DeFi Metrikleriyle Kripto Nasıl Değerlendirilir?

Orijinal Yazar: Patrick Scott, Dynamo DeFi
Çeviri: TechFlow Derin Akım

Geçmişte, kripto varlıkların analizi çoğunlukla grafikler, art arda gelen pazarlama döngüleri ve hikayeler etrafında toplanıyordu. Ancak endüstri giderek olgunlaştıkça, somut performans, boş vaatlerden daha önemli hale geliyor. Sadece önemli sinyalleri, karmaşadan ayırt etmenize yardımcı olacak bir filtre ihtiyacınız var.

Ne mutlu ki bu filtre zaten var ve "Zincir Üzeri Temel Veriler (Onchain Fundamentals)" olarak bilinir.

Blokzincir temelleri, DeFi'nin (merkezsiz finans) geleneksel finans (TradFi) karşısında yapısal avantajları olduğunu göstermektedir. Bu, sadece "DeFi'nin kazanacağı" konusunda savunulan birçok nedenin arasında yer almakla kalmaz, aynı zamanda bu sektöre yatırım yapmak isteyen herkesin anlayabileceği temel bir konudur.

Geçtiğimiz dört yıl boyunca, ilk olarak araştırmacı olarak daha sonra ise DefiLlama ekibine katılarak, DeFi veri göstergelerinin analizinde yoğunlaştım. Bu makale, bu süre zarfında öğrendiğim ve sizin için faydalı olabilecek bazı en iyi analiz çerçevelerini özetlemektedir.

Kaynak: https://defillama.com/?stablecoinsMcap=true&dexsVolume=true

Neden DeFi göstergeleri önemlidir?

Blok zinciri verisi, sadece kripto varlıkların değerlendirilmesinde değil, aynı zamanda tüm finansal veri alanında da bir devrimdir.

Geleneksel yatırımcıların şirketleri nasıl değerlendirdiğini düşünün: Böylce, dördüncü çeyrekteki finansal raporları beklemek zorundalar. Halbuki bazıları artık finansal raporların sadece yılda iki kez açıklanmasını öneriyor.

Karşılaştırıldığında, DeFi protokollerinin finansal verileri anında erişilebilir durumdadır. DefiLlama gibi siteler, ilgili verileri günlük hatta saatlik olarak günceller. Dilersen gelirleri dakikada bir takip edebilir, doğrudan blok zinciri verilerini sorgulayarak bunu gerçekleştirebilirsin (verilerin çok detaylı olması anlamsız olabilir ama bu seçeneğe sahipsin).

Bu saygınca şeffaflık açısından devrim niteliğinde bir atılımdır. Bir halka açık şirketin hissesini satın alırken, genellikle birkaç hafta veya ay gecikmeli olan, muhasebeciler tarafından denetlenen yöneticilerin finansal verilerine güveniyorsunuz. Ancak bir DeFi protokolünü değerlendirirken, doğrulanmış olmayan bir defterdeki gecikmeli verilere değil, gerçek zamanlı olarak gerçekleşen ve değiştirilemeyen defterdeki işlem kayıtlarına doğrudan erişiyorsunuz.

Elbette, her kripto para projesinin takip edilebilir temel verileri olmayabilir. Örneğin, sadece bir beyaz kağıt ve bir Telegram grubu bulunan "memecoins" ve "hava projeleri" gibi projelerde temel analiz pek fayda sağlamaz (buna rağmen, cüzdan sahipleri sayısı gibi diğer göstergeler bazen bazı ipuçları verebilir).

Ancak harcama yaratabilen, birikimli bir şekilde para birimi biriktirebilen ve jeton sahiplerine değer verebilen protokollerin, çalıştırıldıklarında veri izleri bırakmaları, bu verilerin takip edilebilmesi ve analiz edilebilmesi anlamına gelir; bu da genellikle piyasa hikayesinin oluşmasından önce olur.

Örneğin, Polymarket'in likiditesi yıllardır artmaya devam etmektedir ve bu trend, tahmin piyasalarının popüler hale gelmesinden çok önce başlamıştır.

Kaynak: https://defillama.com/protocol/polymarket

HYPE jetonunun geçen yazdaki patlayıcı fiyat artışının nedeni, sürdürülebilir yüksek getiri performansıydı.

