Yazan: Thejaswini M A
Çeviri: Chopper, Foresight News
Bangalore'da, UTC+5:30 saat dilimindeyim; ABD hisse senedi piyasalarının açılışı yerel saatle saat 19:00'dır. Beş yıldır kripto piyasalarını haberleştiriyorum ve bu beş yıl boyunca hiç durmayan işlem tablosuna sürekli bakıyorum. Burada kapanış mekanizması yoktur, ön saat veya sonrası işlem dönemleri de yoktur; gece gündüz, hafta sonu veya tatil olsun, piyasa sürekli dalgalanmaktadır.
Geleneksel finans piyasalarının çalışma modeli tamamen farklıdır. New York Menkul Kıymetler Borsası'nın işlem saati, ABD Doğu Saati'ne göre pazartesi ile cuma arasında sabah 9:30 ile öğleden sonra 4:00 arasındadır; Londra Menkul Kıymetler Borsası'nın işlem saati sabah 8:00 ile öğleden sonra 4:30 arasındadır; Tokyo Menkul Kıymetler Borsası'nın işlem saati sabah 9:00 ile öğleden sonra 3:30 arasındadır ve arasında bir molası vardır.
Büyük borsalar sırayla açılıyor. Teorik olarak dünya çapında gün ve gece döngüsü devam ederken sermaye kesintisiz akış göstermelidir, ancak pratikte ana borsalar sabit işlem saatlerine sahiptir ve uyumlu pazarlar uzun süre kapalı kalır.
Bu çalışma düzeni, erken dönemlerde iç pazarda el ile sipariş vermenin fiziksel sınırlamalarından kaynaklanır. Bilgisayar teknolojisi, zamanın kısıtlamalarını ortadan kaldırmalıydı, ancak sadece işlem eşleştirme hızını artırdı ve sabit açılış kuralları hâlâ korundu.
Fizik yasaları, bir cismin dış kuvvet etkisi altında değilse durağan kalacağını gösterir. Finansal piyasalardaki işlem saatlerinin sabit kalmasının nedeni, değişimi harekete geçiren bir kuvvetin eksikliğidir. Bu düzen, bu yıl Mayıs'ta bir Pazar sabahı, piyasa, geleneksel yatırım bankalarından önce uzay araştırmaları şirketi SpaceX için bir değerleme belirleyerek kırıldı.
Hyperliquid platformı 24/7 çalışıyor ve ilgili türev ürün sözleşmeleri dünya saatiyle 05:16'da piyasaya sürüldü; bu sırada Morgan Stanley gibi kurumsal yatırımcılar hâlâ işlem yapmıyordu.
Hindistan saati, bu farklı fiyat belirleme oyununu tam olarak yaşadı. Amerikan finans medyası yerel saatle 9:30'da haber vermeye başlarken, o zamanlara kadar ben tüm öğlen boyunca piyasayı izliyordum.
Chicago Mercantile Exchange (CME Group), küresel ölçekte en büyük türevler platformudur ve kurumsal trader'lar burada ham petrol, altın, faiz oranları, endeksler ve Bitcoin vadeli işlemlerini günlük milyarlarca dolarlık hacimde işlem yapar; marka tarihi 1898 yılına kadar uzanır.
New York Borsası ve birçok küresel türev ürün platformuna sahip olan ICE, endüstrinin büyük oyuncularından biridir.
İki kurum, küresel önde gelen finansal altyapıyı kontrol altında tutuyor ve sundukları risk uyarıları düzenleyici düzeyde kolayca dikkat çekiyor. Şu anda bu iki kurum, Hyperliquid platformunu düzenlemek için ABD Ticari Vadeli İşlem Komisyonu'na ve Kongre'ye lobi faaliyetinde bulunuyor; platformun kimlik doğrulama gerektirmeden, piyasa manipülasyonuna kolaylık sağlayarak ve yaptırımları kaçmak için bir kanal haline gelebileceğini iddia ediyorlar.
Hyperliquid platform kullanıcı kimlik doğrulama mekanizması sağlamaz. Resmi web sitesinin ön ucu, cezalı adresleri engeller, ancak temel protokol tamamen açık ve erişim sınırı yoktur. Kullanıcılar, web arayüzünü atlayarak doğrudan akıllı sözleşmelerle etkileşime girebilir ve süreç boyunca hiçbir kimlik doğrulama gerekmez.
Platform'ta pozisyon limiti kuralı bulunmamaktadır; ancak Chicago Mercantile Exchange (CME), piyasa manipülasyonunu ve sistematik riskleri önlemek amacıyla tek bir kontraktın maksimum pozisyon boyutunu sınırlar. Chicago Mercantile Exchange (CME), sahte emirler, ortak işlem yapma gibi ihlalleri önlemek amacıyla işlem modellerini izler; Hyperliquid ise bunlara karşılık gelen bir risk kontrol ve izleme sistemi sağlamaz.
Bu şüphelerin tümü mantıklı temellere sahiptir. Düzenleyici olumsuz haberlerin etkisiyle, 15 Mayıs'ta HYPE token fiyatı %9 düştü; 18 Mayıs'ta iki market maker, 100 milyon dolarlık likiditeyi çekti.
