Ở Thung lũng Silicon, ngay cả việc “bám vào người giàu” cũng bắt đầu chú trọng đến đầu tư Pre-seed. Gần đây, tôi tình cờ nghe một podcast mới tên SOTA Wives, với hai người dẫn chương trình là Vivian Midha Shen, đối tác của YC, và Sarah Chieng, người phụ trách hệ sinh thái phát triển của Cerebras. Một chủ đề thú vị trong tập đầu tiên: “Hãy tìm được chồng bạn trước khi anh ấy thành công và thoát vốn.” Sarah chia sẻ câu chuyện của mình. Khi cô gặp chồng mình, Tyler, cô đang sống dưới cầu thang trong một căn nhà chia sẻ dành cho các startup ở San Francisco. Hai người mới bắt đầu hẹn hò được một thời gian ngắn thì Brev – công ty mà Tyler tham gia với vai trò kỹ sư sáng lập – đã bị NVIDIA mua lại, và đội ngũ nhận được khoản lợi nhuận khá lớn. Sau đó, kênh chính thức của chương trình còn đăng một tweet riêng, đưa ra lời khuyên hẹn hò đầu tiên dành cho phụ nữ trẻ ở San Francisco: “Hãy khóa chặt anh ấy trước khi công ty được mua lại.” Vivian thì mô tả mối quan hệ này như một khoản đầu tư thiên thần ở giai đoạn Pre-seed. Vậy làm sao để biết người bạn đời là người phù hợp? Câu trả lời của cô là: bạn phải dám đặt cược. Tôi cảm thấy hơi choáng váng. Dĩ nhiên, cả hai người phụ nữ này đều là những nữ doanh nhân thành đạt, và thực sự đang thảo luận về sự hỗ trợ mà hôn nhân mang lại cho sự nghiệp, cũng như giá trị của việc xây dựng tình cảm khi cả hai chưa có gì. Nhưng tôi cực kỳ phản cảm với cách kể chuyện này. Nó biến điều quan trọng nhất trong các mối quan hệ thân mật thành một phán đoán về giá trị kinh tế tương lai. Khi bạn gặp một người, anh ta chưa thành công; sau đó anh ta trở nên giàu có, và lựa chọn hôn nhân của bạn trở thành một khoản đầu tư sớm cực kỳ thành công. Càng kỳ quặc hơn khi cách nói chuyện này lại xuất phát từ hai phụ nữ đã sở hữu rất nhiều nguồn lực và địa vị xã hội. Giới tinh hoa ở Thung lũng Silicon đã quen dùng tỷ lệ hoàn vốn để giải thích mọi thứ – giờ đây ngay cả tình yêu cũng không thoát khỏi logic này. Kết hôn phải nhanh chóng trước khi Exit, chọn bạn đời phải xem xét định giá tiềm năng, lựa chọn đối tác phải có con mắt của nhà đầu tư giai đoạn đầu. Vậy thì những cặp vợ chồng bình thường, những người không từng Exit thành công, không kiếm được khoản tiền lớn – những năm tháng họ cùng nhau vượt qua trong 10, 20 năm – thì trong cách kể chuyện này được coi là gì? Tôi cho rằng điều tệ nhất ở đây là nó đóng gói trải nghiệm của một số ít người may mắn thành một chiến lược sống đáng để học hỏi. Cuối cùng, ngay cả tình yêu cũng trở thành một dự án cần chứng minh tầm nhìn của bạn.