Kaynak: https://defillama.com/protocol/hyperliquid?tvl=false&revenue=true&fees=false&groupBy=monthly

Bu göstergeler, geleceğe dair çoktan ipuçlarını verdi, sadece nerede aramalığını bilmelisin.

Temel Göstergeler Analizi

DeFi yatırımlarında bilinmesi gereken temel göstergelerle başlayalım.

TVL, bir protokolün akıllı sözleşmelerine yatırılan varlıkların toplam değerini ölçer.

· Kredi platformları için TVL, teminat ve sağlanan varlıkları içerir.

· Merkezsiz bir değiştirme yeri (DEX) için TVL, sıvılık havuzlarındaki mevduatları ifade eder.

Blokzincir ağı için TVL, bu ağda bulunan tüm protokollerin toplam kilit değeridir.

Kaynak: https://defillama.com/

Geleneksel finans (TradFi) dünyasında TVL, Yönetimi Altında Olan Varlıklar (AUM - Assets Under Management) kavramına benzer. Vadeli işlem fonları, AUM'leri rapor ederek müşterilerin onlara emanet ettiği toplam miktarı gösterir. TVL'nin işlevi de benzerdir; kullanıcıların protokole yatırdığı toplam miktarı yansıtır ve kullanıcıların protokolün akıllı sözleşmelerine olan güvenini gösterir.

Ancak, yıllar boyunca TVL göstergesi birçok eleştiriye maruz kalmıştır ve bu eleştirilerden bazıları da dayanaklıdır.

· TVL hareketliliği ölçmez. Bir protokol milyarlarca dolarlık mevduata sahip olabilir ancak neredeyse hiç ücret yaratmaz.

· TVL, token fiyatıyla yüksek oranda ilişkilidir.ETH fiyatı %30 düşerse, ETH barındıran tüm protokollerin TVL'si aynı oranda düşer, bu düşüş gerçek bir çekim olmadan da gerçekleşebilir.

Çoğunlukla dalgalı tokenlerde yapılan DeFi yatırımları nedeniyle TVL (Toplam Varyasyon Değeri) fiyat dalgalanmalarına karşı oldukça hassastır. Bu nedenle, bilge gözlemciler, fiyat değişikliklerini gerçek yatırımlarla ayırt etmek için USD girişleri (USD Inflows) ve TVL'yi birlikte kullanırlar. USD girişleri, ardışık iki gün arasındaki her varlığın bakiye değişikliklerini (fiyata göre çarparak) hesaplayarak ve bu değerleri toplayarak elde edilir. Örneğin, tamamıyla ETH’de kilitlenmiş bir protokolde, ETH fiyatı %20 düşerse TVL %20 düşer, ancak USD girişleri 0 dolar olur.

TVL, hem dolar hem de token olarak gösterilir ve etkinlik veya üretkenlik göstergeleriyle birlikte kullanıldığında yine değerlidir. TVL, yine protokol güvenini ve tüm DeFi ölçeğini ölçmek için önemli bir araçtır. Sadece tam bir değerlendirme ölçütü olarak görülmemelidir.

DeFi'de, bu terimlerin tanımı geleneksel muhasebeciliktekiyle aynı olmadığından dolayı kafa karışıklığına neden olabilir.

· Ücretler (Fees): Kullanıcı perspektifinden, ücretler, protokolü kullandığınızda ödediğiniz maliyettir. Örneğin, DEX üzerinde işlem yaptığınızda işlem ücreti ödersiniz. Bu ücret tamamen likidite sağlayıcılara veya kısmen protokole gidebilir. Ücretler, sonunda nereye gittiğine bakılmaksızın kullanıcıların ödediği toplam tutarı temsil eder. Geleneksel finansat sistemlerinde bunun denk geldiği şey iseBrüt Gelir

· Gelir (Revenue): Gelir, protokolün pay aldığı kazançları ifade eder. Yani, kullanıcıların ödediği tüm ücretlerden protokol ne kadarını gerçekten elde tutar? Bu gelirler, protokolün kasasına, ekibe veya token sahiplerine aktarılabilir. Gelir, likidite sağlayıcılara ödenen ücretleri içermez ve bunu protokolün elde ettiği kazanç olarak düşünebilirsiniz.Brüt Gelir.

