Cuộc khủng hoảng tài chính tiếp theo có thể không phải do con người gây ra, mà do AI?
Một quả bom lớn gần đây—mô hình mới Mythos của nền tảng AI hàng đầu Anthropic—đã khiến toàn bộ Phố Wall hoảng loạn.
01
Ngay trong ngày ra mắt mô hình Mythos, một cảnh tượng cực kỳ hiếm gặp đã xảy ra:
Bộ trưởng Tài chính Mỹ Bessen và Chủ tịch Fed Powell đã tạm gác mọi lịch trình thường lệ, khẩn cấp triệu tập các CEO của tất cả các ngân hàng lớn ở Wall Street đến Bộ Tài chính để họp kín.
Bộ trưởng Tài chính Hoa Kỳ Scott Bessent (trái) và Chủ tịch Fed Jerome Powell (phải)
Các đại biểu bao gồm CEO của Citigroup, Jane Fraser; CEO của Goldman Sachs, David Solomon; CEO của Morgan Stanley, Ted Pick, và nhiều người kiểm soát các nút then chốt trong hệ thống tài chính Mỹ.
Cần biết rằng, lần cuối cùng Cục Dự trữ Liên bang và Bộ Tài chính sử dụng lệnh triệu tập khẩn cấp ở cấp độ này có thể đã xảy ra trong cuộc cứu trợ khẩn cấp vào thời kỳ khủng hoảng nợ thế chấp năm 2008.
Lần này, mục đích của họ không phải là “huy động vốn để cứu thị trường”, mà là đảm bảo các ngân hàng nhận thức được rằng mô hình trí tuệ nhân tạo mới nhất, Mythos, dù vừa được ra mắt, nhưng rủi ro hệ thống mà nó gây ra thậm chí có thể vượt quá bóng đen nợ thế chấp năm xưa.
Sự hiện diện trực tiếp của Powell đã gửi đi một tín hiệu cực kỳ nghiêm trọng đến bên ngoài:
Đây không còn là cuộc thảo luận mang tính kỹ thuật, mà là một chủ đề cấp cao liên quan đến ổn định tài chính và thậm chí là an ninh quốc gia.
Nhưng đây không chỉ là sự cảnh giác đơn phương của Mỹ, sự lo lắng của thị trường nhanh chóng lan rộng khắp hai bờ Đại Tây Dương. Gần như đồng thời, Ngân hàng Anh và Cơ quan Hành vi Tài chính (FCA) đã nhanh chóng khởi động các cuộc tham vấn khẩn cấp với Trung tâm An ninh Mạng Quốc gia (NCSC).
Ngân hàng Trung ương Canada cũng đã triệu tập riêng các ngân hàng và tổ chức tài chính trong nước để thông báo rủi ro cấp cao nhất.
Các ngân hàng trung ương của Mỹ, Anh và Canada đã thực hiện các động thái liên tiếp trong vòng 10 ngày, điều chưa từng có trong lịch sử quản lý AI.
02
Mythos thực sự mạnh mẽ đến mức nào?
Anthropic tuyên bố rằng Mythos có khả năng phi thường trong việc phát hiện các lỗ hổng ẩn trong phần mềm vận hành các ngân hàng, lưới điện và cơ quan chính phủ trên toàn cầu.
CEO của OpenAI, Sam Altman, so sánh Mythos với “ném bom đồng thời bán các hầm trú ẩn trị giá 100 triệu USD”.
Nói một cách đơn giản, nó có thể nhận diện và khai thác các lỗ hổng trong tất cả các hệ điều hành phổ biến và tất cả các trình duyệt web phổ biến, gây ra các cuộc tấn công hủy diệt mà không cần sự hướng dẫn của con người.
Trong đó, Mythos đã tự phát hiện ra “hàng ngàn” lỗ hổng zero-day trong quá trình kiểm thử nội bộ kéo dài vài tuần. Nó còn tìm ra lỗ hổng cũ ẩn náu trong hệ thống OpenBSD nổi tiếng với độ bảo mật cao, đã tồn tại 27 năm.
Đồng thời, nó đã phát hiện ra một lỗ hổng ẩn náu trong 16 năm trong một công cụ xử lý video khác—lỗ hổng này, ngay cả các công cụ kiểm thử tự động hàng đầu cũng không hề nhận ra dù đã chạy tới hàng triệu lần.
