
Kripto piyasasında değer yakalama (value capture), bir protokolün ürettiği ekonomik gelirin kendi tokenine ve dolayısıyla token sahiplerine aktarılmasıdır. Bir projenin yüksek işlem hacmine, milyarlarca dolarlık TVL büyüklüğüne veya milyonlarca kullanıcıya ulaşması, tokeninin mutlaka değerleneceği anlamına gelmez. Asıl mesele, oluşan ekonomik faaliyetin ne kadarının tokene yansıtıldığıdır. Değer yakalamanın üç temel yöntemi bulunur. İlki, protokol gelirleriyle piyasadan token satın alınmasıdır (buyback). İkincisi, satın alınan tokenlerin yakılarak dolaşımdaki arzın azaltılmasıdır (burn). Üçüncüsü ise işlem ücretlerinin token kilitleyen veya stake eden yatırımcılara dağıtılmasıdır (fee sharing). Hyperliquid, Curve ve Aerodrome gibi protokoller bu mekanizmaların farklı örneklerini sunar. Ancak değer yakalama ile fiyat artışı aynı şey değildir. Örneğin bir protokol yılda 100 milyon dolarlık token geri alırken 200 milyon dolarlık yeni token piyasaya sürüyorsa, geri alımların olumlu etkisi emisyon baskısıyla zayıflayabilir. Burada dört değişken belirleyicidir: protokolün sürdürülebilir geliri, tokenin piyasa değeri, yeni token arzı ve yatırımcı talebi.