· Token Sahipleri Geliri (Holders Revenue): Bu, daha dar bir tanımdır ve sadece token sahiplerine回购,销毁费用或直接质押分红分配的收入部分进行追踪。传统金融领域中， bunun benzeriNakit temettüler ve hisse satın alma programlarının birleşimi.

Bu farklar değerlemede çok önemlidir. Bazı protokoller büyük miktarda ücret oluşturabilir, ancak neredeyse tüm ücretler likidite sağlayıcılara gittiğinden, sonunda elde edilen gelir oldukça az olabilir.

DefiLlama, zaten birçok protokol için tam gelir raporları çıkarmıştır. Bu raporlar, zincir üzerindeki verilere dayanarak otomatik olarak güncellenir, gelirleri farklı kalemlere ayırır ve bu ölçümü standart muhasebe diliyle yeniden tanımlar.

Kaynak: https://defillama.com/protocol/aave

Bu gelir raporları, fonların kullanıcıdan protokole ve ardından ilgili tüm taraflara nasıl aktarıldığını gösteren görsel akış haritaları ile birlikte verilmektedir. Belirli bir projenin ekonomik modelini daha iyi anlamak istiyorsanız, bu bilgileri incelemek size çok faydalı olacaktır.

Kaynak: https://defillama.com/protocol/aave

Hacim, işlem faaliyetinin ölçeğini takip etmek için kullanılır.

· DEX HacimleriTüm DEX (merkezsiz değiştirme) eşleşmelerini değiştir.

· Sonsuz Kontrat Hacmi (Perp Hacmi)Sonsuz sözleşme işlem platformlarının toplam işlem hacmini istatistiksel olarak analiz edin.

Kaynak: https://defillama.com/pro/97i44ip1zko4f8h

Hacim, genel kripto para pazarının katılım düzeyini ölçmede önemli bir göstergedir. İnsanlar dijital varlıkları aktif olarak kullandıkları zaman işlem yaparlar. Hacimdeki ani artış genellikle pazarın ilgisindeki değişikliklerle ilişkilidir, hem pazarın coşkulu yükselişleri hem de panikli satışları ile.

Daha önceki dönemlere kıyasla, sürekli sözleşmelerin işlem hacmi önemli ölçüde arttı. 2021 yılında sürekli sözleşmeler platformlarının varlığı oldukça sınırlıydı. Ancak bugün Hyperliquid, Aster ve Lighter gibi platformların günlük işlem hacimleri milyarlarca dolara ulaştı. Alanın hızlı büyümesi nedeniyle geçmiş verilerle yapılan karşılaştırmaların anlamı sınırlıdır. Örneğin, şu anki sürekli sözleşmelerin işlem hacmini 2021 verileriyle kıyaslamak bu alanın genişlediğini gösterir, ancak daha fazla değerli bilgi sunmaz.

Bir kategori içinde, mutlak işlem hacmine göre,Pazar payındaki değişme eğilimi daha önemlidir.Örneğin, bir kripto para piyasasında, bir DEX'in (decentralized exchange) sürekli sözleşme pazar payı %5'ten %15'e çıksa bile, mutlak işlem hacmi azalsa bile piyasadaki konumunun gerçekten arttığını gösterir. DefiLlama'nın özel panelli veri kütüphanesinde birçok pazar payı grafiği mevcuttur ve incelemek faydalı olacaktır.

Açık pozisyonlar, kapatılmamış veya sıfırlandığı için kapatılmamış türev sözleşmelerinin toplam değeridir. Sürekli sözleşmeli DEX'ler için açık pozisyonlar, henüz kapatılmamış veya likiditeye kapatılmamış pozisyonları temsil eder.

Kaynak: https://defillama.com/open-interest

Açık İlgi (Open Interest), türev platformlarının likiditesini ölçmekte önemli bir göstergedir. Mevcut aktif varlık sözleşmelerinde yer alan toplam sermaye miktarını yansıtır.

Piyasa dalgalanmaları sırasında bu göstergedeki çöküş aniden olabilir. Büyük hacimli zorunlu pozisyon kapatmaları, saatler içinde açık pozisyonları yok edebilir. Bu tür olaylardan sonra meydana gelen toparlanma takip edilerek, bir platformun likiditeyi tekrar çekebilip çekemeyeceği ya da fonların zaten kalıcı olarak başka platformlara taşınmış olup olmadığı gözlemlenebilir.

