Bài viết: David Christopher
Biên dịch: Saoirse, Foresight News
Cuộc tranh luận giữa x402 và MPP là một hướng thảo luận sai lầm. Vấn đề thực sự nằm ở chỗ: Cloudflare sẽ chọn ai để phát hành stablecoin NET Dollar.
Gần đây, Stripe đã ra mắt MPP (Giao thức thanh toán máy móc) như sản phẩm chủ lực cho việc ra mắt mạng Tempo.
Giới thiệu ngắn gọn: Tempo là một chuỗi EVM chuyên về thanh toán, được xây dựng bởi cựu nhân viên của Paradigm và các nhà phát triển lõi trước đây của Ethereum. MPP là một giao thức mở dựa trên HTTP dành cho thanh toán giữa tác nhân và máy móc, khôi phục lại mã trạng thái HTTP 402 (cần thanh toán) vốn đã bị bỏ quên từ lâu, tương tự như x402 nhưng có triết lý kiến trúc khác biệt.
Sự đánh đổi cốt lõi giữa hai giao thức rất rõ ràng: x402 ưu tiên tính mở; trong khi MPP có thể tích hợp tốt hơn với các hệ thống thanh toán hiện có, nhưng đổi lại sẽ bị ràng buộc trong hệ sinh thái Stripe.
Thay vì tiếp tục tranh luận về những chi tiết kỹ thuật này, hãy hướng sự chú ý sang một khía cạnh khác. Ở giai đoạn hiện tại, việc tranh cãi xem MPP hay x402 có công nghệ vượt trội hơn không là không mấy ý nghĩa. Dưới mặt nước, có một cuộc cạnh tranh quan trọng và có ảnh hưởng lớn hơn: Coinbase và Stripe đang cạnh tranh để giành cơ hội hợp tác với Cloudflare – một đế chế bên thứ ba, và sự lựa chọn của Cloudflare sẽ tác động lớn đến việc tiêu chuẩn nào trở thành tiêu chuẩn ngành.
Bot đã phá hủy mô hình cũ
Trước khi triển khai, chúng ta hãy nhắc lại lại vấn đề cốt lõi mà thanh toán agent giải quyết: Các agent AI khiến việc thu thập dữ liệu web trở nên quá đơn giản.
Từ năm 2024 đến 2025, lưu lượng truy cập Wikipedia tăng 50% do bot, gây áp lực lớn lên máy chủ và chi phí tăng vọt. Ít nhất 65% các yêu cầu tiêu tốn tài nguyên cao đến từ robot. Tháng 2 năm 2025, trang web hình ảnh DiscoverLife bị hàng triệu yêu cầu bot tấn công mỗi ngày, khiến trang web gần như tê liệt. Tháng 8, nhà cung cấp dịch vụ đám mây Fastly báo cáo rằng có robot yêu cầu một trang web với tần suất 39.000 lần mỗi phút. Thư mục các tạp chí mở DOAJ cũng gặp tình trạng tương tự và gọi làn sóng bot này là “tương đương với cuộc tấn công từ chối dịch vụ có tính năng”. Một ngày trong tháng 11, lưu lượng truy cập của nó tăng 968% so với cùng kỳ năm trước.
Mặc dù trang web đã thêm quy tắc robots.txt (thông báo cho các trình thu thập dữ liệu những gì có thể và không thể thu thập), hơn 13% các trình thu thập dữ liệu vẫn trực tiếp bỏ qua các quy tắc này. Chúng làm quá tải máy chủ và gây áp lực lớn lên các trang web phụ thuộc vào quyên góp để vận hành.
Các trang web thương mại cũng không tránh khỏi: Reddit đã siết chặt giới hạn tần suất yêu cầu; tám trong số mười trang tin tức hàng đầu toàn cầu hiện tại đang chặn các robot dùng để huấn luyện; tổng thể, 71% các nền tảng nội dung hàng đầu hoàn toàn chặn các trình thu thập dữ liệu tìm kiếm.
Xu hướng lượng yêu cầu trang web hàng ngày của robot AI
Nhưng internet không bị chặn hoàn toàn. Các trang web cung cấp dữ liệu giá cao, độ trễ thấp (giá cả, đặt phòng khách sạn, bộ dữ liệu chuyên nghiệp) bắt đầu tính phí truy cập dữ liệu. Nội dung thông thường, giá trị thấp vẫn có thể được thu thập miễn phí thông qua bộ nhớ đệm và proxy. Bot không biến mất, nhưng internet đang phân chia thành: nội dung miễn phí và nội dung trả phí. Đây chính là lý do x402 và MPP ra đời.
