Ngày 5 tháng 5, a16z crypto, quỹ đầu tư mạo hiểm chuyên về tiền mã hóa thuộc A16Z, thông báo đã hoàn tất việc huy động quỹ thứ năm với quy mô 2,2 tỷ USD. Đồng thời, CTO Eddie Lazzarin được thăng chức thành đối tác thường, trở thành đối tác thường thứ tư của quỹ này cùng với Chris Dixon, Ali Yahya và Guy Wuollet.
Đa số các phương tiện truyền thông tiếng Anh tập trung vào việc “đây là khoản huy động vốn lớn nhất trong mùa đông tiền mã hóa hiện tại”, nhấn mạnh con số tuyệt đối 2,2 tỷ. Nhưng con số này cũng từng xuất hiện vào năm 2021, khi a16z crypto hoàn tất việc huy động vốn cho quỹ thứ ba, cũng là 2,2 tỷ USD. Giữa hai thời điểm này là năm năm, một đỉnh chu kỳ tăng giá và hai mùa đông tiền mã hóa, a16z đã lại đặt cược vào con số này.
Câu chuyện về con số này không phải là “lớn”, mà là “kiên trì đến cùng”.
Quỹ đầu tư chuyên về tiền mã hóa gần nhất của a16z crypto, Fund 4, đã huy động xong vào tháng 5 năm 2022 với quy mô 4,5 tỷ USD, là quỹ VC tiền mã hóa đơn lẻ lớn nhất mọi thời đại và vẫn giữ kỷ lục đến nay. Việc giảm từ 4,5 tỷ xuống còn 2,2 tỷ quả thực đã thu hẹp một nửa quy mô. Nhưng trong đợt suy thoái này, chỉ còn lại a16z là tổ chức duy nhất có thể huy động được 2,2 tỷ USD để tiếp tục đầu tư vào lĩnh vực tiền mã hóa.
Khi đặt cạnh nhau quy mô năm quỹ tiền điện tử của tổ chức này trong tám năm qua, nhịp độ trở nên rõ ràng hơn. Fund 1 (2018, 3,5 tỷ USD) và Fund 2 (2020, 5,15 tỷ USD) là những bước thử nghiệm ban đầu. Fund 3 (2021, 22 tỷ USD) là giai đoạn tăng trưởng đầu tiên của thị trường bò, quy mô tăng gấp 4 lần. Fund 4 (2022, 45 tỷ USD) đạt đỉnh, quy mô tăng gấp đôi lần nữa. Fund 5, sau năm năm, quay trở lại mức 22 tỷ USD, đúng bằng quy mô của Fund 3.
Kết nối đỉnh cột của Fund 3 và Fund 5 bằng đường gạch chấm, cảnh tượng trở thành: a16z crypto đã quay vòng tròn hoàn chỉnh trong câu chuyện tiền mã hóa, trở lại quy mô năm 2021. Kể từ năm 2018 đến nay, tổ chức này đã cam kết tổng cộng 9,8 tỷ USD vốn, trong đó gần một nửa (4,5 tỷ) được đầu tư vào Fund 4 ra đời năm 2022, đến nay vẫn chưa sử dụng hết. Fund 5 không phải là đợt tăng thêm vốn, mà là tiếp tục duy trì nguồn lực chuyên về tiền mã hóa trong bối cảnh Fund 4 vẫn chưa dùng hết và ngành đang trải qua một chu kỳ lạnh khác.
Bạn cũng có thể đọc biểu đồ này từ một góc độ khác. Giữa Fund 1 và Fund 4, khoảng cách giữa từng quỹ đang thu hẹp dần: 2 năm, 1 năm, 1 năm, đồng thời quy mô cũng đang gia tăng. Đây là nhịp điệu điển hình của ngành tiền mã hóa từ năm 2018 đến 2022. Sau Fund 4, khoảng cách đột ngột kéo dài lên 4 năm.
Trong 4 năm qua, FTX sụp đổ, DeFi quay lại rồi lại thoái trào, ETF bitcoin được thông qua vào năm 2024, một chu kỳ牛市 mới nổi lên rồi lại hạ nhiệt. a16z crypto không tiếp tục nhịp độ huy động vốn như các quỹ 1-4, mà trước tiên đã sử dụng một phần nguồn lực từ Fund 4, sau đó mới chuẩn bị cho quỹ tiếp theo. Ngày hoàn tất huy động vốn cho Fund 5 đã trôi qua đúng 48 tháng kể từ ngày Fund 4.