Blokzincir ağı için sabit para piyasa değeri, bu ağda dağıtılan tüm sabit paraların toplam değeridir.

Kaynak: https://defillama.com/stablecoins/chains

Durağan para piyasa değeri, sermaye akışlarını ölçmenin önemli bir yoludur. Token fiyatlarındaki dalgalanmalardan etkilenen TVL'den farklı olarak, durağan paralar, kullanıcıların zincir arası köprüler aracılığıyla zincire gerçekten enjekte ettiği dolar (veya eşdeğer dolar) miktarını temsil eder. Örneğin, bir zincirdeki durağan para piyasa değeri 300 milyon dolardan 8 milyar dolara çıktığında, bu, bu ekosisteme 5 milyar dolarlık gerçek sermayenin aktığını gösterir.

Ekim 2023'ten beri, kripto piyasalara sabit para birimleri yoluyla yaklaşık 180 milyar dolarlık para akışı gerçekleşti. Bu miktarın bir kısmı kaçınılmaz olarak DeFi'ye girdi ve TVL'nin artmasına, hacmin artmasına ve ücretlerin oluşmasına neden oldu. Sabit para birimlerinin hareketi, bir ülkenin ekonomisindeki sermaye hareketlerine benzer. Sabit para birimi arzının artması yeni fonların girdiğini, azalması ise sermayenin çekildiğini gösterir.

Uygulama gelirleri ve uygulama giderleri, zincir seviyesindeki göstergelerdir ve bu zincirde dağıtılan tüm uygulamaların oluşturduğu gelir ve giderleri istatistiksel olarak inceler, ancak kararlı coinler, sıvı staking protokolleri ve gaz ücretleri hariç tutulur.

Bunu blockchain'in "gayrisafi yurt içi hasılası" olarak görüyorum, bu da bu ekosistemde gerçekleşen gerçek ekonomik aktivitenin ölçeğini gösteriyor.

Gelir göstergesi, kullanıcıların gerçekten para harcamasını gerektirdiği için en zor sahte veri türlerinden biridir. Bu da onu DeFi ekosistemindeki aktivite seviyesini belirlemede yüksek sinyallendiren bir göstergeye dönüştürür.

Dikkat edilmesi gereken bir diğer husus, uygulama gelirlerine dayalı olarak bir değerleme yapmanıza izin verilmediğidir, çünkü gelirin varlıklarla doğrudan bir bağlantısı yoksa değerleme anlamsızdır. Uygulama gelirleri ve uygulama giderleri, bir zincirin büyüyüp büyümediğini teşhis etmek için daha uygundur, değeri değerlendirmek için değil.

Bu göstergeleri etkili bir şekilde nasıl yorumlayabilirim?

Bireysel göstergeleri anlamak ilk adımdır, ancak bunları etkili bir şekilde kullanmak için bir analiz çerçevesine ihtiyaç vardır. Aşağıdaki üç adımlı analiz yöntemini tercih ederim:

1. Sürekli ve istikrarlı büyüme üzerinde odaklanın.

2. Hem stok hem de akım göstergelerini aynı anda izleyin.

3. Token kilitlemelerinin ve teşvik mekanizmalarının etkilerini göz önünde bulundurun.

Gelir grafiklerinde kısa bir sıçrama yaşamasının ardından hızlıca çöküş yaşayan protokoller, sürdürülebilir değer yaratılmasını yansıtamaz. Sayısız protokolün, bir hafta gelir rekoru kırdığını, ancak bir ay içinde yok olduğunu görmüştür.

Gerçekten önemli olan şey, uzun vadeli istikrarlı bir büyümedir. Örneğin, bir protokolün geliri 6 ay içinde 500.000 dolarlık aylık gelirin 2 milyon dolarlık aylık gelire geçişi, sürdürülebilir bir büyüme gösterir. Ancak, bir protokolün gelirinin bir hafta içinde 5 milyon dolara fırlamasının ardından 300.000 dolara düşmesi, sadece geçici bir istisna olabilir.

