Yazan: PANews
26 Şubat'ta, Silicon Valley'de gece çok soğuktu. Block (eski adıyla Square) kurucusu ve Twitter ortak kurucusu Jack Dorsey, 4.000'den fazla çalışanın gece boyu uyanık kalmasına neden olan bir mektup gönderdi.
“Teknoloji tutkusu” ile bilinen CEO, Block'un %40'lık bir işgücü indirimi yapacağını ve çalışan sayısının 10.000'in üzerindeyken 6.000'in altına düşürüleceğini duyurdu.
Bu bir kamuoyu krizi olmalıydı, ancak sihirli bir şey oldu: Block'un hisse fiyatı, işlem dışı dönemde %22'ye kadar sıçradı. Sermaye piyasası, bu 4.000 çalışanı neredeyse soğukkanlılıkla alkışlayarak uğurladı.
Dorsey, mektubunda yalnızca ürpertici bir neden verdi:
Daha küçük ve daha düz bir organizasyon yapısına sahip ekiplerle birlikte geliştirip kullandığımız akıllı araçlar, şirketlerin kurulması ve işletilmesi biçimini kökten değiştiren tamamen yeni bir çalışma şekli yaratmaktadır.
Bu "işten çıkarma iyi bir haber" yeni normali, bu çağın en acı veren sinyali haline geliyor. Bize şunu söylüyor:
Yapay zeka karşısında sermaye artık "ölçek" için değil, maksimum "kişi verimliliği" için coşkuyla harcıyor.
Kim senin ofis sandalyeni “çaldı”?
Çok sayıda kişi, bu işten çıkarmalar için nazik bir bahane arıyor: Bu, pandemi sırasında yapılan çılgın istihdamın “tarihsel faturasını” karşılamaktan ibarettir.
Gerçekten de, Block'un çalışan sayısı üç yıl içinde üç katına çıktı. 2019 yılında Block'un toplam çalışan sayısı yaklaşık 3.900 idi. Pandemi süresince şirket, tüm teknoloji sektörüyle birlikte hızla genişledi ve 2022 yılının sonunda çalışan sayısı 12.500'e ulaştı.
Ancak sadece "stok azaltma" gördüğünüzde çok masum kalırsınız.
Bu işten çıkarmaların özü, üretim mantığının tamamen yeniden yazılmasıdır.
Son finansal raporlar, Block'un brüt karının, iş hacminin ve müşteri sayısının arttığını gösteriyor. Bu, şirketin "yoksulluk" nedeniyle işten çıkarmalar yapmadığını, ancak "değiştiğine" işaret ediyor.
Block, mobil ödeme, kredi ve kripto para birimlerini içerir ve eski zamanlarda büyük bir yasal uyumluluk ve arka plan ekibine ihtiyaç duyardı. Bugün, LLM'ler (büyük dil modelleri), sözleşme incelemesi ve kod üretimi konularında ilk seviye beyaz yakalı çalışanlar ve programcıların maliyet-verimlilik oranını çok düşük seviyelere indirmiştir.
Geçmişte, patron şöyle düşünüyordu: “İş arttı, kişi almalıyız.”
Şu anda patron düşünüyor: "İşler arttı, AI eklentisini yükseltmeliyiz."
Bir şirketin finansal raporlarında değer yaratan “motor”lardan raporları ağırlayan “yük”lere dönüşen çalışanlar, arka planda sadece bir mesaj taşıyor: Şirket artık bu kadar çok insana ihtiyaç duymuyor.
Biz mi "kullanılmaz sınıf" oluyoruz?
Yazar Liu Cixin, "İnsanı Bakım Altına Alma" adlı eserinde, aşırı bir gelecek tanımlar:
Üretim gücü yeterince güçlü olduğunda, çoğu insanın üretimde yer alması gerekmez. Onlar beslenir, giyinir, ancak bu sisteme katkı duygu tamamen kaybederler. Onlar işçiler değil, yaratıcılar değil, sadece pasif olarak var olan tüketicilerdir.
Bu his, bugün iş dünyasında yayılıyor. İşiniz, finansal raporlarda "verimlilik %40 arttı" şeklindeki bir not haline geldiğinde, endişeniz sadece işsizlik değil; bu yüksek otomasyonlu sistemde varlığımın bir anlamı var mı?
Sermayenin mantığı soğuktur: AI çağında insan sayısı azaldıkça şirketler daha saf hale gelir. Bu yapısal gereksinimden kaçış, geçici döngüsel işsizlikten çok daha korkutucudur.