Tuy nhiên, chỉ xem đường cong của a16z crypto chưa đủ đầy đủ; 2,2 tỷ là kiên trì hay làm theo, cần đặt trong bối cảnh hình dạng ngành cùng thời kỳ.
Thực tế là ngành công nghiệp sụp đổ còn nghiêm trọng hơn cả a16z crypto. Theo thống kê của Galaxy Digital, vốn đầu tư mạo hiểm toàn cầu vào tiền điện tử năm 2021 vào khoảng 32,8 tỷ USD, năm 2022 vẫn giữ ở mức 30,4 tỷ USD. Trong hai năm, tổng cộng vượt quá 63,2 tỷ USD, là khoản vốn đầu tư mạo hiểm lớn nhất trong lịch sử tiền điện tử. Sau khi FTX sụp đổ, con số này năm 2023 giảm xuống còn 10,1 tỷ USD, suy giảm gần 70%. Năm 2024, con số này tăng nhẹ lên 11,5 tỷ USD, và theo thống kê của PitchBook, năm 2025 phục hồi trở lại khoảng 18 tỷ USD, quay về mức của năm 2020.
Khi đặt hai đợt huy động vốn quy mô lớn của a16z crypto vào đường cong này, tỷ lệ sẽ trở nên rõ ràng. 4,5 tỷ USD của Fund 4 chiếm khoảng 15% trong ngành năm 2022, nghĩa là cứ 7 USD đầu tư mạo hiểm vào tiền mã hóa thì có 1 USD do a16z crypto quản lý. 2,2 tỷ USD của Fund 5 chiếm khoảng 12% trong tổng nguồn vốn ngành 18 tỷ USD năm 2025. Về giá trị tuyệt đối, số vốn a16z crypto huy động giảm một nửa. Về giá trị tương đối, tỷ lệ thị phần mà nó giành được trong một thị trường thu nhỏ còn một phần ba gần như không đổi.
Hiểu được lớp này là hiểu được vị trí thực sự của 2,2 tỷ USD trong Fund 5. Quy mô đã giảm một nửa, nhưng trong một hồ nước đã thu hẹp xuống chỉ còn một phần ba, tỷ lệ nắm giữ gần như không thay đổi. Để làm được điều này, các LP trong ba năm qua đã không giảm mức đầu tư vào tiền mã hóa về bằng không, và các đối tác của a16z cũng phải tự thuyết phục mình rằng “tiếp tục chi tiền vào tiền mã hóa”.
Có một nhóm chi tiết khác có thể được tách ra để xem riêng. Từ năm 2024 đến 2025, AUM của Multicoin đã tăng từ khoảng 6 tỷ USD lên tới 6 tỷ USD, sau đó giảm xuống còn 2,7 tỷ USD do giá bitcoin giảm sau tháng 10. Trong cùng giai đoạn, định giá danh mục đầu tư của a16z crypto giảm khoảng 40%. Haun Ventures tăng khoảng 30% so với cùng kỳ năm trước.
Pantera đã phân phối lợi nhuận cho các LP thông qua việc 5 công ty đầu tư của họ, bao gồm Circle và BitGo, niêm yết vào năm 2025, đồng thời bắt đầu huy động quỹ thứ năm. Trong thời kỳ suy thoái, các công ty cùng ngành chủ yếu làm ba việc: huy động vốn mới, hoàn tiền cho LP và mở rộng phạm vi đầu tư ra ngoài tiền mã hóa. a16z crypto đã chọn việc đầu tiên, và chỉ chọn việc đầu tiên—không hoàn tiền, không mở rộng, chỉ tiếp tục đầu tư vào tiền mã hóa.
Góc nhìn cấp ba là xem xét các đối thủ cạnh tranh. So sánh 2,2 tỷ USD và 4,5 tỷ USD là của a16z crypto; so sánh 18 tỷ USD và 32,8 tỷ USD là của ngành; so sánh cuối cùng là giữa các đối thủ cạnh tranh.
So sánh các quỹ mới nhất của vài quỹ đầu tư mạo hiểm tiền điện tử hàng đầu trong giai đoạn 2024-2026: Polychain 400 triệu USD, Dragonfly 650 triệu USD, Haun Ventures 1 tỷ USD, quỹ mới của Paradigm 1,5 tỷ USD (vẫn đang huy động vốn), a16z crypto Fund 5 2,2 tỷ USD. a16z crypto là quỹ lớn nhất trong đợt này, nhưng chi tiết quan trọng hơn nằm ở sự khác biệt giữa nó và Paradigm.
