Tác giả: Ethan, Odaily Planet Daily
Ngày 22 tháng 1, nền tảng X đã cập nhật trang "Xu hướng Toàn cầu (Global Trends)". Sau một loạt các thay đổi liên quan đến nội dung và cơ chế khuyến khích, Odaily Planet Daily tổng hợp và phát hiện nền tảng đã thêm một chuyên mục Meme riêng biệt. Các loại hình ảnh hài hước, video ngắn và meme được tập trung trình bày, người dùng có thể trực quan nhìn thấy các chủ đề và xu hướng cảm xúc meme đang lan rộng trong và ngoài nền tảng tại thời điểm hiện tại.
Ban đầu, điều này dường như giống như một nỗ lực sắp xếp nội dung mang tính giải trí. Tuy nhiên, nếu đặt trong bối cảnh X gần đây đang tích cực thực hiện các hành động quản lý nội dung, thì việc xuất hiện bảng Meme này lại không còn mang vẻ "nhẹ nhàng" nữa.
Trong logic sản phẩm của X, nội dung đang được phân tầng lại: những thứ nào thuộc về biểu đạt cảm xúc, những thứ nào được xem là tài sản thông tin, nền tảng bắt đầu đưa ra các ranh giới rõ ràng hơn thông qua giao diện và chính cách phân loại.
Trong bối cảnh này, gần đây X đã liên tục thắt chặt các quy định về khuyến khích sáng tạo và sử dụng API, rõ ràng quy định tương tác trả lời không còn được tính vào doanh thu, và cuối cùng nhắm thẳng vào mô hình ứng dụng InfoFi dựa vào sự thúc đẩy từ các phần thưởng bên ngoài để đăng bài và tương tác. Trong cộng đồng tiền mã hóa, chuỗi thay đổi này nhanh chóng được diễn giải như một tín hiệu: nền tảng sẽ không còn tiếp tục nhường chỗ cho con đường nội dung "tương tác cao nhưng mật độ thông tin thấp" nữa.
Từ những chi tiết được tách riêng ra của Meme, có thể thấy lần điều chỉnh này của X không chỉ đơn thuần là đóng cửa cơ chế cũ, mà còn đang đồng bộ xây dựng một trật tự nội dung mới.
Tại sao việc "xem xét lại bằng miệng" lại không hiệu quả? Câu trả lời từ X trực tiếp hơn cả "giới hạn lưu lượng"
Trong tuần vừa qua, X đã thực hiện một loạt các điều chỉnh quy tắc liên quan đến nhau, cho thấy X đang định nghĩa lại những hành vi nào xứng đáng được định giá.
Sự thay đổi đầu tiên được thể hiện trong quy tắc thu nhập của các nhà sáng tạo nội dung. Vào ngày 19 tháng 1, Nikita Bier, người phụ trách sản phẩm của X, đã trực tiếp trả lời các nghi ngờ của người dùng, khẳng định rõ ràng rằng hiện tại thu nhập của các nhà sáng tạo chỉ được tính dựa trên số lần nội dung của họ được xem trên dòng thời gian trang chủ, và các lượt xem phát sinh từ các phản hồi sẽ không còn được tính vào doanh thu. Điều này gần như trực tiếp lật đổ một logic tăng trưởng được mặc định trong thời gian dài – tương tác nội dung bản thân nó giờ đây không còn mang lại giá trị kinh tế.
Người phụ trách sản phẩm X Nikita Bier đã đăng bài trên X để trả lời các câu hỏi của người dùng mạng
Trong hệ thống định giá mới, bất kể là trả lời với tần suất cao, đăng tải liên tục, hay duy trì hoạt động bằng các nội dung có chi phí thấp như "gm", "+1", miễn là không thể đưa nội dung vào dòng thời gian trang chủ, thì sẽ không còn được nền tảng xem là đóng góp hiệu quả nữa.
Thay đổi này không phải là sự kiện đơn lẻ. Trong phần giải thích tiếp theo, X đã bổ sung thêm logic đằng sau: số lượng nội dung mà người dùng bình thường có thể xem mỗi ngày thực ra rất hạn chế. Việc đăng bài quá nhiều và tương tác thường xuyên không những không mở rộng được tầm ảnh hưởng, mà ngược lại còn tiêu hao sớm hạn mức hiển thị của tài khoản trong ngày. Khi thông tin thực sự quan trọng được đăng tải, tài khoản thường đã "hết hạn mức".
