Yazan: Thejaswini M A
Çeviri: Luffy, Foresight News
Optimism hikâye kitabı büyük bir başarı versiyonuna sahip olabilir.
O sürümde, OP Stack, Ethereum ölçeklendirme için varsayılan altyapı haline geldi, onlarca varlıklı zinci Superchain'e katıldı, gelirler Collective'e geri döndü, interoperebilirlik özellikleri sorunsuz şekilde başlatıldı ve tüm ekosistem sürekli olarak bileşik faiz kazandı; uzaktan bakıldığında, bu tamamen yeni bir tür internet gibi görünüyordu: kimseye ait değildi, herkes birlikte yönetiyor ve kendini sürdürüyordu.
Bu sürüm bir efsane değil. Bir zamanlar gerçekten gerçekleşecek gibi görünüyordu. Sorun şu: Optimism, bu vizyonu gerçekleştirmek için yaptığı tüm şeyler, bu vizyonu korumayı imkânsız hale getirdi.
OP Stack, MIT açık kaynak lisansı altında yayınlanmıştır. Bu kararın önemi, Optimism'in yaptığı diğer hiçbir seçimin üzerinde yer alır; bu nedenle bunun ne anlama geldiğini açıkça belirtmek gerekir: MIT, şu anda en serbest genel açık kaynak lisansıdır; herkes kodu alabilir, ikincil geliştirme yapabilir, değiştirebilir, ticari amaçlı kullanabilir veya tamamen çoğaltabilir. Telif hakkı ücreti, gelir paylaşımı veya herhangi bir yükümlülük gerekmez; hatta bir teşekkür bile söylemenize gerek yoktur.
Optimism, bu seçimi bilinçli olarak yaptı. Mantık basit: varsayılan çerçeve olmak istiyorsanız, kullanılmama nedenlerini tamamen ortadan kaldırın. Entegrasyon maliyetini sıfıra indirin, protokolü tartışmasız hale getirin ve geliştirme bütçesi olan herhangi bir ekip, şirket veya borsa, izin gerektirmeden, hiçbir belge imzalamadan, tek bir tıkla bir OP Stack zinciri başlatabilsin.
Başarılı oldu. 2025 yılının ortasına kadar OP Stack, L2 işlem ücretlerinin %69,9'unu işledi ve 34 zincir ana ağda hayata geçirildi. Coinbase, Uniswap, Kraken, Sony, Worldcoin bunu kullanıyor. İnsanlar Ethereum ölçeklenebilirliği hakkında konuştuğunda, genellikle Optimism kodu üzerine inşa edilmiş şeyleri kastediyorlar.
Optimism, standart savaşını kazandı.
Sonra, en büyük zinciri oluşturmasına yardımcı olan şey, bu ilişkinin artık gerekli olmadığını duyurdu.
18 Şubat 2026'da Coinbase, şirketin büyük bir duyuru yaparken sert görünmemek için tipik bir üslupla dikkatli ve sıcak bir başlıkla bir blog gönderisi yayınladı. Base zinciri, kod tabanını entegre edecek, geliştirme döngülerini hızlandıracak ve koordinasyon maliyetlerini düşürecek. Yazı, işbirliğine teşekkür ediyor ve övüyor.
Haberin ardından, OP tokeni 48 saat içinde %28 düştü ve satış hacmi %157 arttı. Kısa bir süre içinde, token bir yıl önceki seviyeye göre %89,8 düşüş gösterdi ve yazım anında sadece 0,12 dolar oldu, 2024 Mart'taki zirve seviyesi ise 4,85 dolar idi. OP Labs CEO'su Jing Wang, X üzerinde şunu yazdı: "Bu, kısa vadeli zincir içi gelirler için bir darbe."
Nedeni anlamak için Superchain'in gerçekten ne sattığını anlamalısınız.
OP Stack ücretsizdir. Protokol bu durumu kalıcı ve geri alınamaz hale getirir. Peki, neden bir zincir, Optimism Collective ile gelir paylaşımı yapmak ister? Optimism'in cevabı: interoperebilirlik. Superchain'e katılınca, zinciriniz sadece bir zincir değil, birleşik bir ağın bir parçası olur — likidite ve kullanıcılar tüm üye zincirleri arasında serbestçe akar, bir zincirde geliştirme, tüm zincirlerde geliştirme anlamına gelir ve 1+1>2 etkisini sağlar.
İşte değeri: Toplam gelirin %2,5'ini veya net kârın %15'ini öderken, tek bir zincirin tek başına oluşturamayacağı bir şey elde edersiniz.
Ancak entegrasyon hiç zamanlanmadı.
Optimism, 2025 başlarında ana ağda yerel interoperebilirliği başlatmayı planlıyordu, ancak bu gerçekleşmedi. Uzun süredir治理 temsilcisi şunu söyledi: "Yıllarca teknik geliştirme sonrası, bu hedefe ulaşılamadı."
