Yazan: Delphi Digital
Çeviri: AididiaoJP, Foresight News
Kripto para opsiyon pazarının boyutu, çoğu kişinin farkında olmadığı kadar büyüktür. Chicago Ticaret Borsası'nın (CME) kripto para türevleri ticaret hacmi, geçen yılki rekoru %46 aşmıştır. Kurumsal yatırımcılar, büyük pozisyonlarını korumak için net bir risk yönetimi aracına ihtiyaç duymaktadır ve opsiyonlar, bu özelliği sağlayan tek kripto para aracısıdır.
Denge yeniden şekilleniyor
2025 yılının ortasında, Bitcoin opsiyonlarının toplam açık pozisyonu 65 milyar dolarla, vadeli işlem açık pozisyonlarını ilk kez geçti. Vadeli işlemler kaldıraçlı araçlardır, ancak opsiyonlar, fonların 5 milyar dolarlık Bitcoin pozisyonları için kayıp sınırlarını belirlemelerini sağlar, bunu bir prim ödenerek yaparlar. Bu dönüm noktası, riski tanımlama özelliğine sahip araçların, saf kaldıraçlı araçları yavaş yavaş yerini aldığını göstermektedir.
Bu artış chủ yếu iki platformda yoğunlaştı. Deribit, yıllardır kripto para opsiyon ticaretinin ana platformuydu ve 2025 yılında 2,9 milyar dolarla Coinbase tarafından satın alınarak kurumsal düzeyde bir destek aldı. IBIT opsiyonları ise 2024 sonunda piyasaya sürüldükten sonra bu alana geleneksel finans sermayesini çekti. Opsiyon piyasası hızla genişliyor, ancak ticaretlerin büyük çoğunluğu hâlâ aracılardan geçiyor.
Zincir üzerindeki opsiyonlar hâlâ başlangıç aşamasındadır
Merkeziyetsiz türevlerin piyasa payı iki yıl içinde %2'den %10'un üzerine çıktı. Hyperliquid, merkeziyetsiz borsaların (DEX) hız ve şeffaflık açısından merkezi borsalara eşit olabileceğini kanıtladı. Ancak, zincir üstü opsiyonlar halen benzer düzeyde temsili bir proje göstermedi.
@DeriveXYZ, şu anda önde gelen zincirüstü opsiyon protokolüdür ve son 30 gün içinde adi opsiyon ticaret hacmi 700 milyon doları aşmıştır. Protokol, 2021 Ağustos'ta Lyra adıyla bir opsiyon otomatik market yapıcısı (AMM) olarak başlatılmış, kurtuluş döneminden sonra 2023'te tamamen yeniden yapılandırılmış ve şimdi kendi OP Stack Layer 2 tabanlı, yakıt masrafı olmayan merkezi limit fiyat emir defterine sahiptir.
Bu yeniden yapılandırma, fiyatlandırma mekanizmasını kökten değiştirdi. Yapıcılar, sipariş defterinde doğrudan teklif vererek spreadleri daraltır, fiyatlamayı daha hassas hale getirir ve daha büyük hacimli işlemlere izin verir. Trader'lar sıfır yakıt ücreti ve saniyenin altındaki işlem hızından yararlanabilir.
Portföy marjini sistemi, kurumsal yatırımcılar tarafından da dikkat çekmektedir. Sistem, senaryo analizi yoluyla toplam pozisyon riskini değerlendirir. Örneğin, bir trader aynı temel varlığa ait hem alım opsiyonu uzun hem de satım opsiyonu kısa pozisyonlarına sahipse, sistem her bir pozisyonu ayrı ayrı marjine tabi tutmaz.
Pozisyonlar için gerekli teminat, bireysel pozisyonların basit toplamından daha düşüktür; bu, geleneksel finansal türevler ticaret masalarında yaygın olan mantıktır. Derive, aynı Layer 2 üzerinde sürekli sözleşmeler ve kredi hizmetleri sunar ve ürünler arası çapraz marj desteği sağlar.
@KyanExchange, aynı hedefe farklı yollarla doğru ilerliyor. Platform, sipariş defteri eşleştirme motorunu ve zincir üstü portföy marjini birleştirerek, çok bacaklı işlemleri tek bir atomik işlemde tamamlamayı sağlıyor. Trader'lar, iron condor stratejisini yalnızca birkaç tıklama ile dağıtabilir.
Kyan'ın kullandığı temizleme mekanizması da çoğu DeFi protokolünden farklıdır. Marjin eşiği aşıldığında, platform tüm hesabı temizlemez, yalnızca hesabın marjin gereksinimlerini yeniden karşılamak için gerekli olan en az pozisyonu kısmen kapatır. Kyan şu anda Arbitrum test aşamasındadır ve ana ağda yakında yayınlanacaktır.
Kimler opsiyonlara ihtiyaç duyar?
Yapılandırılmış ürünlerin yönetimini yapan varlık yönetimi şirketleri, opsiyonların sağladığı net risk-getiri yapılarına ihtiyaç duymaktadır. JPMorgan'ın hisse senedi prim getirisi ETF'si örneğinde olduğu gibi, bu fonlar kapalı pozisyon stratejisi üzerine kuruludur ve dünya çapında en büyük aktif yönetimli fonlardan biridir. Türevler üzerine kurulmuş getiri ürünlerinin toplam yönetilen varlıkları bin doların üzerinde bulunmaktadır. Daha fazla kurumsal sermaye zincir üstüne yönlendirildikçe, ilgili koruma ihtiyaçları da aynı şekilde taşınacaktır.
Şu anda, giderek daha fazla kurumsal yatırımcı dijital varlıklar sahibi olmaktadır veya kısa sürede dijital varlıklara yönlendirme planlamaktadır. IBIT opsiyonlarının açık pozisyonları, altın ETF GLD'yi aşmıştır. 2025 yılında, CME 3 trilyon dolarlık kripto para türevleri nominal işlem hacmi işlemi gerçekleştirmiştir.
Zaman olgunlaşmaktadır
Erken dönemlerde birçok zincir üstü opsiyon protokolü hayatta kalamadı; ana neden, düzenleyici belirsizlikti. Örneğin, Opyn, lisanssız türevler borsası işletmesi nedeniyle CFTC tarafından cezalandırıldı. O dönemde, ekip ürün geliştirirken, ürünün bir sonraki çeyrekte yasadışı olarak kabul edilip edilmeyeceğini önceden tahmin edemiyordu.
Bu durum şu anda iyileşiyor. 2025 yılında Eylül'de, ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu (SEC) ve Ticari Vadeli İşlem ve Vadeli İşlem Borsası Komisyonu (CFTC), düzenlenmiş borsaların spot kripto varlık ticaretine izin vermek amacıyla ortak bir açıklama yayınladı. CLARITY Yasası, temsilciler meclisinde geçti ve dijital ürünlerin spot piyasalarını CFTC'nin denetimine tabi tutmayı öngörüyor. Senato versiyonu hâlâ görüşülüyor ve şu anda ertelenmiş durumda. CME Grubu, 29 Mayıs'ta 24 saatlik kripto para opsiyon ticaretini piyasaya sürecektir. Bu, zincir üzerindeki protokollerin kesinlikle kazanacağı anlamına gelmese de, genel ortam temel bir dönüşüm yaşamıştır.