Trong vài tháng qua, khoản hoàn thuế Trump gần 3.500 USD mỗi người đã khiến người Mỹ chi tiêu thoải mái. Nhưng những ngày tháng tốt đẹp sắp kết thúc. Khi nguồn tiền hoàn thuế dần cạn kiệt và chiến tranh Iran khiến giá dầu tăng vọt, các nhà kinh tế học và nhà bán lẻ đều cảnh báo: sớm nhất là vào mùa hè năm nay, người tiêu dùng Mỹ sẽ đối mặt với tình trạng thiếu hụt tiền mặt.
Các nhà quản lý cấp cao và các nhà kinh tế học cảnh báo rằng, khi chính sách hoàn thuế của chính quyền Trump kết thúc và chi phí nhiên liệu do chiến tranh Iran gia tăng dần lan rộng khắp nền kinh tế, người tiêu dùng Mỹ chỉ còn vài tháng nữa là rơi vào tình trạng thiếu hụt tài chính.
Thes theo dữ liệu của Cơ quan Thuế vụ Hoa Kỳ (IRS), các khoản hoàn thuế phong phú từ đạo luật ngân sách đặc trưng của Trump — trung bình gần 3.500 USD mỗi tờ khai — đã giúp người dân Mỹ tiếp tục chi tiêu mạnh tay. Tuy nhiên, các nhà bán lẻ đang chuẩn bị đối phó với sự giảm sút tiêu dùng do giá xăng dầu tăng, điều này có thể khiến nền kinh tế lớn nhất thế giới bắt đầu chậm lại sớm nhất vào mùa hè năm nay.
Gregory Daco, Kinh tế trưởng của EY Parthenon, cho biết:
The impact of rising price pressures in the Middle East has largely offset the effects of the tax rebate. The longer the conflict persists, the more likely we are to fall into an unfavorable situation of more persistent inflation eroding consumer spending growth.
Người tiêu dùng là động lực của nền kinh tế Mỹ, chiếm khoảng hai phần ba tổng sản phẩm kinh tế. Trong những năm gần đây, người tiêu dùng cũng là động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng. Chi tiêu mạnh mẽ, cùng với các khoản đầu tư lớn từ các tập đoàn công nghệ và dữ liệu năng suất vững mạnh, đã giúp nền kinh tế Mỹ mở rộng nhanh hơn so với hầu hết các nền kinh tế phát triển kể từ đại dịch.
Brian LeBlanc, Trưởng bộ phận phân tích kinh tế của ngân hàng PNC, cho biết:
Một trong những lý do chính khiến nền kinh tế vẫn duy trì được sự bền bỉ trước lãi suất cao, lạm phát cao và các cú sốc lặp đi lặp lại trong những năm gần đây là tình hình tài chính của các hộ gia đình vẫn ổn định, giúp người tiêu dùng tiếp tục chi tiêu ngay cả khi việc làm và tăng trưởng thu nhập chậm lại.
Việc hoàn thuế dồi dào xuất phát từ đạo luật ngân sách mang tính biểu tượng do Trump ký ban hành – Đạo luật Một Dự luật Lớn và Đẹp (One Big Beautiful Bill Act), có hiệu lực vào tháng 7 năm 2025. Các nhà bán lẻ lớn như Walmart và Target cho biết trong các cuộc gọi báo cáo tài chính tuần này rằng chính sách hoàn thuế đã thúc đẩy doanh số bán hàng. Dữ liệu dựa trên chi tiêu của 4 triệu hộ gia đình Mỹ thông qua thẻ ghi nợ và thẻ tín dụng cho thấy, dù tỷ trọng chi tiêu cho nhiên liệu ngày càng tăng, người tiêu dùng vẫn tiếp tục chi tiêu cho các mặt hàng khác.
Nhà bán lẻ nội thất Lowe's dự kiến chính sách hoàn thuế vào tháng Sáu vẫn sẽ tiếp tục thúc đẩy tiêu dùng, với CFO Brandon Sink dự đoán rằng, do "sự không chắc chắn", người tiêu dùng tiềm năng đã để dành một phần tiền hoàn thuế.
Tuy nhiên, khi nguồn tiền hoàn thuế bắt đầu từ tháng Hai đã được chi hết, một số nhà bán lẻ đang chuẩn bị đối mặt với tình trạng giá nhiên liệu chiếm tỷ trọng lớn hơn trong chi tiêu có thể điều chỉnh và dần lan rộng sang các lĩnh vực khác của nền kinh tế. Do giá diesel hiện đang gần mức cao lịch sử, chi phí vận chuyển hàng hóa trở nên đắt đỏ hơn, khiến giá thực phẩm tạp hóa tăng 2,9% vào tháng Tư. Trái cây và rau củ tăng 6,1%.
Tổng giám đốc tài chính của Target, Jim Lee, cho biết lợi ích “tăng trưởng” từ hoàn thuế sẽ “dần suy yếu trong phần còn lại của năm” khi chi phí chiến tranh gây áp lực lên các hộ gia đình Mỹ. Giám đốc điều hành của Advance Auto Parts, Shane O'Kelly, cho biết doanh số có thể chậm lại trước mùa lái xe mùa hè khi công ty “vượt qua giai đoạn thuận lợi do hoàn thuế mang lại”.