Ancak düzenleyicilerin odak noktası, yıllardır faaliyet gösteren ve hiç bir zaman düzenleyici müdahaleye neden olmayan kripto süresiz sözleşmeleri değil, ham petrol türevi sözleşmeleri oldu. Bu sözleşme, Chicago Ticaret Borsası'nın kapalı olduğu hafta sonları 720 milyon dolarlık işlem hacmi sağlayarak geleneksel kurumsal çıkarları tetikledi.
Chicago Ticaret Borsası ve Intercontinental Exchange'in endişeleri anlaşılabiliyor, ancak ikisi de tarafsız gözlemciler değil. İş modelleri, yasal kurallarla belirlenen işlem saatleri monopoli üzerine kuruludur. Sektördeki teknolojik rekabet kabul edilebilirken, zaman boyutunda yapılan sınır ötesi rekabet geleneksel devler için tolere edilemez.
Hyperliquid, geleneksel pazarların kapalı olduğu saatlerde ham petrol ticareti yaparak geleneksel finansın zaman sisteminin tamamen altını kazıyor. Eski kurumlar, ticaret saatlerinin standartlaştırılması için düzenleyiciye baskı yapıyor, yeni platformlar ise hafta sonları yasal olarak işlem yapma izni talep ediyor.
Hyperliquid ekibi yalnızca 11 kişiden oluşuyor ve ofisi Singapur'da yer alıyor. 21 Mayıs 2026 tarihine kadar olan 30 günlük dönemde platform 51 milyon dolar gelir elde etti; bu yıl Mart ayında türevlerin nominal işlem hacmi 2,6 trilyon dolar oldu.
Platform, %97 işlem ücretini HYPE token'ını geri almak için zincir üstü havuza aktarır. Küçük bir ekip, finans ve kripto sektörlerinde nadiren görülen yüksek gelir yaratır. Mayıs sonuna kadar HYPE, yıl içinde %101 artış gösterdi.
Bu rekabet avantajı sadece türev ürün teknolojik üstünlüğünden kaynaklanmamaktadır; temel değer, 24/7 kesintisiz işlem süresidir. Sonraki yeni ürün sözleşmeleri, bu farklılaşmış avantajı daha da büyütmüştür.
1 Mayıs'ta, Hyperliquid üzerine kurulan Trade.xyz platformu üzerinden, Cerebras adlı yapay zeka çip şirketi için resmi IPO öncesi süresiz sözleşmeler başlatıldı; sözleşmelerin süresi, resmi IPO'dan iki hafta öncesine kadar uzanıyor.
Piyasa ilk aşamada hissenin 185 dolarlık ihraç fiyatına göre %50 fazladan değerleneceğini öngörmüş, açılış fiyatının yaklaşık 277 dolar olacağını tahmin etmiştir. Bilgiler sürekli güncellenirken, Nasdaq'un resmi açılışından bir saat önce platformda sözleşmeler 340 dolar olarak teklif edilmişti ve bu, nihai 350 dolarlık açılış fiyatından sadece %3 sapma gösterdi. Hisse, listelendikten sonra ihraç fiyatına göre %89 artış kaydetti.
Geleneksel ikincil piyasa platformları olan Forge ve EquityZen'in tahmini ile gerçek açılış fiyatı arasındaki %35'lik fark, Hyperliquid'in verimli fiyat belirleme yeteneğini yeterince göstermektedir. Bilgi adım adım yayılırken piyasanın teklifleri düzeltmesi, doğru fiyat belirleme mekanizmasıdır.
17 Mayıs'ta Pazar, Trade.xyz, SpaceX'in IPO öncesi sürekli sözleşmelerini tekrar sundu. Sözleşmenin başlangıç referans fiyatı 150 dolar olup, birkaç saat içinde 216 dolara yükseldi ve nihayetinde 203 dolar seviyesinde sabitlendi; bu da şirketin toplam değerlemesini 2,4 trilyon dolar seviyesine çıkardı.
O dönemde SpaceX henüz kamuoyuna açık bir fatura sunmamıştı, Wall Street analistleri de değerleme raporu çıkarmamıştı ve şirket tanıtım faaliyetleri başlatılmamıştı. Piyasa trader'ları, şirketin Nisan ayı boyunca gizlice ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu'na dosya sunduğunu ve öngörülen değer aralığının 1,75 trilyon ila 2 trilyon ABD doları olduğunu bilmiyordu.
Piyasa tarafından kendi kendine hesaplanan değerleme, şirketin iç değerleme üst sınırına doğrudan ulaştı ve resmi olarak açıklanan bilgilere hiç başvurulmadı. Birkaç gün sonra, 20 Mayıs'ta SpaceX, 277 sayfa uzunluğunda açık artırma belgesini resmen yayınladı.
Şu anda üç ürün, yatırımcılara SpaceX ile ilgili yatırım marjı sağlamak için farklı uyum mantıklarına sahiptir ve her ürünün yasal düzeydeki stratejisi farklıdır.