Paradigm là một quỹ đầu tư mạo hiểm về tiền mã hóa được thành lập năm 2018 bởi cựu đối tác của Sequoia Capital và đồng sáng lập Coinbase, lâu nay được xem là đối thủ trực tiếp nhất của a16z crypto trong lĩnh vực tiền mã hóa. Năm 2024, Paradigm đã huy động xong quỹ đầu tư ban đầu trị giá 850 triệu USD mang tên "Paradigm Three", sau đó công bố quỹ mới với mục tiêu huy động 1,5 tỷ USD. Theo báo cáo của The Wall Street Journal, phạm vi của quỹ mới đã mở rộng từ tiền mã hóa thuần túy sang AI, robot và các lĩnh vực tính toán tiên tiến khác. Nói cách khác, các đối tác của Paradigm đã đưa ra kết luận rằng "chỉ đầu tư vào tiền mã hóa sẽ bỏ lỡ quá nhiều cơ hội".
Hướng đi của a16z crypto ngược lại. Vào ngày quỹ công bố, người phát ngôn chỉ trả lời một câu với Fortune: “Fund 5 đầu tư 100% vào các nhà sáng lập tiền mã hóa.” Câu này trong bối cảnh VC năm 2026 là sự kiên trì tuyệt đối.
Trong mỗi 1 USD mà các quỹ đầu tư mạo hiểm trong lĩnh vực tiền điện tử rót ra năm 2024, 18 cent đã chảy vào các dự án kết hợp “AI + tiền điện tử”. Đến năm 2025, con số này tăng gấp hơn một lần, đạt 40 cent.
Con số 40% đằng sau là một sự thay đổi toàn diện trong luồng vốn. Theo thông báo “Why Did We Raise $15B” do a16z công bố vào tháng 1, công ty mẹ đã hoàn thành một vòng huy động vốn mới 15 tỷ USD vào tháng 1 năm 2026, phân bổ vào Apps (1,7 tỷ, ứng dụng AI), Infrastructure (1,7 tỷ, hạ tầng AI), Growth (6,75 tỷ), American Dynamism (1,176 tỷ), Bio (700 triệu) và Other (3 tỷ, bao gồm tiền mã hóa, fintech và phần mềm doanh nghiệp); trong bản phân tích công khai không có danh mục riêng nào mang tên “Crypto”. Số vốn 2,2 tỷ USD của Fund 5 được huy động riêng biệt sau đó 4 tháng.
Vốn của công ty mẹ a16z đã tăng từ 42 tỷ USD vào tháng 5 năm 2024 lên trên 90 tỷ USD vào tháng 3 năm 2026, trong khi bộ phận tiền điện tử lại giảm từ tỷ lệ 11% thời Fund 4 xuống còn 2,4% thời Fund 5. Trong cơ cấu nội bộ, tiền điện tử đã từ một “phân khúc độc lập” trở thành một “đầu tư trong nhóm Other”. Trọng tâm vốn của công ty mẹ a16z đã chuyển dịch, chỉ có dòng a16z crypto vẫn muốn duy trì nguồn lực vào lĩnh vực tiền điện tử.
Đây là vị trí thực sự của Fund 5. Đó là một đợt đầu tư tập trung vào tiền mã hóa trong hệ thống a16z, với quy mô giảm một nửa so với vòng trước, nhưng trong bối cảnh tỷ trọng tiền mã hóa tại công ty mẹ đã bị ép xuống còn 2,4%, đây là khoản đầu tư tiền mã hóa duy nhất còn lại. Theo Fortune, các khoản đầu tư đã thực hiện vào cuối Fund 4 như Babylon (giao thức cho phép người nắm giữ Bitcoin thế chấp BTC), công cụ đa nền tảng dự đoán thị trường Kairos, và 50 triệu USD đầu tư vào giao thức staking Solana Jito, là những ví dụ về hướng triển khai của Fund 5. Theo Dickson và các đối tác nêu trong thông báo, mục tiêu đầu tư là “đầu tư vào giai đoạn bị bỏ qua trong chu kỳ, biến các hạ tầng mới thành sản phẩm mà người bình thường sử dụng hàng ngày”.
Chỉ có a16z tự mình ở lại đấu tranh với tiền mã hóa.