Như Serpin, người sáng lập Ethos Network, đã nói: “Xu hướng thu thập dữ liệu này có nghĩa là internet sẽ thay đổi: nhiều trang web đóng hơn, nhiều xác minh người-máy hơn, và sự phân tách rõ ràng hơn giữa lưu lượng người và máy.”
Cloudflare đang ở vị trí then chốt
Cloudflare là lớp trung gian giữa trang web và người truy cập: bảo vệ chống tấn công, tăng tốc tải trang, xử lý lưu lượng lớn. Khoảng 20% các trang web trên toàn cầu đang sử dụng nó, là một trong những trung tâm quan trọng nhất trên internet. Bất kỳ quyết định nào của Cloudflare về quy tắc lưu lượng đều ảnh hưởng đến một phần năm internet.
Điều này cũng có nghĩa là Cloudflare đã trực tiếp cảm nhận được áp lực từ sự gia tăng đột biến lưu lượng robot và sự tràn lan của các công cụ thu thập dữ liệu, và đang nỗ lực giải quyết vấn đề này.
Ban đầu, nó chỉ cung cấp chức năng chặn tất cả các robot trên trang web. Năm ngoái, Cloudflare đã ra mắt mô hình “trả phí theo lượt quét”: các trang web không cần phải chặn robot trực tiếp, mà có thể thu một khoản phí nhỏ từ các robot AI. Khi robot truy cập trang, chúng phải trả phí để được cấp quyền, hoặc nhận phản hồi 402 “cần thanh toán”. Việc tính phí được Cloudflare xử lý. Đây là giải pháp trung gian giữa “cấm hoàn toàn” và “miễn phí hoàn toàn”.
Sau khi ra mắt mô hình trả phí theo lượt quét vào tháng 7, đến tháng 9, Cloudflare cùng Coinbase thành lập Quỹ x402. Vài ngày sau, họ công bố ra mắt NET Dollar—một loại stablecoin dùng để thanh toán cho các tác nhân.
Nói cách khác: Cloudflare vừa xây “tường” (chặn truy cập), vừa mở “cửa sổ” (truy cập có trả phí). Nó quyết định ai bị từ chối, ai được phép vào, và với điều kiện gì. Chính vị trí này khiến những lựa chọn tiếp theo của nó trở nên cực kỳ quan trọng.
NET Dollar mới là tín hiệu thực sự
Khi Cloudflare công bố NET Dollar, họ đã không công bố bên phát hành. Dù vào tháng 12, đối tác của họ là Coinbase đã chính thức ra mắt dịch vụ phát hành stablecoin tùy chỉnh doanh nghiệp, Cloudflare cho đến nay vẫn chưa chính thức thông báo.
Một bài báo gần đây của The Information đã làm rõ tình hình hơn: Cloudflare vẫn chưa quyết định hợp tác với ai để phát hành NET Dollar, với các công ty như Coinbase và ZeroHash đang cạnh tranh để giành hợp đồng này, đồng thời mở ra không gian cho những bên khác (như Stripe).
Điều đáng chú ý hơn là ngay sau khi MPP được công bố vào thứ Tư, Cloudflare đã ngay lập tức ra mắt proxy tương thích với MPP. Điều này thực tế không quá bất ngờ, vì MPP cũng hỗ trợ thanh toán x402, và hai tiêu chuẩn này không hoàn toàn đối lập nhau. Nhưng vấn đề nằm ở chỗ: Cloudflare chưa xác định rõ nhà phát hành stablecoin, trong khi Coinbase — từng đồng sáng lập quỹ x402 với họ — chỉ là một trong nhiều ứng cử viên.
Tại sao điều này quan trọng? Vì NET Dollar sẽ trở thành tiền tệ mặc định cho dịch vụ "trả tiền theo lượt quét" và các dịch vụ truy cập trả phí của Cloudflare. Ai phát hành nó, thì tiêu chuẩn thanh toán tương ứng sẽ được ưu tiên hỗ trợ trong hệ thống Cloudflare.
- Nếu Coinbase phát hành NET Dollar → Cloudflare sẽ tiếp tục xây dựng xung quanh x402
- Nếu Stripe phát hành → MPP sẽ nhận được đà tăng trưởng lớn
Với việc Cloudflare phủ sóng một phần năm trang web toàn cầu và đang xây dựng một hệ thống lưu lượng robot theo mô hình "chặn + trả phí", lựa chọn của nó sẽ trực tiếp quyết định giao thức nào trở thành tiêu chuẩn trên internet.
Việc tranh luận x402 hay MPP cái nào tốt hơn kém quan trọng hơn nhiều so với việc tập trung vào lựa chọn cuối cùng của Cloudflare và họ sẽ hợp tác với ai. Đó mới là vấn đề cốt lõi.