Ethereum'da ne oldu?
Orijinal yazar: @paramonoww
Çeviri: Peggy, BlockBeats
Düzenleyici Notu: Son zamanlarda, Vitalik Buterin, uzun bir yazıda Ethereum L1'in genişletilebilirliğinin önemli ölçüde arttığını ve L2'nin "Aşama 2"e geçişi uzun vadeli olarak geri kalmışken, L2'yi "Ethereum Marka Şardı" olarak gören eski fikrin artık geçerli olmadığını belirtti. L1'in artık performans genişletme "yardımcısı" olarak L2'ye ihtiyaç duymadan genişleme eksenine hızla döndüğünü vurguladı.
L2 konumlamasına yapılan bu yeniden yazım, toplulukta geniş çaplı tartışmalara yol açtı. Fiyatın ötesine geçerek, bu makale, tartışmayı Ethereum'un kendisine çeviriyor: "Ultrasonik para" anlatısının geri çekilmesinden, Rollup yollarındaki tekrarlayan tereddütlere, finansal teşviklerin eksikliğine ve temel insan kaynaklarının kaybına kadar, sorunlar dışsal rekabetten değil, yön belirsizliği ve yapısal iç çatışmalardan kaynaklanıyor.
Vitalik mevcut rotayı yeniden gözden geçirirken ve Ethereum Vakfı iç reformları teşvik ederken, Ethereum kritik bir dönüm noktasında duruyor. İdeolojiden net hedeflere ve uygulama etkinliğine dönmeyi başarsa, yeniden canlanabilir ya da piyasanın sabrını devam ettirebilir.
Bu çerçevede, Vitalik, L2'lerin değerlerini yeniden tanımlamalarını ve差异化 yollar olan gizlilik artışı, belirli uygulamalar için derin optimizasyon, uçtan uca ölçeklenebilirlik, finans dışı senaryolar, süper düşük gecikme mimarileri veya dahili oraklar gibi yönlerde odaklanmalarını önerdi. ETH varlıklarını işlemeye devam edecek olurlarsa en azından 1. Aşamayı (Stage 1) sağlamaları ve mümkün olduğu kadar Ethereum ana zinciriyle etkileşimi güçlendirmeleri gerekir.
Aşağıdaki orijinaldir:
Bu makale, Vitalik'in piyasa durumu ve değişiklikler hakkında yakın zamandaki bir tweetiyle ilham alarak yazılmıştır. Piyasa genelinde düşüş eğilimi varken, suçun bireysel bir kişiye yüklenmesi zordur ve ben de bu tür bir suçlamada bulunmak istemem.
Bu makaleyi, birçok Ethereum takımıyla iş birliği yapmış, bir risk sermayesi fonu adına Ethereum üzerine kurulan birçok protokole yatırım yapmış ve uzun süredir Ethereum ve EVM ekosistemi için kararlı bir destekçi ve hayran olarak kaleme aldım.
Ancak üzülerek söylemeliyim ki, artık aynı şeyi söylemenin çok zor olduğunu farkettim. Çünkü Ethereum'un yönünü kaybettiğini hissediyorum (ve bu hissi sadece ben değil, başkaları da paylaşıyor).
ETH fiyatının hareketlerini tartışmak istemiyorum ama küresel olarak ikinci büyük piyasa değerine sahip bir kripto para birimi olarak ETH'nin performansının belirsiz olduğu bir gerçek. Piyasa ne yöne giderse gitsin, ETH davranışı daha çok "anakara kaybetmiş" bir stablecoin gibi görünüyor.
Bu makale, son birkaç yıl içinde Ethereum'da neler olduğunu ve neden giderek daha fazla insanın güvenini kaybettiğini veya zaten tamamen kaybettiğini tartışmayı amaçlamaktadır. Ethereum, Solana ya da başka bir projeye yenilmemiştir. Ethereum, kendine yenik düşmektedir.
