Yazan: Nina Bambysheva, Forbes
Çeviri: Luffy, Foresight News
Geçtiğimiz 15 yıl boyunca kripto endüstrisi, sıradan kullanıcıları son derece karmaşık süreçlerle zorlamıştır. Kullanıcılar, yalnızca bir transfer tamamlamak için 12 kelimelik bir hatırlatma ifadesini hatırlamak, Gas ücretlerini anlamak ve yanlış adres yapıştırma nedeniyle varlıklarını kalıcı olarak kaybetme gerçeğini kabul etmek zorunda kalmıştır.
Ancak şimdi endüstri, bu mimari için nihayet bir açıklama buldu: kripto para, başından beri insanlar için değil, makineler için tasarlandı. Yorulmayan bu robotlar, kötü arayüzlere aldırmaz, mnemonic kelimelerini kaybetmez ve Base, Polygon ile Optimism arasındaki farkı uzman bir trader'ın açıklamasını gerek duymaz.
Coinbase ortak kurucusu ve CEO'su Brian Armstrong, bu fikrin en aktif savunucularından biridir ve bu ayın başlarında X üzerinde şunu yazdı: "Yakında, işlem yapan AI ajanlarının sayısı insanları geçecektir. Onların banka hesapları olamaz, ancak kripto cüzdanlarına sahip olabilirler."
Yakın bir podcast programında şöyle ekledi: “Şirket genelinde ‘AI öncelikli’ bir düşünce modeli uygulamaya başladık.”
Bu, yıllardır finansı yeniden yapılandırmayı vaat edip neredeyse sadece spekülasyonu yeniden şekillendiren bir sektör için oldukça akıllıca bir yeni hikâye. Ancak bu, yıllardır ilk kez sezgisel olarak gerçekten anlamlı gelen hikâye olabilir. Kripto sektörü ne kadar kaotik olsa da, geleneksel finansın hâlâ sahip olmadığı bir yetenek sunuyor: izinsiz, neredeyse anlık ve küresel 7/24 fon akışı.
McKinsey, 2030 yılına kadar AI ajanlarının, mevcut 2,4 trilyon dolarlık toplam kripto piyasası değerini aşarak 3 trilyon ile 5 trilyon dolar arasında bir tüketim ticari hacmi yaratacağını tahmin ediyor.
Kripto para endüstrisinin en büyük sermaye yatırımcısı Paradigm'in ortağı Matt Huang, "Bu, yatırım ortamı ve ürün tasarımı konusundaki düşüncemizi büyük ölçüde değiştirdi. Şimdi, müşterilerinizin çoğunluğunun insanlar değil, ajanlar olduğunu varsayarak 'ajan önceliği' yaklaşımıyla tasarlamak zorundasınız."
Huang'ın yeni ödeme girişimi Tempo dahil birçok kripto şirket, bu yeni kullanıcı grubu için ürünlerini yeniden şekillendirmeye veya dönüştürmeye çalışıyor. Tron kurucusu Sun Yu Chen, bunu doğrudan Web4.0 olarak adlandırıyor (aslında Web3.0'nın gerçekten kurulmuş gibi).
MoonPay, önce kullanıcıların (şu anda giderek daha fazla yazılımın) normal ödeme yöntemleriyle kripto para alım satımı yapmasını sağlayan bir platformdu; açık kaynaklı AI asistanı OpenClaw'un popüler olmasının ardından AI stratejisini tamamen yeniden yapılandırdı. MoonPay ürün sorumlusu Kevin Arifin, "MoonPay, arayüzler için büyük yatırımlara gerek kalmayacağını, çünkü agenterlerin yeni etkileşim giriş noktaları olacağını" varsayarak yatırım yaptı.
Şifreli para temel detaylarına ilgi duymak istemeyen normal kullanıcılar için bu kesinlikle iyi bir haber: Sadece AI’ye ne yapmak istediğini söylemeniz yeterli—biraz bitcoin satın alın, uygun faiz oranlı bir kredi hizmeti bulun, varlıklarınızdan gelir elde edin—ve AI her şeyi halledecek.
Ancak bunların tümü şu anda hâlâ ölçekli uygulamalar haline gelmemiştir.
