🚨 Starknet’in gündeminde sadece ölçeklenme yok… Ağ, kuantum bilgisayarlar karşısında nasıl güvenli kalabileceğini de araştırıyor. Ama konu “kuantum bilgisayarlar geliyor, bütün kripto bitiyor” kadar basit değil. Gelin adım adım bakalım 👇 🔹 1. AŞAMA: STARK KANITLARI STARK kanıtları, güvenliğini eliptik eğri imzalarına değil hash fonksiyonlarına dayandırıyor. Kuantum bilgisayarlarla ilişkilendirilen Shor algoritması, bugün birçok blokzincirde kullanılan eliptik eğri tabanlı kriptografiyi tehdit edebilir. Hash fonksiyonlarına yönelik bilinen Grover algoritması ise farklı çalışıyor: aramayı hızlandırabiliyor ama daha büyük hash çıktılarıyla bu etkiye karşı ek güvenlik payı oluşturulabiliyor. 📌 Bu, Starknet’in kanıt katmanına mimari bir avantaj sağlayabilir. Ancak ağın her bileşeni bugün tamamen kuantum güvenli demek değil. 🔹 2. AŞAMA: AKILLI HESAPLAR VE İMZA DEĞİŞİMİ Starknet’te her kullanıcı hesabı bir akıllı kontrat. Yani işlemin hangi imzayla onaylanacağı, hesabın kendi kodunda tanımlanabiliyor. Bu ne anlama geliyor? 👀 Klasik hesap modelinde imza yöntemi protokolün içine gömülü olabilir. Değiştirmek için ağ genelinde yükseltme ve kullanıcıların koordineli geçişi gerekebilir. @Starknet ’te ise hesap, doğrulama mantığını güncelleyerek yeni bir imza şemasına geçebilir. Teoride bunu aynı adresi ve bakiyeyi koruyarak, ağ genelinde hard fork beklemeden yapmak mümkün. 🧪 Falcon-512 gibi kuantum sonrası imza yöntemleriyle Starknet üzerinde çalışmalar ve deneysel uygulamalar gösterildi. Yine de bu sistemleri üretim ortamında kullanıma hazır, herkesin hemen geçmesi gereken bir standart gibi görmemek lazım. Maliyet, performans ve güvenlik denetimleri hâlâ önemli. 🔹 3. AŞAMA: ETHEREUM’A BAĞLI KATMANLAR Starknet bugün Ethereum üzerinde çalışan bir L2. Kendi hesaplarını ve kanıt sistemini güncelleyebilse de köprü ve veri kullanılabilirliği gibi bazı katmanlarda Ethereum’a bağlı. Yani Starknet’in kendi kontrolündeki parçaları geliştirmesi, bütün bağımlılıkların aynı anda çözülmesi anlamına gelmiyor. Ethereum’a bağlı katmanların kriptografik takvimi de bu araştırmanın önemli bir parçası. 🔹 4. AŞAMA: L1 OYLAMASI NE ANLAMA GELİYOR? STRK sahiplerinin oy gücünün %93,52’si, bağımsız bir L1 seçeneğinin araştırılmasını destekledi. ⚠️ Buradaki kritik ayrım: Bu sonuç, “Starknet L1 oluyor” demek değil. Şu an desteklenen şey araştırmanın başlaması. Teknik gereksinimler, güvenlik etkileri, kullanıcı ve geliştirici deneyimi, Ethereum’la ilişkiler ve geçiş maliyetleri incelenecek. L1’e geçiş için araştırma sonrasında ayrıca bağlayıcı bir yönetişim kararı gerekiyor. 💭 Bence asıl takip edilmesi gereken, Starknet’in bu mimari esnekliği gerçek kullanıcı güvenliğine ve uygulanabilir bir geçiş planına nasıl dönüştüreceği. Çünkü kuantum güvenliği yalnızca yeni bir imza algoritması seçmekten ibaret değil; hesaplar, doğrulayıcılar, köprüler, veri katmanı ve kullanıcı geçişi birlikte düşünülmeli. Sizce Starknet’in bağımsız L1 seçeneğini araştırması doğru bir hamle mi? Yoksa Ethereum’un kuantum güvenli hâle gelmesini beklemek mi daha mantıklı? 👇