Üyeler "vergi" ödüyor, ancak bu parayla desteklenmesi gereken ürün hâlâ teorik düzeyde kalıyor. Superchain'in sağladığı gerçek şey, paylaşılan marka, paylaşılan yönetim maliyetleri ve bir gelir yükümlülüğü. Bu yükümlülüğün değeri olan şey ise her zaman "önünüzde". Aynı zamanda Base sürekli büyüyor.
Ocak 2026 itibarıyla, Base, Optimism Collective'e gelen tüm gaz ücretlerinin %96,5'ini sağladı, neredeyse tamamını. Base'in işlem hacmi, OP Mainnet'in yaklaşık 4 katı, DEX işlem hacmi yaklaşık 144 katı ve gaz ücreti üretimi 80 katı. İki tarafın iş birliği süresince, Collective yaşam döngüsü boyunca toplamda yaklaşık 14.000 ETH alındı; bunun 8.387 ETH'sini Base sağladı ve aylık gelir payı %100'e doğru yükseldi.
Ayrıca, listede yer alan diğer 33 Superchain üyesi ekonomik olarak önemsizdir. 2025 yılının ilk yarısında, ikinci en aktif üye World Chain, Superchain hesaplama toplamının yalnızca %11,5'ini oluşturdu; OP Mainnet kendisi %11,4, Ink, Soneium ve Unichain birlikte %13'ün altında kaldı.
Superchain, adından başka aslında zaten tek bir zincirin ekosistemine dönüşmüştür. İttifak kağıt üzerinde gerçek, ekonomik olarak ise tamamen Base'dir.
Herhangi bir koalisyon içinde, belirli bir aşamaya gelindiğinde en güçlü katılımcılar şu açık soruyu sorar: Bunun bana ne getirdi?
Neredeyse her başarılı açık kaynak hikayesinde aynı mantık tekrarlanır. MongoDB, yaygın olarak kullanılan bir veritabanı geliştirir, açık kaynak olarak yayınlar ve ardından AWS'nin bunun üzerine kâr elde eden bir barındırma hizmeti kurduğunu, ancak hiçbir ödeme yapmadığını izler. AWS, trafiği kontrol eder; MongoDB, standartları belirler; değer, kodu yazan varlık yerine kullanıcıları kontrol eden varlığa doğru akar. MongoDB nihayet protokolü değiştirir ve AWS, OpenSearch olarak çoğaltır.
Elastic ve Redis de aynı döngüyü yaşadı. Detaylar farklı olsa da, yapı tamamen aynıydı: altyapı belirleyiciler standartlar kurdu, dağıtım yeteneğine sahip devler bunu benimsedi, devler değerleri elde etti ve nihayetinde teknoloji yığınlarını içselleştirip ayrıldı.
Optimism, bu hikayenin kripto versiyonudur.
Arbitrum, bu mantığı anladı ve farklı bir seçim yaptı. Superchain ile karşılaştırılan Orbit zinciri, Business Source protokolünü kullanıyor ve gelir paylaşımı sözleşmeye bağlı, gönüllü değil. En büyük ortağınız hukuki sonuçlar olmadan ayrılabilirken, ittifakın varlığı tamamen kalma iradesine bağlıdır. Arbitrum, bu varsayıma dayalı bir ekosistem kurmak istemiyor.
Base'in resmi çıkış nedeni teknik düzeydedir: Tek bir kod tabanı, yıllık 3 büyük yükseltme yerine 6 büyük yükseltme yapma hedefine ulaşmayı sağlar; güvenlik komitesini bağımsız olarak yönetmek, dış bir kurumun ağ kararlarını geciktirmesini veya engellemesini önler; bağımlılıkları azaltmak, Base'in kontrolü altında olmayan yönetimsel süreçleri beklemek yerine Ethereum'un kendi yükseltme hızıyla eşleşmesini sağlar.
Birden fazla kod deposunda koordinasyon yapmak, teknoloji yığınını kendi başına yönetmekten daha yavaştır.
Ancak başka bir neden daha var, bunu ayrıntılı açıklamaya gerek yok. Morgan Stanley, Base token'un Coinbase'e yaklaşık 34 milyar dolar hisse değeri kazandırabileceğini hesapladı ve hedef fiyatını 404 dolara çıkardı. Base, dış protokollere topluluk için net kârının %15'ini ödemeye devam ettiği sürece, güvenilir bir değer yakalama mekanizmasına sahip bir Base token'u tasarlamak yapısal olarak son derece zordur. Superchain'ten ayrılma, bir yan etki değil, bir ön koşuldur. İki motive de aynı yöne işaret etmektedir ve Base gerçekten de bunu yapmıştır.
Optimism için hiçbir şey kalmamış değil, ancak gerçekleşen değişikliklere dürüstçe bakmak gerekir.
