với cách tiếp cận của Trung Quốc, có một điều không thể chối cãi: Tương lai của AI sẽ không chỉ do Thung lũng Silicon định hình. Các nhà lãnh đạo doanh nghiệp hiểu rõ cả hệ sinh thái AI phương Tây và Trung Quốc sẽ có lợi thế đáng kể trong thập kỷ tới. Cuộc đua AI đã bước vào giai đoạn tiếp theo, và giờ đây không còn chỉ là về công nghệ. Mà là về ảnh hưởng, hợp tác và ai sẽ giúp định ra những quy tắc của thời đại AI.