Şu anda AI ajanları tarafından tamamlanan kripto ödemelerin çoğu, Coinbase tarafından geliştirilen açık standart x402 aracılığıyla gerçekleştirilir; bu protokol, ağ sağlayıcılarının doğrudan ajanlara ücret talep etmesine izin verir.
Daha önce, hava durumu tahmini almak veya hesaplama gücü kiralamak gibi basit görevler için geliştiricilerin her bir hizmeti ayrı ayrı kaydolup, kredi kartı bağlaması ve API anahtarları oluşturması gerekiyordu. Biraz daha karmaşık projeler, hesaplar, abonelikler ve anahtarların karışık yönetimiyle karşı karşıya kalıyordu.
x402, kullanım bazlı daha basit bir ödeme modeli sunar: Bir ajan bir hizmet talep ettiğinde, sunucu fiyatı döndürür ve ajan, geliştirici tarafından atanan cüzdanından otomatik olarak kripto para ile ödeme yapar. Bu, sadece kullanım bazlı faturalandırmayı sağlar, aynı zamanda aşırı yayılan API anahtarlarını da yerine geçirmeye başlar.
Coinbase Geliştirici Platformu Mühendislik Müdürü ve x402 kurucusu Reppel, "OpenClaw kullananlar, kullanım başlatmak için önce 10 API anahtarını yapılandırmak zorunda kaldılar. Ancak x402 ile cüzdan, x402'yi destekleyen tüm hizmetlere bağlanabilen genel bir API anahtarı haline gelir." diyor.
Şu ana kadar, akıllı agente kullanıcıları çoğunlukla geliştiricilerden oluşmaktadır. Artemis veri platformuna göre, 2025 yılında x402'nin piyasaya sürülmesinden beri AI asistanları bu standart üzerinden yaklaşık 107 milyon işlem gerçekleştirdi ve gerçek işlem hacmi yaklaşık 30 milyon ABD doları oldu; her bir işlem tutarı genellikle çok küçük olup, yalnızca 0,2 ile 0,4 ABD doları arasında yer aldı.
Artemis analisti Lucas Shin, "Açıkça görüldüğü gibi hâlâ erken aşamadayız." dedi. Ona göre, şu anki işlem hacmi neredeyse önemsiz; daha önemli olan, hangi ekosistemlerin gerçekten inşa edildiği ve kaç ticari kurumun x402 aracılığıyla hizmet sunmaya istekli olduğu. Şu anda bu sayı, Amazon Web Services, blockchain geliştirme platformu Alchemy ve veri sağlayıcısı Messari dahil olmak üzere yaklaşık 3.900'tür.
Kripto para endüstrisinin agent ticareti konusundaki heyecanını anlamak kolay. Solana Vakfı AI Ürünleri ve Büyüme Sorumlusu Rishin Sharma, "Gördüğünüz neredeyse her mühendislik ekibi, biz de dahil olmak üzere, AI araçlarını kullanıyor." dedi. Sharma, ekibin tüm üyelerinin AI kullandığını ve kodların %70'ten fazlasının AI tarafından üretildiğini belirtti. Geçmişte geleneksel API'ler üzerine hizmetler kurmuş olan sağlayıcılar, artık şu soruyu düşünmeye başlıyor: Sonraki yüz geliştiriciyi kazanmak yerine, sonraki yüz ajan için nasıl bir hazırlık yapabiliriz?
Daha önce Paradigm, Stripe ile birlikte ödemeye odaklı blockchain Tempo'yu çıkardı; proje, geçen yıl 5 milyar dolar değerlemeye sahip olarak 5 milyar dolarlık A serisi finansmanını tamamladı ve kendi akıllı ajan ticaret standardını tanıttı, aynı zamanda Visa ile iş birliği yaparak fiat ödeme desteği sağladı.
Ancak kripto endüstrisinin çoğu üyesi, stabil paranın AI ajanları için daha doğal bir ödeme yolu olduğunu düşünüyor. Kredi kartı ödemeleri küçük tutarlı senaryolarda ekonomik değil: Ödeme sağlayıcılar genellikle yüzde bazlı işlem ücretlerinin yanı sıra her işlemde yaklaşık 0,3 dolarlık sabit bir ücret alıyor, bu da birkaç sentlik işlemlerin ücretlerle tamamen yutulmasına neden oluyor.