Rollup Merkeziyetsizleştirme Yol Haritası
Ethereum, "Rollup merkezli yol haritasını" sunduğunda neredeyse herkes heyecanlandı. Gösterdiği vizyon, ölçeklenebilirliğin Rollup'lar (ve Validium'lar) tarafından sağlanması, son kullanıcıların işlemleri büyük ölçüde Rollup'lar üzerinde gerçekleşmesi ve Ethereum'un ise doğrulama katmanı olarak hizmet vermesiydi. Başka bir deyişle, doğrudan kullanıcıların kullandığı bir L1 yerine Rollup'ların L1'si olarak öncelikle hizmet vermesiydi.
Yeni bir L1 geliştirilmesine kıyasla Rollup'ların geliştirilmesi daha hızlı ve daha düşük maliyetlidir. Bu nedenle, "binlerce Rollup'un aynı anda var olabileceği" bir gelecek hem gerçekçi hem de iyimser görünmektedir.
Peki başka ne tür sorunlar olabilir?
Her şeyin yanlış gidebileceğini ve neredeyse hepsinin de yanlış gittiğini gösterdi: anlamsız tartışmalar, ideolojiyi gerçek ihtiyaçlara öncelik verme, topluluk içinde uzun vadeli iç çatışmalar, kimlik krizleri ve Rollup merkezi görüşüne karşı tereddütler ve geciktirici bir şekilde vazgeçme.
Her şeyin yanlış gidebileceği yerde, her şey yanlış gitti. Toplumun çoğu kişi, Max Resnick’i yeteneksiz ve "kötü" biri olarak görmüştür, ancak daha sonra hemen hemen tüm kritik meselelerde haklı olduğunu fark etmişlerdir.
Max, ConsenSys'te görev yaparken, Ethereum'un ilerlemesi için yapılması gereken değişiklikleri birçok kez belirtti, ancak onu karşılayan neredeyse tamamıyla eleştiri oldu ve gerçek destek çok azdı.
En saçma an, tüm endüstrinin ciddi şekilde tartışmaya başlamasıdır: Bir L2'nin Ethereum'un bir parçası sayılması gerekip gerekmediği gibi sorular. Örneğin:
Görüş A: "Base, Ethereum'un uzantısıdır. Ethereum ekosistemine büyük katkılarımız vardır."
Görüş B: "Base, Ethereum'un bir uzantısı değil, bağımsız bir sistemdir."
Ne kadar şey konuşuyoruz?
Bu tür tartışmalar, Ethereum ve ekosistemi için daha iyi bir geleceğe nasıl yardımcı olabilir? Neden "Ethereum nedir" ve "Ethereum değildir" gibi meselelerde bu kadar ciddi tartışmalar oluyor? Daha önemli çözülmesi gereken problemlerimiz yok mu?
Rollup'ların Ethereum'un bir uzantısı olduğunu, çünkü Rollup'lar ETH'yi gaz olarak kullandığından dolayı kabul edersek, bu mantıklı gibi görünür. Rollup'ların bir uygulama olduğunu, Ethereum'un uzantısı olmadığını, Ethereum üzerinde inşa edilip ondan yararlandığını kabul edersek, bu da mantıklı gibi görünür.
Doğru mu? Aslında tamamıyla yanlış.
Bu öne sürülen "ideolojik tartışmalar", aslında tartışmalar değil, iki kendini beğenmiş küçük grubun birbirine saldırmak ve kendi haklılığını ispatlamaya çalışmakla meşgul olmasıdır. PvP'ye ihtiyacımız yok, PvE'ye ihtiyacımız var. Sorun "birbirimize karşı olduğumuz" değil, "sorunlar ve gelecek konusunda birlikte ilerlediğimiz"dir.
Ancak ne yazık ki, birçok kişi zihinsel bir uyarıcı olarak, kendi görüşlerinin belki tamamen doğru olmadığını bile birkaç saniye düşünebilmekten kaçıyor.
Teknolojik ideoloji, kullanıcı ihtiyaçlarından önce gelir.