Nói cách khác, theo đánh giá của X, sự tương tác quá mức không bị đàn áp, mà lại được xem là một mô hình hành vi kém hiệu quả, thậm chí tự gây tổn hại.
Quan điểm này cũng vang vọng lại những lời chỉ trích công khai trước đây của Nikita Bier đối với cộng đồng tiền mã hóa. Theo ông, sự suy giảm ảnh hưởng của các tweet liên quan đến tiền mã hóa không phải do nền tảng cố ý hạn chế theo thuật toán, mà là hậu quả tự gây ra bởi chính cộng đồng đã quá lâu dựa vào các tương tác có giá trị thấp.
Nhìn từ kết quả, X không phủ nhận việc "lấy tay làm", mà thay vào đó đã chọn một cách xử lý trực tiếp và bình tĩnh hơn: không còn trả tiền cho hành vi này nữa.
Khi lượt xem phản hồi bị tách biệt hoàn toàn khỏi hệ thống khuyến khích, mô hình nội dung "tận dụng tương tác để sinh lời" đương nhiên mất đi cơ sở tồn tại. Việc "thế hệ lướt môi kết thúc" không phải là một đợt thanh lọc mang tính chất đặc biệt, mà là kết quả tất yếu sau khi điều chỉnh hệ thống định giá.
Bối cảnh thực sự đằng sau việc xuất hiện của Smart Cashtags: X muốn biến "tâm lý thị trường" thành một thứ có thể được tiêu dùng.
Trong khi tái định hình các quy tắc khuyến khích sáng tạo, X cũng đang đồng thời thúc đẩy một hướng phát triển sản phẩm mang tính định hướng cao hơn — nhãn tài sản thông minh (Smart Cashtags).
Theo tuyên bố công khai của Nikita Bier, người phụ trách sản phẩm X, tính năng này cho phép người dùng trực tiếp gắn thẻ các đồng tiền mã hóa hoặc hợp đồng thông minh cụ thể khi đăng tải tin tức hoặc nội dung liên quan đến tài sản. Khi người dùng nhấp vào thẻ trong dòng thời gian, họ có thể xem giá thực tế thời điểm đó của tài sản tương ứng, cùng với tất cả các cuộc thảo luận liên quan trên nền tảng. Tính năng này hiện vẫn đang trong giai đoạn thử nghiệm và thu thập phản hồi. Chính thức, nhà phát hành đã xác nhận sẽ ra mắt phiên bản V1 và đưa ra dự kiến thời gian phát hành rõ ràng (dự kiến sẽ ra mắt vào tháng tới).
Điều này có nghĩa là, Smart Cashtags không còn chỉ là một bản chứng minh khái niệm nữa, mà đã bước vào giai đoạn cuối cùng để hoàn thiện trước khi xác định các chức năng.
Tweet liên quan và trang kiểm tra Smart Cashtags
Ban đầu, cộng đồng nhìn nhận nó chủ yếu là một công cụ tra cứu giá cả nhằm nâng cao trải nghiệm sử dụng. Nhưng khi cuộc thảo luận đi sâu hơn, các nghi ngờ dần tập trung vào một vài vấn đề cốt lõi hơn:
- Nếu tài sản chưa được niêm yết trên các sàn giao dịch lớn, liệu X có khả năng bao quát dữ liệu đáng tin cậy không?
— Giá cả và thông tin trên chuỗi có phải chỉ dựa vào các sàn giao dịch tập trung không?
— Tương lai liệu có thể mở rộng thêm sang ví hoặc tầng thực thi giao dịch không?
Đối với hai câu hỏi đầu tiên, Nikita Bier đã đưa ra câu trả lời tương đối rõ ràng. Ông cho biết, API mà X sử dụng sẽ "xử lý gần như theo thời gian thực bất kỳ nội dung nào được đúc trên chuỗi", ngụ ý rằng nguồn dữ liệu của Smart Cashtags không chỉ bị giới hạn ở các sàn giao dịch tập trung, mà còn có khả năng kết nối trực tiếp với thông tin trên chuỗi.