Bu, Circle gibi ikinci büyük stabilcoin yayıncısının da makine ödemeleri için özel sistemler geliştirme nedenidir. Şirket, bu ayın başlarında, akıllı ajanların yeni zinciri Arc ve birkaç test zinciri üzerinde 1 sentin altındaki ücretsiz USDC göndermesine izin veren nano ödeme özelliğini tanıttı. Ancak Visa, Mastercard gibi oligopol ağlara yönelik tehdit sadece mikro ödemelere sınırlı değil: Stabilcoin kullanan AI ajanları, her boyutlardaki işlemlerde büyük işlem ücreti baskısı yaratabilir.
Eğer yazılım ajanları bir sonraki önemli kullanıcı grubu haline geliyorsa, soru artık nasıl ödeycekleri değil, onlar için nasıl bir ağ oluşturulduğu oluyor. Base zinciri kurucusu Jesse Pollak şunu söylüyor: “Tam bir yığın perspektifinden düşünüyoruz: ölçeklenebilirlik ve merkeziyetsizliğin temel tabanından, üst düzey araçlara ve hesap modellerine, ardından ajanların gerçek etkileşim ürünlerinin arayüzüne kadar. Bütün bunların ajanlar için nasıl natif olarak uyumlu hale getirilebileceğini soruyoruz.”
O, bazı agentlerin zaten küçük işletmeler gibi çalıştığını belirtti. Örneğin, girişimci Nat Eliason, 30 gün içinde AI agent uygulama mağazası işleterek ve kendi yazdığı "AI İstihdam Etme" rehberini satarak 163.686 dolar kazandı. Ayrıca bir kripto token de çıkarttı, ancak piyasa değeri sadece 1,5 milyon dolar.
Herkes, yapay zekâ ajanlarının kripto para ile birlikteki geleceğini bu kadar iyimser görmez. Kripto sermaye yatırımı şirketi Dragonfly’nin ortağı Haseeb Qureshi, “Çok sayıda kişi, mevcut gelişmeleri abartıyor. Gerçek şu ki, şu anda buradaki her şey neredeyse tamamen oyuncaklar.”
O, akıllı agentlerin veri, hesaplama gücü vb. hizmetler için sürekli küçük ödeme akışları sağlayabileceğini ekledi, ancak makro düzeyde bir etki yaratmak için son derece büyük sayıda akıllı agent gereklidir. Sonuçta, insanlar hala fonları kontrol etmektedir ve talebin ana kaynağıdır.
Qureshi, endüstrinin yeniden yeni bir trendi devrim olarak yanlış algıladığını endişe ediyor: "Kripto endüstrisindeki birçok kişinin kötü yatırımcı olmasının nedeni, kendi uydurdukları hikâyelere hemen inanmalarıdır. Kripto endüstrisinde her seferinde böyle olur."
Geçmişte nesnelerin interneti ve metaverse üzerindeki heyecanı işaret eden kişi, inananların her şeyin bir gece içinde gerçekleşeceğini ve kripto paranın bunların merkezinde olacağını düşündüğünü belirtti. “Kripto para önemli olacak, hikâyeye dahil olacak ama tümü değil ve anında gerçekleşmeyecek.”
Kripto endüstrisinin dışında, "ajentlerin ticareti, kripto paraların geleneksel finans devlerini geride bırakmasına yardımcı olacak" fikri yaygın olarak kabul edilmemektedir.
Six Point Ventures'in ortak ortağı Trace Cohen, sosyal medya platformlarında "Visa, Mastercard gibi eski sistemler AI ajanları çağında önemsiz hale gelecek" iddiasının tamamen saçma olduğunu söyledi. "Bu mümkün değil. Teknoloji ne kadar eski olursa olsun, hala işe yarar."
O, kredi kartı kuruluşlarının hâlâ ödeme yollarını kontrol altında tuttuğunu ve tarihin, vadeli yeni işleri yok etmek yerine satın almayı veya entegre etmeyi tercih ettiğini düşünüyor. Ancak, birçok bölgede bankaların daha küçük, daha az güvenilir ve daha az bağlantılı olması nedeniyle stabilcoin'lerin yurt dışı pazarlarda daha fazla avantaj sağlayabileceğini kabul ediyor.
