DeepSeek sắp ra mắt mô hình mới, nhưng do đang tiến hành tối ưu hóa sâu về hạ tầng tính toán với Huawei, tiến độ đã bị chậm lại đáng kể. Theo thông tin, cả suy luận và đào tạo sẽ đều chạy trên chip của Huawei. Nếu sự kiện này trở thành hiện thực, kịch bản mà Jensen Huang lo lắng nhất sẽ trở thành sự thật. Vài ngày trước, trong cuộc phỏng vấn với Dwarkesh Patel, ông nói: “Nếu một ngày nào đó, mô hình cấp độ DeepSeek được ra mắt đầu tiên trên chip của Huawei, đó sẽ là một kết quả đáng sợ đối với đất nước chúng ta.” Bây giờ, “ngày đó” có lẽ đang đến rất gần. Lý do Jensen Huang phản đối lệnh cấm xuất khẩu chip rất đơn giản (dĩ nhiên, tôi cho rằng ông vẫn muốn kiếm tiền từ Trung Quốc — đây là thị trường lớn nhất ngoài Mỹ): 1. Trung Quốc đã có đủ năng lực tính toán. Đào tạo AI là vấn đề tính toán song song; công việc mà một con H100 làm được, có thể thực hiện bằng cách xếp chồng nhiều chip 7nm. Trung Quốc có năng lực sản xuất 7nm dồi dào và năng lượng giá rẻ. Mythos của Anthropic được đào tạo trên “quy mô tính toán khá bình thường”, và loại năng lực này đã tồn tại rất nhiều ở Trung Quốc — điều này cho thấy Trung Quốc đã có đủ năng lực tính toán để đào tạo ra các mô hình hàng đầu. Doanh thu của Huawei năm 2025 đạt 880,9 tỷ nhân dân tệ, đã xuất xưởng hàng triệu chip. 2. Thuật toán mới là yếu tố quyết định giới hạn cao nhất. Trung Quốc sở hữu hơn 50% nhà nghiên cứu AI toàn cầu. Hãy nhìn vào các phòng thí nghiệm AI hàng đầu thế giới, số lượng người Hoa chiếm đa số. DeepSeek không phải là sản phẩm của việc xếp chồng card, mà là kết quả của đột phá về thuật toán. Tính toán là giới hạn dưới, còn thuật toán mới là giới hạn trên. Chi phí đào tạo mô hình của Trung Quốc chỉ bằng dưới một phần mười so với Mỹ; chi phí điện cho trung tâm tính toán của Trung Quốc chỉ bằng một nửa so với Mỹ. Vì vậy, giá API của các mô hình Trung Quốc hiện nay không phải đang bán lỗ — lợi nhuận có thể không thấp hơn nhiều so với Mỹ. Nhưng nếu khả năng mô hình bằng với Mỹ mà chi phí chỉ bằng một phần năm, đó mới là cơn ác mộng thực sự. Giống như hàng hóa Trung Quốc có chất lượng tương đương Mỹ nhưng chi phí chỉ dưới một phần ba, cuối cùng người dùng sẽ chọn gì? Câu trả lời rất rõ ràng. 3. Hiệu quả thực sự của lệnh cấm là giúp Huawei xây dựng hệ sinh thái. Không mua được chip NVIDIA → buộc phải dùng chip nội địa → hệ sinh thái phần mềm được tối ưu hóa cho chip nội địa → chip Huawei ngày càng dễ sử dụng hơn → ngay cả khi lệnh cấm được gỡ bỏ, khách hàng cũng chưa chắc quay lại. Trung Quốc chiếm 40% thị trường công nghệ toàn cầu; từ bỏ chủ động thị trường này không phải là bảo vệ, mà là tự sát. Lời nguyên văn của Jensen Huang: “Nếu trong tương lai, các mô hình AI chạy tốt nhất trên nền tảng công nghệ của người khác, đó mới là cơn ác mộng của Mỹ.” Vậy thì sao? Rào cản cạnh tranh trong ngành chip không chỉ nằm ở lợi thế công nghệ, mà còn ở sự khóa chặt hệ sinh thái. Khách hàng viết mã dựa trên kiến trúc của bạn, rào cản của bạn sẽ ngày càng sâu hơn. Khi khách hàng buộc phải chuyển sang kiến trúc khác, rào cản của bạn sẽ bị lấp đầy. Trung Quốc đã mất 3 năm để chuyển đổi — có thể thấy trong tương lai gần, họ sẽ hoàn thành việc này. Nếu DeepSeek thực sự hoàn thành toàn bộ quy trình từ đào tạo đến suy luận trên chip Huawei, điều này có nghĩa hệ sinh thái AI Trung Quốc — từ chip đến khung nền tảng đến mô hình — lần đầu tiên đã vận hành trơn tru một nền tảng công nghệ hoàn toàn độc lập với NVIDIA. Những khó khăn mà DeepSeek và chip Huawei đã vượt qua có thể được tái sử dụng cho các mô hình mã nguồn mở Trung Quốc khác và các chip nội địa khác — toàn bộ hệ sinh thái liên quan sẽ cùng nhau tiến bộ, có thể không cần mất 3 năm để bắt kịp hệ sinh thái hiện tại của Mỹ. Tôi cho rằng lập luận này rất hợp lý. Sự phát triển của Internet Trung Quốc chính là nhờ có “tường lửa”, nhờ đó mới có thể sánh ngang với Mỹ. Nếu không có tường lửa, hiện nay Internet Trung Quốc có lẽ đã hoàn toàn bị chiếm lĩnh bởi các sản phẩm Internet Mỹ — và có lẽ ngành Internet trong nước sẽ không có không gian phát triển lớn như vậy. Hiện nay, Trung Quốc không còn đang đuổi theo — mà đang tách ra thành một hướng khác. Jensen Huang thấy không phải Trung Quốc đang đuổi theo, mà là Trung Quốc đang xây dựng một hệ thống hoàn toàn mới. Và lệnh cấm chính là lực đẩy buộc họ phải đi trên con đường này.