Temel Rollup, Booster Rollup, Yerel Rollup, Gigagas Rollup, Keystore Rollup.
Hangisi daha iyidir? Hangisi gelecektir? Bunlar nasıl birbirine bağlanabilir?
"Bu, gelecek budur." "Hayır, o gelecek." "Based Rollup'ları inşa etmemek için hiçbir sebep yok." "Native Rollup'lar, Ethereum'a daha fazla hizalanmış olacaklar ve tüm ekosistemi değiştirecekler."
Tüm bu tartışmalar... sonunda Arbitrum ve Base'nin hâlâ kazanmaya devam etmesiyle sonuçlandı.
Teknik üstünlük avantaj sağlayabilir, ancak elma ile armut ya da portakal ile portakal arasında aşırı ayrımlar yapmak şartıyla değil. Bu çözümler birbirine oldukça benziyor, kullanıcılar farkı fark etmeyecek kadar. Kabarcık dışındayken kimse bu ince ayrımlarla ilgilenmiyor. Bir tane daha fazla ya da az precompile olması, zaferi belirlemeyecek.
"Ah, biz gerçekten Ethereum ile hizalıyız, Ethereum'a daha yakınız, onun temel değerlerini yansıtmaktayız, kullanıcılar kesinlikle bizi tercih edecek."
Bir sorum olacak: Hangi değerlerdir bu? Hangi kullanıcılar bu yüzden seni tercih edecektir?
@0xFacet, Stage 2 Rollup olarak ilk oldu ve "Ethereum hizalanmış" olarak nitelendirildi.
Ama şimdi nerede? Kullanıcıları nerede? Geliştiriciler nerede? Teknik KOL'lar nerede? Ethereum ekosistemi ve hizalama anlatımıyla ilgili yüksek sesle destek verenler nerede? Facet'ten kaç kişi duymuştur? Facet üzerinde kaç uygulama vardır?
Facet konusunda kişisel olarak hiçbir önyargım yok. Kurucusuyla birçok kez konuştum, onu çok saygılı buluyorum ve harika biri. Ama "Daha fazla Stage 2 Rollup'a ihtiyacımız var" diye bağıranlar nerede? Bilmiyorum, sen de bilmiyorsun.
Finansal teşvikler teknik teşviklerden çok daha güçlüdür. Taiko'nun büyük destekçisiydim, özellikle Based Rollup etrafındaki çalışmalarını çok beğeniyordum: daha güçlü sansür direnci, nötralite, sıralayıcıların kesinti riski olmaması ve L1 doğrulayıcılarının daha fazla para kazanması.
Sorun nerede?
Sorun, bu modelin arkasındaki ekonomik hesaplamalarda. Başkalarını gelirlerini "hizalama" adı altında terk etmeye zorlayamazsın.
Arbitrum merkezsiz bir sıralayıcıya söz verdi; Scroll verdi; Linea, zkSync ve Optimism hepsi de verdi. Şimdi neredeler? O sıralayıcılar nerede?
Rollup'ların neredeyse her dökümantasyonunda şu cümle yer alır: "Şu anda merkezi bir sıralayıcı kullanıyoruz, ancak gelecekte merkezsizleştirmek konusunda güçlü niyetimiz var." Gerçekten sözünü tutanlar ise neredeyse yok. Metis bunu başarmıştır, ancak ne şanslı ne de şansız olarak, Metis'ten kimse pek bahsetmez.
Onların başlangıçta etkili ETH fundamentalistlerini memnun etmek için fazla vaat ettiğini düşünüyorum mu? Evet.
Onların gerçekten merkezsiz bir sıralayıcı istediklerine inandığımı soruyorsun. Evet öyle. Ama ekonomik olarak mantıklı değil.
Coinbase (Base) ile diğer ekiplerin şirket için mümkün olan en yüksek kârı elde etmekten yasal bir sorumluluğu vardır. Neden kendi gelir kaynaklarını kesecekti? Bu tamamen mantıksızdır.
