
Năm 1985, công ty công nghệ mạnh nhất Mỹ là IBM. Đó là một gã khổng lồ của thời đại, sở hữu giá trị thị trường cao nhất toàn cầu và lợi nhuận dồi dào nhất. Để duy trì hoạt động của đế chế khổng lồ này, IBM đã tuyển dụng gần 400.000 nhân viên. Việc một người gia nhập IBM đồng nghĩa với việc cả một gia đình bước vào cuộc sống trung lưu ổn định. Vào thời điểm đó, logic mở rộng của doanh nghiệp là tuyến tính: muốn kiếm nhiều tiền hơn, cần nhiều người hơn. Sự thịnh vượng của IBM trực tiếp duy trì cuộc sống đầy đủ cho 400.000 gia đình trung lưu và tạo ra hàng triệu việc làm cho các ngành dịch vụ xung quanh. Đó là một chủ nghĩa tư bản mang tính phân phối đều đặn. Bây giờ hãy nhìn vào ngày nay. Chủ nhân công nghệ hiện tại là Nvidia. Sau khi điều chỉnh lạm phát, giá trị thị trường của Nvidia ngày nay gấp 20 lần IBM thời đó, quy mô lợi nhuận gấp 5 lần. Theo logic thời xưa, Nvidia lẽ ra phải là một đế chế khổng lồ với hàng triệu nhân viên chứ? Thực tế lại hoàn toàn ngược lại. Tổng số nhân viên của Nvidia chỉ khoảng 30.000 người, bằng khoảng một phần mười so với IBM thời xưa. Đó là một thành tựu đáng kinh ngạc, nhưng cũng khiến ta phải suy ngẫm đầy lo lắng: tạo ra 20 lần của cải chỉ cần 1/10 lực lượng lao động.
