Tại sao bạn thấy mọi người đều đang kiếm tiền, nhưng vừa bước vào thị trường là liên tục “đóng học phí”? Vì những người thua lỗ thường không ngày nào cũng đăng ảnh chụp lợi nhuận. Lướt một vòng dòng thời gian: có người kiếm được coin tăng 100 lần, có người dùng vốn nhỏ lội ngược dòng, có người thoát đỉnh chính xác – xem nhiều, bạn dễ nghĩ rằng kiếm tiền mới là trạng thái bình thường, chỉ riêng bạn là chưa “mở mang”. Nhưng những gì bạn thấy, chỉ là nhóm người sẵn sàng chia sẻ và được nền tảng đẩy lên trước mắt bạn. Những tài khoản đã bị thanh lý, những người thua lỗ rồi im lặng, hay những người đổi tài khoản để kể lại câu chuyện mới – hầu như không xuất hiện trong mẫu dữ liệu của bạn. Đây chính là thiên lệch sống sót. Giả sử 10.000 người cùng đặt cược nặng vào các altcoin khác nhau, chắc chắn sẽ có người may mắn chạm trúng đợt tăng giá mạnh. Khi nghe họ phân tích lại, từ câu chuyện đến điểm vào lệnh, mọi bước đều được lý giải mạch lạc, nhưng nếu chỉ nhìn vào người chiến thắng, chúng ta không thể xác định: liệu đó là do chiến lược hiệu quả, hay chỉ đơn giản là vì có quá nhiều người mạo hiểm, nên cuối cùng vẫn còn vài người may mắn còn lại. Điều tinh vi hơn là kinh nghiệm của người chiến thắng chưa chắc đã phù hợp để sao chép. Họ có thể sở hữu nguồn coin chi phí thấp, hoặc có tài sản khác làm đệm. Còn bạn thì đang dùng tiền sinh hoạt để sao chép chính xác một giao dịch mạo hiểm nhất của họ. Vì vậy, khi thấy những câu chuyện làm giàu đột phá, đừng vội hỏi “mua gì?”, hãy tự hỏi trước: đã có bao nhiêu người dùng phương pháp tương tự? Những người thất bại giờ ở đâu? Lợi nhuận này chịu mức rút lui lớn đến đâu, và có thể lặp lại được bao nhiêu lần? Hãy ghi nhớ: một người kiếm được tiền nhờ một phương pháp nào đó chỉ chứng minh rằng phương pháp đó từng thành công; chỉ khi tính cả những người thất bại vào, bạn mới biết con đường đó thực sự khó khăn đến mức nào.