Base gelirlerinin sadece yaklaşık %5'lik kısmı Ethereum'a gidiyor. Rollup'lar asla Ethereum'un uzantısı olmadı.
Taiko'nun, kullanıcıların işlem ücretlerinden topladığından daha fazla ücreti Ethereum'a işlem sıralaması karşılığında ödediği günleri vardı. Taiko gibi şirketlerin, Ethereum'a ödeme yapmanın yanı sıra, çok sayıda diğer işletme maliyetleri de vardır.
Bir Based Rollup veya "Ethereum ile hizalı" Rollup'un vizyonunun sadece ekibin kendi gelirlerini terk etmeye razı olması durumunda mümkün olabilir.
Merkezsizlik, güvenlik ve izinsizlik kavramlarının önemini reddetmiyorum. Ama tek hedefiniz "ideolojik olarak doğru olmak"sa ve kullanıcı odaklı değilseniz, hepsi anlamsız olur.
Bununla birlikte, bu zayıflık ve "Ethereum ile uyum" taahhüdü, aynı zamanda alıcı ve dolandırcıların da bu alana akmasına neden oldu.
Rollup Merkeziyetsizleştirme Stratejisinin Sonuçları
Eclipse, Movement, Blast, Gasp (Mangata), Mantra: Bu protokollerin başından beri uzun vadeli bir gelecek için tasarlanmadığı görülüyor. Bunlar kolayca "Ethereum'a hizalanmış", "Ethereumu daha iyi hale getirmek", "SVM'yi Ethereum'a getirmek" gibi örtüklere bürünüyor.
Sonuçlar hepsinde aynıydı ve farklı şekillerde "kaçtılar". Tüm Rollup'lar sonunda şu gerçekle farkında oldular: Token'larının neredeyse hiçbir işlevi yoktu çünkü ücretler ETH ile ödenirken, token'larının pratikte neredeyse hiçbir gerçek işlevi yoktu. Spekülatörler de Rollup merkezileştirme anlatımı etrafında yeterince hype yaratabilirlerse, neredeyse değersiz token'larını küçük yatırımcılara yüksek fiyatlardan satabileceklerini fark ettiler.
Ethereum, değer kilitleme ve taşıma konusunda önemli bir rol oynasa da Polygon'u asla resmi olarak bir L2 olarak tanımadı. Rollup'ların Ethereum'un "kültürel uzantısı" olduğuna inanıyorsanız, neden Ethereum'un güvenliği ve kullanım oranı ile yüksek oranda entegre olan bir projeyi tanımayı reddediyorsunuz?
Polygon, 2021 yılındaki bolluk dönemi sırasında Ethereum için kritik bir rol oynadı ve ETH'nin varlık olarak büyümesine büyük ölçüde katkı sağladı. Ancak "L2 olarak kabul edilmediği" için Ethereum topluluğunun tanınmasını hak etmiyor. Polygon bir L1 zinciri olsaydı, değeri büyük olasılıkla çok daha yüksek olurdu.
Rishi, Polygon ile ilgili Ethereum ekosisteminde uzun süredir devam eden tartışmaları gözden geçirdi: Polygon'ın erken dönemlerde "yan zincir (sidechain)" olarak görülmesi nedeniyle, bazı Ethereum topluluğu üyeleri tarafından yeterince "geleneksel" olmayan bir L2 olarak eleştirilmesi. Ancak Polygon, o dönemde L2 semantiği veya topluluk ideolojilerine uymak yerine, ölçeklenebilirlik sorunlarını çözmeyi öncelikli hedef aldı. Yedi yıl sonra Rishi, Polygon'un "başından beri haklı olduğunu" düşünüyor: Pratik olarak genişletilebilirlik odaklı yaklaşımı, zaman testinden geçtiğini kanıtladı.