Về việc có hỗ trợ ví tự lưu trữ hay thực hiện giao dịch thông qua tiện ích CEX bên trong X hay không, ông ấy không trả lời trực tiếp mà chỉ dùng biểu tượng "theo dõi" để qua loa. Thái độ cố ý giữ kín này lại càng khiến cộng đồng thêm suy đoán về những động thái tiếp theo của X.
Nếu đặt lại các Smart Cashtags vào quỹ đạo chiến lược hiện có của X, thì khoảng "trống" này không hề gây phản cảm.
Đến năm 2025, X đã lần lượt nhận được hơn 40 giấy phép liên quan đến dịch vụ chuyển tiền tại Mỹ, đồng thời đẩy mạnh xây dựng tính tuân thủ cho hệ thống thanh toán X Money. Những động thái này lúc đó phần lớn được xem như một phần của câu chuyện "Everything App", vẫn còn khá xa vời so với hệ sinh thái nội dung.
Vào tháng 1 năm 2026, nhịp độ triển khai Smart Cashtags bắt đầu trở nên rõ ràng hơn: các tính năng lần đầu tiên được công khai thảo luận, sau đó là việc bổ sung chi tiết về tầng API, đi kèm với những thông tin rò rỉ liên quan đến khía cạnh tuân thủ và pháp lý. Đến cuối tháng 1, mặc dù vẫn còn đang trong giai đoạn thử nghiệm, nhưng phía chính thức đã đưa ra dự kiến thời gian cụ thể.
Odaily Planet Daily cho rằng, điều này một lần nữa cho thấy, Smart Cashtags không chỉ là một nỗ lực sản phẩm đơn lẻ, mà thực chất X đang xây dựng cơ sở hạ tầng cho giao diện giữa "nội dung × tài chính".
Nếu đặt điều chỉnh này bên cạnh các quy tắc khuyến khích sáng tạo nội dung, việc loại bỏ API InfoFi, thì định hướng của X dần dần trở nên rõ ràng: X không vội vàng can thiệp trực tiếp vào việc thực hiện giao dịch, mà đang cố gắng nén tài sản, giá cả và tâm lý thị trường vào cùng một nút nội dung có thể nhấp chuột và theo dõi được.
Trong cấu trúc này, giá trị nội dung không còn được quyết định đơn giản bởi mức độ tương tác, mà phụ thuộc vào việc liệu nội dung đó có thể xung quanh một tài sản cụ thể, tạo ra một dòng thông tin và câu chuyện liên tục, có thể được tiêu thụ hay không. Theo nghĩa này, Smart Cashtags không phải là công cụ dành cho việc "xúc tiến" (嘴撸), mà là dành để mở ra lối vào cho những hình thức nội dung cụ thể.
Sau khi thuật toán bị "lật nắp", quyền tiếp cận thông tin vẫn chưa trở nên dân chủ hơn.
Ngoài tính năng Smart Cashtags, một thay đổi khác gần đây được nhắc đến nhiều lần trên X là việc chính thức công khai thuật toán đề xuất.
Vào cuối tháng 1, nhóm kỹ sư của X đã công bố phiên bản mới nhất của thuật toán nền tảng của họ, sử dụng kiến trúc Transformer giống với mô hình Grok của xAI. Sau đó, Elon Musk thẳng thắn nhận định rằng thuật toán này vẫn còn "rất thô sơ", nhưng việc mã nguồn mở có nghĩa là người dùng có thể nhìn thấy rõ lộ trình tối ưu hóa của nó. Trong nhiều năm qua, việc nội dung bị hạn chế hiển thị, chủ đề bị ức chế thường được quy cho "thuật toán hộp đen"; trong khi việc thuật toán trở nên minh bạch sẽ ít nhất khiến các quy tắc không còn giấu kín, và lộ trình có thể được theo dõi.
Trang chủ kho lưu trữ Github thuật toán nền tảng mới nhất của X đã được công bố
Tuy nhiên, việc mã nguồn thuật toán được công khai không có nghĩa là quyền tiếp cận được phân phối bình đẳng.