PreStocks platform, şirketlerin gerçek hisselerini satın alıp bunları blockchain üzerindeki tokenlara bölen özel bir yatırım fonu yapısını kullanır ve genel yatırımcıların dolaylı olarak pay sahibi olmasına olanak tanır, bu da halka açık olmayan teknoloji şirketlerine yatırım yapmanın kolay bir yolu haline gelmiştir.
Hyperliquid ilgili kontratların piyasaya sürülmesinden hemen önce, yapay zeka şirketleri Anthropic ve OpenAI, üçüncü şahısların hisse senedi token ürünlerini bölme faaliyetlerini resmen reddetti. Hong Kong ve Birleşik Arap Emirlikleri'ndeki bazı platformlar, şirketlerin izni olmadan ilgili token varlıklarını çıkarttı; bu iki şirket, bu tür hisse senedi aktarımlarının yasal geçerliliğe sahip olmadığını açıkladı. Haber yayılınca, PreStocks token fiyatı yarıya düştü. İşaretleme yapılan şirket bir itirazda bulunursa, temel hisse senedine dayalı türev ürünlerin varlık temeli kaybolacaktır.
Ondo Global Markets, ABD'de lisanslı bir menkul kıymetler şirketinin aracılığıyla hisse senedi token'ları çıkarıyor; her token, altta yatan menkul kıymetlerle destekleniyor ve uygunluk sistemi tamamen kuruldu. ABD Depozito ve Teminat Ortaklığı da temizleme altyapısını oluşturuyor.
Ancak Ondo'nun en büyük avantajı, aynı zamanda en büyük zayıflığıdır; fiziksel operasyon sahibi açıkça belirlenebilir. Düzenleyici kurumlar faaliyetleri durdurursa veya şirketler telif hakkı ihlali iddialarında bulunursa, ilgili kurumlar ve saklama sağlayıcılar doğrudan sorumluluk riskiyle karşı karşıya kalır; düzenlemelere uygun davranmak, düzenleyici baskı hedefi haline gelmesi kolaylaşır.
Hyperliquid, gerçek varlığa dayanmayan bir SpaceX sentetik kalıcı sözleşmesi sundu. Ürün, hisse senedi, lisanslı kurum veya fiziksel varlık haklarına sahip değildir; tamamen sentetik bir türev ürün olup, işlemler yalnızca USDC ile merkeziyetsiz ağda temizlenir ve işlem faaliyetleri yalnızca fiyat değişimleri etrafında döner.
SpaceX resmi olarak ilgili değerleme işlemlerini durdurmak isteseler bile, bunu yapmak mümkün değildir. Sorumluluk alabilecek bir yasal varlık bulunmamaktadır ve baskı uygulanabilecek merkezi bir发行 tarafı da yoktur.
Bu model, sorumluluk alma riskini akıllıca önler; fiziksel bir temele sahip olmadığı için doğrudan bir darbe almaz.
Ancak bu modelin avantajları ve dezavantajları aynı ölçüde tartışmaya açıktır. Kimlik doğrulaması olmayan işlem kanalları, devasa sermayenin küresel banka sisteminden ayrılarak dolaşmasına izin vererek ulusal güvenlik açısından gerçek bir tehdit oluşturur. 17 Mayıs'ta Hyperliquid ortak kurucusu Jeff Yan, Washington'a giderek politika yapıcılarla görüşmüştür; bu da platformun ciddi bir düzenleyici baskı altında olduğunu doğrular.
Kurucunun kamuoyunda kimliği ve arka planı bulunmaktadır; SpaceX, ticari marka ve mülkiyet hakları ihlali gerekçesiyle dava açarsa, yasal olarak dava evrakı sunularak sorumluluk talep edilebilir.
Ancak bireysel sorumluluk, akıllı sözleşmenin çalışmasını durduramaz. PreStocks ürünü gerçek hisse senedine dayanır; hisse senedi etkisi yok olursa ürün de sona erer. Ondo platformunda hesaplar dondurulursa normal işletim zorlaşır.
Hyperliquid sözleşmeleri, kendi kendine çalışan kodlar üzerinde dağıtılmıştır; kurucular hukuki sorunlarla karşılaşırsa bile, akıllı sözleşmeler dağıtıldıktan sonra değiştirilemez ve zincir üzerindeki siparişler ve işlemler kendiliğinden çalışmaya devam eder.
Bu, merkeziyetsizlik fikrinin idealleştirilmiş bir biçimidir; ancak gerçek operasyonlarda hâlâ eksiklikler mevcuttur. Ondo platformunda yalnızca 20 adet doğrulama düğümü bulunmakta ve büyük ölçekli dağıtılmış düğümler değildir; kimlikler izlenebilirdir. Önceki token olayları da projenin kendi kararları doğrultusunda platform işlemlerine müdahale edebileceğini kanıtlamıştır; düğümler kesinlikle müdahale edilemez değildir.
Temelde, 24/7 kesintisiz işlem yapma zaman avantajı, geleneksel finansın kopyalayamadığı temel engeldir.