Rishi, Polygon ile ilgili uzun süren tartışmaları gözden geçirdi: Polygon'ın erken dönemlerinde bazı Ethereum topluluğu üyeleri tarafından "yan zincir (sidechain)" olarak görülmesi nedeniyle bazı Ethereum topluluğu üyeleri tarafından yeterince "geleneksel" olmayan bir L2 olarak eleştirilmesi. Ancak Polygon, o dönemde L2 semantiği veya topluluk ideolojilerini memnun etmek yerine, ölçeklenebilirlik sorunlarını çözmeyi öncelikli hedef aldı.
Yedi yıl sonra Rishi, Polygon'un başından beri haklı olduğunu kanıtladığını düşünüyor: Pratik genişleme öncelikli yaklaşımı zamanın denetimini başarıyla geçti.
Öncelikle "ultrason para" anlatısı: EIP-1559 ve The Merge sonrasında ETH'nin ekonomik modeli, Bitcoin'den daha iyi bir değer saklama aracı olacak şekilde, deflasyonist bir varlık olarak yeniden şekillendirildi. Ancak 2024'e gelindiğinde, ETH yıllık enflasyon oranları tekrar pozitife dönmüştür.
Yani "ultrasonik para" vizyonu sadece üç yıl sürdü mü? Bu şekilde değer saklama aracı olamaz. Bu anlatı ölü - ve daha da önemlisi, başından beri de dayanaklı değildi. Çünkü ETH asla "değer saklama" için tasarlanmadı, bu görev Bitcoin'e aittir ve onunla bu boyutta rekabet edemezsiniz.
Ardından, Ethereum, tokeninin ne olduğuna karar veremedi:
Bir ürün mü? Hayır, çünkü arz dinamik olarak değişir ve ayrıca teminat mekanizması vardır;
Teknoloji hissesi gibi mi? Hayır, bu da geçerli değil – çünkü Ethereum’un bir teknoloji şirketinin değerlemesi gibi değerlenmesi için yeterli geliri yok.
ETH'nin tamamen bir "para" olmadığını düşünenler de var. Peki şimdi ne oluyor? Taraf seçmek zorundayız.
Ethereum aynı anda her şeye benzemek imkânsızdır - ya küresel, net ve birleşik bir yönünüz vardır ya da geri kalırsınız.
Finansal teşvikler... Yeniden
Péter Szilágyi gibi bir baş mühendisin, projenin en başından beri Ethereum'u neredeyse sıfırdan 450 milyar dolarlık piyasa değerine kadar büyütmeye yardımcı olsa bile, yıllık yaklaşık 100.000 dolar maaş almasının hâlâ beni anlamlandıramadığım bir durum olduğunu söylüyorum.
Bitcoin'den sonra kripto tarihinde en büyük etkiye sahip ve en başarılı protokollerden biri, hem teşvikler hem de hisseler sunmamasına rağmen başarıyla varlığını sürdürüyor. İnsanlar kolayca "merkezsiz, açık kaynak, lisans gerektirmeyen" fikrine dayanarak bunu savunabilirler: "Kazanmak için değil, ilerlemek için buradayız."
Ancak problem şu ki, en sadık askerler bile teşvik edilmezse ya ayrılır ya da gizlice başka projelere geçerler. Péter ayrıldı, Danny Ryan ayrıldı ve Dankrad Feist doğrudan Tempo'ya geçti.
2024'te Justin Drake ve Dankrad, EigenLayer'da danışmanlık rollerini kabul ettiler ve token tahsisatı aldılar, bu da toplumun hemen onlara saldırmasına neden oldu.
Ethereum Vakfı'nda "yoksul maaş" alan bu kişiler (FAANG şirketlerine ve AI araştırma laboratuvarlarına kıyasla), sadece biraz para kazanmak ve "Ethereum'un kendisinden ziyade, Ethereum'u daha iyi hale getirmeyi amaçlayan" bağımsız bir protokole yardımcı olmak istedikleri için topluca nefret görmüşler.
Bu çok saçma değil mi? Bazen gerçekten şöyle düşünüyorum: Eğer Ethereum'da dürüst ve çalışkan bir isen, kazanmak yasak gibi görünüyor, ömrün boyu Ethereum topluluğundan "tanınma" kazanmak için bir emekçi olmak zorundasın.