Người tiêu dùng Mỹ đang đối mặt với áp lực cắt giảm chi tiêu
Kể từ khi xung đột Trung Đông bùng phát vào ngày 28 tháng Hai, áp lực đối với người tiêu dùng đã gia tăng liên tục. Iran đã thành công trong việc ngăn chặn việc vận chuyển dầu mỏ qua eo biển Hormuz, khiến giá xăng và dầu diesel tăng 50%. Dữ liệu từ PNC cho thấy trong vài tuần gần đây, chi tiêu bằng thẻ của người tiêu dùng cho xăng dầu tăng gần 40% so với cùng kỳ năm ngoái, trong khi người tiêu dùng Mỹ khó có thể giảm chi tiêu cho mặt hàng thiết yếu này.
CEO của chuỗi bán lẻ kho hàng BJ's Wholesale Club, Bob Eddy, cho biết: “Giá xăng vẫn ở mức cao, gây áp lực thực sự cho các hộ gia đình. Điều này càng được làm rõ hơn khi chỉ riêng trong tháng 4, thành viên của chúng tôi đã chi tiêu nhiều hơn 143 triệu USD tại trạm xăng của chúng tôi so với cùng kỳ năm trước.”
Cuộc chiến này còn có nghĩa là lạm phát hiện đang vượt quá mức tăng lương, tức là thu nhập thực tế của người lao động đang giảm.
Chuyên gia kinh tế trưởng toàn cầu của Citigroup, Nathan Sheets, cho biết: “Theo ước tính của chúng tôi, kể từ giữa năm ngoái, tăng trưởng tiền lương đã liên tục giảm so với tốc độ lạm phát. Trước hết là các mức thuế quan của Tổng thống Trump, gần đây là áp lực giá dầu và hàng hóa liên quan đến Iran, tất cả đều làm tăng mức giá so với tiền lương.”
Michael Pearce, kinh tế gia trưởng của Viện Kinh tế Oxford, cho biết sự giảm tốc chi tiêu do chiến tranh Iran sẽ trở thành một “điểm giảm tốc” đối với tăng trưởng kinh tế Mỹ. “Điều này sẽ làm lu mờ một năm vốn nên rất xuất sắc đối với nền kinh tế Mỹ.”
Một số gia đình nghèo hơn có thể đã cảm nhận được áp lực—nhiều người trong số này nhận được ít lợi ích hơn từ chính sách giảm thuế của Trump. Doanh số bán lẻ tháng Tư tăng 4,9% so với cùng kỳ năm trước. Nhưng phần lớn trong số này do những người Mỹ giàu có hơn thúc đẩy, những người là đối tượng hưởng lợi lớn nhất từ đạo luật ngân sách của Trump và có tỷ lệ chi tiêu cho nhiên liệu trên thu nhập thấp hơn. Ngân hàng Mỹ ước tính, nhóm người có thu nhập cao nhất chiếm một phần ba đã nhận được khoản hoàn thuế tăng khoảng 13%, trong khi nhóm có thu nhập thấp nhất chiếm một phần ba chỉ tăng khoảng 6%.
Chuyên gia kinh tế trưởng của Ngân hàng Hoàng gia Canada, Mike Reid, cho biết: “Lợi ích từ các khoản hoàn thuế này chảy không tương xứng đến các hộ gia đình ít bị ảnh hưởng bởi áp lực lạm phát. Những nhóm đang cảm nhận áp lực, có thể đang gánh chịu nhiều đau khổ hơn… thực tế là những người có thu nhập trung bình.”
Khi cuộc chiến kéo dài, người tiêu dùng ngày càng trở nên bi quan về tình hình kinh tế. Chỉ số niềm tin người tiêu dùng của Đại học Michigan, một chỉ số được theo dõi sát sao, đã giảm xuống mức thấp nhất lịch sử, trong khi chỉ số niềm tin người tiêu dùng của Hội đồng Doanh nghiệp Lớn Thế giới (Conference Board) cũng sụt giảm mạnh. Khảo sát của Đại học Michigan cho thấy 57% người tiêu dùng cho rằng giá cả cao đang làm suy yếu tình hình tài chính cá nhân của họ, cao hơn so với mức 50% của tháng trước.
CEO của E.l.f. Beauty, Tarang Amin, cho biết:
Tâm lý của gần như mọi độ tuổi và gần như mọi nhóm dân số đều cực kỳ tiêu cực. Tôi cho rằng nỗi sợ là phổ biến. Chúng ta thấy niềm tin của người tiêu dùng suy giảm. Chúng ta thấy mọi người lo sợ về lạm phát và chi phí mà người tiêu dùng phải gánh chịu.
Theo dữ liệu của Ngân hàng Dự trữ Liên bang New York, các dấu hiệu cho thấy người Mỹ bình thường đang gặp khó khăn tài chính cũng gia tăng, với tỷ lệ nợ xấu đối với thẻ tín dụng, khoản vay ô tô và khoản vay sinh viên đều tăng lên. Giám đốc tài chính của Walmart, John David Rainey, thừa nhận rằng mặc dù khách hàng giàu hơn “chi tiêu một cách tự tin”, nhưng khách hàng thu nhập thấp “quan tâm hơn đến ngân sách và có thể đang đối mặt với khó khăn tài chính”.