Trước đây, các đội ngũ hacker chuyên gia hàng đầu con người chỉ tìm ra được tối đa 100 lỗ hổng nghiêm trọng như vậy mỗi năm. Sản lượng đầu ra của Mythos cao gấp 10 đến 100 lần so với đội ngũ hàng đầu con người, đồng thời có thể rút ngắn thời gian phát triển exploit từ "vài tuần" xuống còn "vài giờ".
Thông thường, “tường lửa” của các tổ chức tài chính là khu vực được bảo vệ vững chắc nhất toàn cầu, với các chuyên gia bảo mật hàng đầu thế giới xây dựng hàng rào bảo vệ như hào sâu.
Nhưng Mythos thể hiện một sức mạnh hủy diệt bất đối xứng, khiến các “bức tường lửa” tài chính trở nên yếu ớt.
Điều này đặt ra hai câu hỏi chết người:
Thứ nhất, Mythos có bị các phần tử bất lương sử dụng để tấn công hệ thống tài chính không? Sau này, tiền của chúng ta trong tài khoản ngân hàng có còn an toàn không?
Thứ hai, liệu các mô hình tương tự trong tương lai có bị một số quốc gia “vũ khí hóa”, ví dụ như dùng để tấn công các tổ chức và doanh nghiệp của quốc gia đối địch?
Nghĩ kỹ thì thật đáng sợ.
Ngay cả nhà phát triển Anthropic cũng hơi sợ hãi và tự nguyện thông báo: Mythos sẽ không mở cho công chúng, mà chỉ được giao cho một số ít tổ chức để thử nghiệm.
03
Sự thay đổi của thời đại nhanh đến mức khiến người ta không kịp phản ứng.
Nghiên cứu viên của Trí Cốc Xu Hướng, Đàm Thiếu Du, cho rằng sự tiến hóa của AI đang tạo ra một sự phân hóa vượt ngoài tưởng tượng, không chỉ là khoảng cách nhận thức mà còn là sự chênh lệch quyền lực khổng lồ.
Khi những người bình thường vẫn đang coi DouBao và DeepSeek như các chatbot, các mô hình lớn do các đội ngũ AI hàng đầu thế giới nắm giữ đã đủ mạnh để làm lung lay nền tảng của hệ thống tài chính.
Một báo cáo gần đây của Morgan Stanley chỉ ra rằng, so với các cuộc cách mạng công nghệ trước đây, AI có một điểm khác biệt cơ bản: tốc độ.
Con người mất sáu mươi năm để hoàn thành Cách mạng Công nghiệp, ba mươi năm để phát triển internet, trong khi ChatGPT đạt một trăm triệu người dùng chỉ trong hai tháng. Đường cong khuếch tán công nghệ dốc đến mức nghẹt thở.
Vấn đề là khoảng cách lịch sử cực lớn đã hình thành giữa tốc độ cải tiến công nghệ và tốc độ ban hành luật pháp quản lý, cũng như các cơ chế phòng thủ của xã hội và doanh nghiệp, cùng với đào tạo và giáo dục nhân sự.
Như Giám đốc Ủy ban Kinh tế Quốc gia Kevin Hassett đã thừa nhận trong cuộc phỏng vấn:
Ngay cả ở cấp độ Nhà Trắng và chính phủ, họ vẫn chưa chuẩn bị đầy đủ để ứng phó với sự lặp lại bùng nổ này.
CEO của Goldman Sachs, Solomon, còn dùng từ “cảnh giác cao độ” để mô tả mối đe dọa này, vì ranh giới phòng thủ hiện tại đã thay đổi từ “liên tục củng cố tường lửa” thành “phải dùng AI mạnh nhất để đối phó với AI mạnh nhất”.
Điều này có nghĩa là sự chênh lệch về tốc độ giữa tiến bộ công nghệ và sự điều chỉnh của xã hội đã được kéo dài đến mức cực hạn trong lịch sử. Sự ma sát sẽ dữ dội chưa từng có.
Như Musk đã nói: “Trong 3-7 năm tới, người bình thường có thể sẽ rất khó khăn.”
Để đối phó, người bình thường buộc phải xây dựng tư tưởng học tập suốt đời. Khả năng liên tục xác định và đặt ra những câu hỏi phức tạp mới là hàng rào bảo vệ lớn nhất trong thời đại AI.
Đồng thời, AI có thể thay thế kỹ năng của bạn, nhưng không thể thay thế tài sản của bạn. Việc xây dựng cấu trúc thu nhập không phụ thuộc vào “bán thời gian” trở nên quan trọng hơn bao giờ hết.
Bài viết này đến từ tài khoản công chúng WeChat “ZhiGu Trend”, tác giả: Bu Yu