Pencere her zaman açık, sadece başınızı kaldırmadınız.
Karamsarı anlatılar daha kolay yayılır, ancak tarih her zaman tek yönlü ilerlemez.
Baskı makinesi yazıcıları "öldürdü", ancak Büyük Keşifler Çağı'nın bilgi patlamasını başlattı;
Akış hattı el sanatkarını öldürdü, ancak trilyonlarca dolarlık modern endüstriyel tasarımı doğurdu;
İnternet, postacıları “öldürdü”, ancak bağımsız geliştiriciler ve içerik üreticileri altın çağa kavuşturdu.
Her teknoloji dalgası, bir kapıyı kapatırken aynı zamanda başka bir pencere açar, ancak o pencere o dönemde asla dikkat çekici değildir.
Gece boyu düşünmeniz gereken gerçek soru artık “AI tarafından yerimi alır mıyım?” değil, bu seller içinde nerede “değişmezlik” kurmalıyım?
Yapay Zeka Çağı İçin Kurtarma Listesi
Block'in işten çıkarmalarına dair haberler, yarının yeni trendleri tarafından hemen kaplanacak, ancak bu, eski üretim biçimlerinin sonunu ilan ederken, akıllı iş birliğinin evriminin trumpet'ını çalıyor.
Standartlaştırılmış işler AI tarafından alınırken, standartlaştırılmamış, sıcaklık taşıyan ve karmaşık oyun kurma yeteneğine sahip işlerin fiyatı tarihi bir yüksekliğe ulaşacak.
Hala iş dünyasının ormanında koşan herkese üç özel öneri:
İşin "AI miktarını" analiz etmek
Bir kağıt çıkarın ve işinizi parçalara ayırın:
Yüksek AI içeriği (Risk Alanı): Hangileri tekrarlayan, prosedürel ve standart cevapları olan işlerdir. Bunlar AI'nın alanıdır; zamanınızı serbest bırakmak için hemen AI ile otomatikleştirin.
Düşük AI içeriği (korumalı alan): Karmaşık çıkar çatışmalarına ve duygusal bağlara bağımlı olanlar. Bunlar, var olmanızın temelidir.
AI'yi etkin şekilde kullanın
Gelecek, AI'nın insanları yerine geçeceği değil, AI kullananların AI kullanmayanları yerine geçeceği olacak. AI'yi hayalî rakibiniz olarak değil, “ekstra güç” ve “ücretsiz stajyer”iniz olarak görün.
Eğer bir AI ile geçmişte beş kişinin yapabildiği işi tek başına yapabilirseniz, "optimize edilen %40" yerine "gerekli lider" olursunuz.
Mimar olun
Yapay zeka sorulara cevap vermekte ustundur, ancak doğru sorular sormada değil.
Yapay zeka mantıksal işlemleri iyi yapar, ancak kırılgan insan doğasını iyi yönetemez.
Sistemin boşluklarını görebilen, kaynakları entegre edebilen ve derin bir güven kurabilen biri olmayı öğrenin.
Bu yumuşak beceriler, AI çağında daha nadir hale gelmiştir.
Sonuç
Jack Dorsey, sadece işten çıkarma mektubu değil, bir çağın yargısını da gönderdi: Eski ölçek miti çöktü, yeni akıllı sistemler çağı geldi.
Geçmişe bakıldığında, her teknoloji dalgasından en çok faydalananlar, ilk olarak panik yapanlar ya da gözlerini kapatıp görmezden gelenler değil, yönü gören, önceden ayarlayan ve gerçekten harekete geçenlerdir.
Hisse senedi fiyatlarındaki sıçrama, sermayenin bir eğlencesidir, ancak bireysel bir yenilenmenin de başlangıcı olabilir.
Yıkıntılar üzerinde hayranlıkla durmak mı, yoksa yeni bir mantıkla kendinizi yeniden mi inşa etmek istiyorsunuz?
Günümüzdeki iş pozisyonunuzda, işlerin yüzde kaçını AI'nın üstlenebileceğini düşünüyorsunuz? Verimliliği artırmak için AI'yı aktif olarak mı kullanıyorsunuz, yoksa sonunda koltuğunuzu "çalacağından" mı korkuyorsunuz?
İş yaşamınızın "hayatta kalma kuralları" hakkında yorumlarda paylaşın.