Trong bốn tháng đầu năm 2026, đã có 49.135 vị trí bị cắt do AI, chiếm 16% tổng số kế hoạch sa thải. Ngành công nghệ là khu vực bị ảnh hưởng nặng nề nhất. Tính từ đầu năm đến nay, ngành công nghệ đã sa thải 85.411 người, tăng 33% so với cùng kỳ năm trước, mức cao nhất kể từ năm 2023. Riêng trong tháng 4, số lượng nhân viên bị cắt do AI đã lên tới 21.490 người, chiếm 26% tổng số sa thải trong tháng. Cognizant cắt giảm 12.000 đến 15.000 nhân viên, Cloudflare cắt khoảng 20% nhân sự, Coinbase cắt 14%, Snap cắt 1.000 người. Tất cả đều liệt kê AI là yếu tố động lực chính. Nhưng sau khi sa thải nhiều người như vậy, các doanh nghiệp đã kiếm được tiền chưa? Khảo sát của Gartner đối với 350 doanh nghiệp có doanh thu hàng năm vượt 1 tỷ USD cho thấy: 80% các công ty triển khai AI đã thực hiện sa thải, nhưng không có mối tương quan tích cực nào giữa tỷ lệ sa thải và tỷ lệ hoàn vốn đầu tư. Các công ty sa thải nhiều người không kiếm được nhiều tiền hơn so với những công ty sa thải ít người. Sa thải tạo ra không gian ngân sách, chứ không phải lợi nhuận đầu tư. Những doanh nghiệp thực sự đạt lợi nhuận cao nhất lại đi theo một hướng ngược lại: sử dụng AI để khuếch đại năng suất của nhân viên, chứ không thay thế họ. Gartner gọi mô hình này là “doanh nghiệp khuếch đại con người” (human-amplified business). Ngay cả Sam Altman cũng thừa nhận sự tồn tại của hiện tượng “làm sạch AI”: các doanh nghiệp đóng gói những cuộc sa thải vốn đã được lên kế hoạch sẵn thành các điều chỉnh cấu trúc do AI thúc đẩy. Vì cuối cùng, trong trò chơi này, “chúng tôi đang đón nhận AI” nghe hay hơn nhiều so với “chúng tôi thực sự kiếm được tiền nhờ AI”.