Kripto para endüstrisinde zaman geleneksel pazarlara göre çok daha hızlı akar. Burada, bir ay süren büyüme geleneksel pazarlarda bir çeyreğe denk gelir. Bir protokolün gelirinin altı ay boyunca sürekli artması, bu protokolün altı ardışık çeyrekte gelir artışı gösteren bir şirket gibi değerlendirilmesi anlamına gelir. Bu tür bir performans dikkatle incelenmelidir.

· Stok GöstergeleriTVL (Toplam Kilitlenmiş Değer), Açık Pozisyonlar (Open Interest), Durağan Para Birimi Piyasa Değeri, Kasa Fonları gibi veriler, protokole ne kadar para yatırıldığını size söyler.

· Akış Göstergeleri (Flow Metrics): Ücretler (Fees), gelir (Revenue), hacim (Volume) gibi veriler, protokoldeki gerçek faaliyet miktarını size söyler.

İkisi de aynı derecede önemlidir.

Hareketlilik kolayca taklit edilebilir. Örneğin, bir protokol, teşvikler veya yıkama ticaretleri (Wash Trading) aracılığıyla işlem hacmini yapay olarak artırabilir ve bu tür geçici artışlar nadir değildir. Ancak likidite yaratmak zordur. Kullanıcıların gerçekten fon yatırmasına ve uzun süreli olarak bu fonları saklamasını sağlamak, protokolün gerçek bir işlevsellik sunmasına veya cazip getiriler sunmasına bağlıdır.

Herhangi bir anlaşmanın değerlendirilmesi sırasında en az bir stok göstergesi ve bir akım göstergesi analiz edilmelidir. Örneğin:

· Sürekli kontrat DEX'inde açık kontrat ve hacmi seçebilirsiniz.

· Kredi protokolü için TVL ve ücret seçeneği vardır.

· Blockchain için kararlı para piyasa değerini ve uygulama gelirlerini seçebilirsiniz.

Bu iki kategori göstergesi de artıyorsa, protokolün gerçekten genişlediğini gösterir. Sadece hacim göstergelerinin arttığı ve likiditenin durduğu görülürse, daha derinlemesine bir analiz gerekir çünkü bu, müdahale ihtimalini gösterebilir. Sadece likidite artarken hacim sabit kalıyorsa, bu durumun büyük olasılıkla "dev balina" adı verilen az sayıda büyük yatırımcıdan kaynaklandığı söylenebilir.

Token kilitlemesi, satım baskısı yaratır. Protokol, haftalık olarak serbest bırakılan token'ların her zaman bir kısmının satılacağından emin olur. Eğer bu satım baskısını dengeleyecek başka bir talep yoksa, token fiyatı düşer.

Yatırım yapmadan önce tokenin kilidinin açılma planını kontrol edin. Dolaşımdaki token oranı %90 seviyesine ulaşmış bir protokolün gelecekteki seyrelme baskısı çok azdır. Ancak dolaşımdaki token oranı sadece %20 ve üç ay sonra büyük bir kilidin açılması bekleniyorsa, bu protokolün yatırım riski tamamen farklıdır.

Aynı şekilde, kullanıcılarla elde edilen gelirin üzerinde token teşvikleri dağıtan yüksek gelirli protokollerin yüksek gelir verileri o kadar etkileyici görünmez. DefiLlama, gelirlerden teşvik maliyetlerini düşerek bunu "Kazançlar (Earnings)" göstergesiyle takip eder. Örneğin, bir protokol yılda 10 milyon dolar gelir elde edebilir ama 15 milyon dolar değerinde token ödülü dağıtabilir.

Teşvikler, protokolün büyümesini başlangıçta etkili bir strateji olarak teşvik etse de ve genellikle protokol yaşam döngüsünün başlangıcında gerekli olsa da, aslında satış basıncı yaratırlar ve bu basıncın diğer talepler tarafından telafi edilmesi gerekir.

Orijinal Bağlantı

İş ilanlarını öğrenmek için BlockBeats'te bir pozisyona tıklayın

律动 BlockBeats resmi topluluğuna hoş geldiniz:

Telegram abonelik grubu:https://t.me/theblockbeats

Telegram sohbet grubu:https://t.me/BlockBeats_App

Resmi Twitter hesabı:https://twitter.com/BlockBeatsAsia