OP Ana Ağı, hâlâ 1,5 milyar dolarlık TVL'ye sahip. Base'in ayrıldığı aynı gün, ether.fi, zincir üzerindeki kredi kartı ürünlerini OP Ana Ağı'na taşıyacağını duyurdu ve bu da 70.000 aktif kart, 300.000 hesap ve 160 milyon doların üzerinde TVL getirdi. Birkaç hafta önce, Collective, sıralayıcı gelirlerinin %50'sini aylık OP alımına ayıran bir geri alma programı yürürlüğe koydu.
ether.fi, OP Ana Ağı üzerinde ödeme alanında daha net bir kullanım senaryosu getirdi. Ancak ether.fi'nin yıllık işlem ücreti katkısı sadece yaklaşık 13 milyon ABD dolarıdır, oysa Base'in yalnızca 2025 yılındaki kârı 55 milyon ABD dolarıdır. Geri alım programının temelini oluşturan gelir kaynağı artık mevcut değildir. Yatırımcıların ve katkıda bulunanların token serbest bırakılması, aylık yaklaşık 32 milyon ABD doları düzeyinde devam etmektedir.
Kurumsal hizmetlere geçiş doğru bir adım olabilir. OP Labs, 175 milyon doların üzerinde finansman topladı, en iyi mühendislik yeteneklerine sahip ve kurumsal kuruluşların, zinciri başlatmak ancak kendi bakım kapasitelerini inşa etmek istememek için托管lı OP Stack dağıtımlarına gerçek bir ihtiyaç duyuyor. Jing Wang, bunu "blok zinciri altyapısındaki Databricks" olarak tanımladı; bu mantıklı bir benzerlik. Bu, işleyebilir bir hizmet işidir.
Ancak hizmet işlevi, ortaklık yoluyla bileşik faiz geliri oluşturan ağdan tamamen farklıdır. OP token değeri, aslında ikincisi için belirlenmişti. Blog gönderisi yayınlanalı 12 saatten az bir süre geçmedi ki, piyasa bunu anladı.
Görüşü genişletin. 18 Şubat'ta yaşananlar, temelde sadece Optimism ile ilgili değil.
2024 yılının büyük bir kısmında, 50'den fazla L2 ağı kullanıcılar ve likidite için rekabet etti. 2025 yılının sonuna doğru, Base, Arbitrum ve Optimism üç ağı, L2 işlemlerinin neredeyse %90'ını işlemişti; bunun yalnızca Base için oranı %60'ı geçti. 6 ayından beri küçük Rollup'ların etkinliği %61 düştü. Dencun yükseltmesi, %90'lık bir ücret düşüşü getirdi ve tüm sektördeki kâr marjları daraldı. Base, 2025 yılında kâr elde eden tek L2 ağı oldu.
Yaşamaya devam eden zincirler ve gelecek yıllarda bu katmanı tanımlayacak zincirler, en teknik olarak gelişmiş olanlar olmayacaktır. Yapısal kullanıcı kalıcılığı nedenlerine sahip olanlar olacaklardır. Bir borsa arka planına sahip zincirler (Base, Ink, Mantle), ana şirketlerinin mevcut kullanıcı kitlesinden gelen dağıtım yeteneğinden yararlanır; Coinbase’e kayıt olan her kullanıcı, Base’e tek bir tıklamayla ulaşabilir. Arbitrum, Hyperliquid gibi DeFi doğruluğuna sahip zincirler ise, başka yerlerde yeniden oluşturulması zor olan likidite derinliği sayesinde konumlarını korur.
Teknoloji çatallanabilir. OP Stack bunun en iyi kanıtıdır. Çatallanamayan, Coinbase'in 100 milyon kullanıcısıyla olan ilişkisi ya da Arbitrum'daki yüz milyarlarca dolarlık açık pozisyonlardır. Kalıcı değer tam olarak burada, kod tabanına hangi protokolü seçtiğinizle neredeyse ilgisi yoktur.
Optimism, OP Stack'i serbest açık kaynak lisansıyla yayınlamayı doğru bir karar olarak seçti. Bu, L2 çerçevesindeki en geniş kabulü getirdi ve Optimism'i Ethereum ölçeklendirmesinin bir neslinin altyapı standardı haline getirdi. Bu karar olmadan, Base başka bir teknolojiye dayalı olarak oluşturulabilirdi veya tamamen ortaya çıkmayabilirdi.
Ancak bunların tümünü mümkün kılan karar, çıkışın tamamen maliyetsiz olmasını da sağladı. Base, kendi kullanıcılarına, kendi token rota planına ve altyapı tam egemenliği için kendi nedenlerine sahip olana kadar büyüdüğünde, protokolde hiçbir kısıt yoktur ve interoperebilirlik taahhüdü, ona kalma nedeni bırakmaya yeterli değildir.
Optimism, standart savaşını kazandı. Ancak bu standart, yarattığı değeri yakalayabilecek bir mekanizma içermiyor. 0,12 dolarlık token fiyatı, bu tüm değerin piyasa tarafından son fiyatlamasıdır.