Đồng thời, X đang triển khai nâng cấp hệ thống cơ chế "khám phá sở thích". Mục tiêu cốt lõi là giúp các tài khoản mới nhanh chóng tìm thấy nội dung mình quan tâm mà không cần phải mất thời gian theo dõi và sàng lọc. Thuật toán khi sắp xếp dòng thời gian sẽ chuyển từ việc dựa vào "bạn đang theo dõi ai" sang "hệ thống cho rằng bạn có thể muốn xem điều gì".
Trong khuôn khổ này, việc nội dung có được phơi bày hay không phụ thuộc vào hai tiêu chí quan trọng: tính dễ hiểu và tính dễ tiêu thụ.
- Tính dễ hiểu: Nội dung có cấu trúc rõ ràng, thông tin đầy đủ, dễ dàng được thuật toán nhận diện và phân loại.
- Tính tiêu dùng được: Nội dung có thể được người dùng tiếp thu, hiểu và tương tác trong thời gian ngắn, tạo thành luồng thông tin hiệu quả.
Nói cách khác, quyền tiếp xúc không còn do "sự tương tác" quyết định nữa, mà thay vào đó là do nội dung có thể được hệ thống nhận diện, phân phối và thu hút người xem một cách hiệu quả hay không. Điều này đánh dấu việc nền tảng chuyển từ mô hình "ai hoạt động nhiều sẽ nổi bật hơn" trước đây, sang logic phân phối lấy giá trị nội dung làm trung tâm.
Khi nền tảng đồng thời thắt chặt các phần thưởng tương tác, xây dựng câu chuyện về tài sản có cấu trúc, và tăng cường cơ chế đề xuất theo sở thích, một logic sàng lọc mới đã dần hình thành. Trong hệ thống như vậy, việc "miệng lừa" (nghĩa là nội dung không có tương tác thực sự, chỉ dựa vào lời nói) bị tự nhiên loại khỏi các con đường tiếp xúc chính là điều không có gì ngạc nhiên.
Kết luận: Đây không phải là nói ngược, mà là việc định giá lại giá trị nội dung.
Từ việc siết chặt quy tắc khuyến khích sáng tạo, công khai thuật toán, đến việc dần triển khai tính năng Smart Cashtags, rồi đến việc ngày 22 tháng 1, X đã tách riêng phần Meme, X đang từng bước xây dựng một con đường rõ ràng.
Tương tác có giá trị thấp bị loại bỏ, tài sản và cảm xúc được tái cấu trúc, thuật toán và cơ chế khám phá sở thích được đưa ra phía trước – những điều chỉnh này cùng nhau chỉ ra một kết quả cốt lõi: nền tảng đang định nghĩa lại nội dung nào xứng đáng được phân phối, được định giá và được nhìn thấy.
Trong trật tự mới, Meme được phân loại là hình thức biểu đạt cảm xúc, nội dung tài chính và tiền mã hóa được yêu cầu phải có cấu trúc rõ ràng và tính định hướng; quyền tiếp cận đã chuyển từ "ai hoạt động nhiều hơn" sang "ai dễ hiểu và dễ tiêu thụ hơn". Nền tảng cũng không còn trả phí cho tiếng ồn hay cảm giác tham gia đơn thuần nữa.
Như bài viết trước đây của Odaily Planet Daily, "X tự tay chấm dứt mô hình khuyến khích InfoFi, kỷ nguyên 'miệng lưỡi' đã khép lại" đã phân tích, sự chấm dứt của kỷ nguyên "miệng lưỡi" không phải là điểm cuối, mà là tín hiệu đầu tiên có thể cảm nhận được về việc X tái cấu trúc hệ thống giá trị nội dung. Khi các quy tắc mới được triển khai, nền tảng đang xây dựng một hệ thống giá trị thiên về nội dung bản thân, chứ không còn là các hành vi tương tác.
Đối với các nhà sáng tạo và ngành công nghiệp, điều này có nghĩa là: trong tương lai, việc có được sự chú ý trên X sẽ không còn phụ thuộc vào số lượng, mà là nội dung có thể được thuật toán nhận diện, có thể được khán giả tiếp nhận và có thể tạo ra giá trị bền vững. Trật tự mới này vừa là việc thu lại quyền lực nền tảng, vừa là sự tái định hình sâu sắc hệ sinh thái nội dung.