Daha büyük engel, geleneksel ödeme şirketlerinin onlarca yıl içinde inşa ettikleri güvenirlik katmanını yeniden kurmaktır. Sıfır bilgi danışmanı ve ödeme sektörü danışmanı Olivia Chow, “Visa ve Mastercard’ın en iyi yaptığı şey, tüm istisnalar, tarafların sorumlulukları, katılımcı giriş gereklilikleri gibi kuralları belirlemektir.” diyor. “Stabil para birimleri, bu kadar kapsamlı bir mekanizmaya sahip olmalı: dolandırıcılığı ele almak, riskleri yönetmek ve sıradan kullanıcılar sorun yaşadığında ne yapması gerektiğini açıkça belirtmek. Bu kullanıcılar sadece 'Kendi güvenliğimi ön planda tutuyorum, riski üstleneceğim' demiyor. Bu kadarına ulaşana kadar kitlelerce benimsenme söz konusu olamaz.”
O, kart organizasyonlarının zaten ajan ticaretini desteklediği için, yapay zeka ticaretinin onların işini tehdit etmeyeceğini, aksine onların alanını genişleteceğini düşünüyor. "Eğer bunu doğru yaparlarsa, mevcut işlerini yemeyecek, aksine kendi güçlerini artırarak piyasa konumlarını pekiştirecekler — çünkü artık sadece ödeme hizmeti sağlayıcılar değil, trafiğin keşfi aşamasına da girmiş olacaklar."
Ancak ödeme, hikayenin sadece bir parçası. Artık geleneksel varlıkların blokzincire taşınması arttıkça, ilk örnekler arasında BlackRock'ın 2 milyar dolarlık hazine bonosu fonu BUIDL ve Franklin Templeton'ın 1 milyar dolarlık hükümet para piyasası fonu FOBXX yer alıyor. Yeni nesil varlık yönetimi altyapısı sessizce şekilleniyor. Nihayetinde, hisse senedi endeksleri temelde kural tabanlı bir varlık portföyüdür. Hisse senetleri, tahviller ve fonlar tokenize edildiğinde, AI ajanları sadece ödemeleri gerçekleştirmekle kalmaz, aynı zamanda varlıkları tutabilir, portföyleri yeniden dengeleyebilir ve sermayeyi farklı piyasalar arasında hareket ettirebilir; bunun için geleneksel aracılık hesaplarına gerek kalmaz.
Bu vizyon, insan tarihinin en büyük servet aktarım dalgalarından biriyle örtüşüyor. Gelecek 20 yıl içinde yaklaşık 84 trilyon dolarlık servet, bebek patlaması nesli tarafından nesillere aktarılacak. Bunların çoğu Robinhood ile büyüdü, zaten kripto cüzdanlarına sahip ve seçim sonuçlarından Taylor Swift’in sevgilisiyle evlilik yerine kadar her şeye bahis yapmaya hazırdır.
Aynı zamanda, danışmanlık sektörü kendisi de yaşlanmaktadır. ABD'de yaklaşık 330.000 finansal danışman vardır ve ortalama yaşları 56'dır. Cerulli Associates araştırmalarına göre, bu danışmanların %40'ı yakın on yıl içinde emekli olacak ve bu da genel yatırımcıların varlık yönetimi için büyük bir boşluk bırakacaktır.
Bir kripto şirketinin bu yönde hazırlık yaptığı bildirildi. Salı günü, New York Borsası'nın ana şirketiyle finansman görüşmeleri yürütülüyor ve 5 milyar dolar değerinde olduğu rapor edilen MoonPay, AI ajanlarının çoklu blok zincirler üzerinde fonları yönetip işlemler gerçekleştirmesine yardımcı olmayı amaçlayan bir açık cüzdan standardını sundu.
BlackRock öncesi dijital varlık stratejisi müdürü ve Ethereum kasa şirketi Sharplink CEO’su Joseph Chalom, “Bu kripto para dalgasının geçmişekiler gibi olacağını düşünmüyorum.” Diyor. Stabil varlıklar, tokenleştirilmiş varlıklar, yaygın cüzdan altyapısı gibi kripto yeniliklerinin, kullanıcı tercihlerini ve hedeflerini anlayan AI ile birleşip nesiller arası varlık aktarımı ile birlikte çok güçlü bir güç oluşturacağını düşünüyor. “Yatırımcılar, ne kaçırdıklarını fark ettiklerinde, geri dönmek çok zor olacak.”