Ethereum Vakfı, çeşitli operasyonları, projeleri ve araştırmaları finanse etmek için ETH satmaya devam etmektedir. Ancak belki de önce araştırmacıların maaşları ödenmeliydi?
Uyuma konusunda sıfır tolerans
"İlk gün. Ethereum kesinlikle kazanacak. En merkezsiz ve en yüksek çevrimiçi oranlı blokzincirdir."
Her gün bunu duyuyoruz, Ethereum'un kendisi için bahane aradığını her gün gibi duyuyoruz.
Evet, Ethereum pahalı ve yavaştır. Ancak Rollup'lar var, Rollup'ları kullanın, Rollup'lar zaten Ethereum'dur!
Evet, ETH fiyatı her şeyden geri kaldı. Ancak Ethereum'un en büyük geliştirici ekosanatı ve güçlü bir Vakfı var. Talep bir noktada yakalanacak.
Ethereum en merkezsiz blokzincirdir! Solana çok kötü, istemci çeşitliliği yoktur.
Ethereum %100 çevrimiçi! Solana çok kötü, birkaç kez çöktü.
Ethereum'in ağı Solana'dan daha az mı aktif? Bunun nedeni Solana'da çöp işlemleri ve meme para bahisçileri var, biz ahlaklı zincirimiziz!
Yıllardır aynı bahaneler, aynı cevaplar, aynı kendine verilen sözler. Ethereum ve Rollup dışında her şey çöp; Ethereum'un herhangi bir kriterde kötü performans göstermesi durumunda "Hâlâ 1. gün" diyoruz, ne yaptığımızı biliyoruz, dünyada Ethereum'dan daha iyi bir şey yok.
Toplumun bu bahaneleri tekrar tekrar duymasından herkes yoruldu.
Ethereum, yürüyemeyecek kadar yaşlı ve zengin bir büyükanneye benziyor, yaratıcı hiçbir şey yapmaktan kaçınıyor ve sadece çocuklarına ve torunlarına para vererek onların kendisine parazit olarak bağlı kalmasına izin veriyor.
Yeniden yapılanma
Bu makaleyi tamamlamamdan birkaç saat önce, Vitalik, Rollup merkezli yol haritasının başarısız olduğunu ve yeni bir yola geçilmesi gerektiğini, bunun yerine L1' i genişletmek gerektiğini kabul eden bir tweet attı.
Biliyor musun? İnsanların hatalarını fark etmeleri beni aslında memnun eder. Hataları kabul etmek cesaret ister. Ama endişeliyim, belki de biraz geç kaldık. Ethereum yine uzun vadeli bir yöne sahip, ama genel ilerleme hâlâ yavaştır.
Ethereum Vakfı'nda son zamanlarda bazı değişiklikler oldu: yeni yönetim, hazinede şeffaflik, araştırma ve geliştirme yapısının yeniden düzenlenmesi vs. Aynı zamanda, vaktif, geliştirici ilişkileri ve pazarlama yönünde daha genç yeni yüzlerin de dahil edilmesi başladı, örneğin Abbas Khan, Binji, Lou3e vs.
Ancak değişim yeterince hızlı olmalıdır. Ethereum, herkesin yanıldığını kanıtlamak için tam gaz gitmelidir.
Bu reformlar ve değişikliklerin ardından, Ethereum'un sadece kör inanç ve umutsuzlukla dolu bir varlık olmaktan çıkıp yeniden heyecan verici bir hale gelip gelmeyeceği konusunda sabırsızlıkla bekliyoruz.
İş ilanlarını öğrenmek için BlockBeats'te bir pozisyona tıklayın
律动 BlockBeats resmi topluluğuna hoş geldiniz:
Telegram abonelik grubu:https://t.me/theblockbeats
Telegram sohbet grubu:https://t.me/BlockBeats_App
Resmi Twitter hesabı:https://twitter.com/BlockBeatsAsia