Yazar: Connor King, Novora'nın kurucusu
Çeviri: Hu Tao, ChainCatcher
Geçen ay, “Yatırımcı İlişkileri Kripto Para Dünyasında Önemli mi?” başlıklı makalemizi yayınladık; bu, onun devamıdır. İlk 53 protokol veri kümesini temel alarak, tüm ana kategorileri kapsayacak şekilde 150'nin üzerinde protokole genişlettik: DEX, kira, süresiz kontratlar, likidite stake, L1, L2, köprüler, DePIN, AI, kararlı para birimleri, altyapı ve CEX tokenleri. Protokollerin tamamen seyreltilmiş değerlemesi (FDV), 40 milyon dolar ile 45 milyar dolar arasında değişmektedir.
Her protokol için 15 adet ikili, doğrulanabilir ölçüt kontrol ettik: Protokol bu bilgiyi açıklıyor mu? Evet/Hayır. Her veri noktası, Artemis, Tokenterminal, Blockworks, Dune, DefiLlama gibi açık kaynaklar üzerinden çapraz doğrulandı.
Aşağıdaki durumu tespit ettik:
Satış yapmak için yeterli olan yapıcılar, toplam yapıcıların %1'inden azdır.
50 protokol. Günlük işlem hacmi onlarca milyar doları aşmaktadır. Ancak sadece bir protokol, yapmış olduğu teklif sağlama düzenlemeleri hakkında açıklayıcı bilgi vermiştir.
Yapımcılar, token alım satım koşullarını belirler. Bu protokoller genellikle token kiralama, opsiyon yapıları ve performans teşviklerini içerir ve bunlar fiyat belirleme üzerinde doğrudan etki eder. Geleneksel piyasalarda, bu tür önemli protokoller açıklanır. Ancak kripto para piyasasında, her piyasa katılımcısı bilgi şeffaflığı olmadan işlem yapar.
Meteora, 2025 yılının token sahipleri yıllık raporunda arz tedarik düzenlemeleri hakkında bilgi veren tek protokoldür. 150'den fazla protokol arasında sadece biri.
Bu, endüstrideki en derin şeffaflık boşluğu.
Şirketlerin %91'i gelir verilerine sahiptir. %3'ü yatırımcı ilişkileri merkezine sahiptir.
Bu denetimde, neredeyse tüm protokoller gelir verilerini üçüncü taraf platformlar aracılığıyla veya kendi veri panoları üzerinden açıkça sağlıyor. Orijinal veriler mevcut.
Ancak sadece %3'ü bu verileri yatırımcı deneyimine entegre eden özel yatırımcı ilişkileri merkezleri kurmuştur. İstisnai protokoller Meteora, Jito, Jupiter, Raydium ve MetaDAO'dur. Diğer tüm protokoller bilgilerini bloglarda, governans forumlarında, X thread'lerinde ve üçüncü taraf platformlarda dağıtmaktadır. Merkezi, kurumsal düzeyde bir yatırımcı deneyimi yoktur. Fark, verilerin erişilebilir olup olmadığı değil, iletişim altyapısındadır.
9% Blockworks TTF gönderildi
Blockworks Token Transparency Framework (Token Şeffaflık Çerçevesi), 2025 yılında ABD SEC'ye sunulmuş olup, arz, dağıtım, finansal ve piyasa yapısı olmak üzere 18 açıklayıcı standartı kapsamaktadır ve Pantera, L1D ve Theia tarafından desteklenmektedir. İncelenen 150'den fazla protokol arasında yalnızca 13'ü bu çerçeveyi sunmuştur: Jito, Jupiter, Raydium, Morpho, Aerodrome, MetaDAO, Maple, dYdX, Euler, Marinade, EtherFi, Gains Network ve Meteora.
Bu, sıfır gönderimden önemli bir ilerlemedir. Ancak gönderim oranı, ilk 53 protokolde %25'ten 150+'ye yükseldiğinde %9'a düştü. Orijinal veri kümesi, TTF'yi erken benimseyen DeFi protokollerine yöneliktir. Örnek genişletildikçe durum daha net hale geldi: pazarın büyük çoğunluğu protokolü seçmedi. Sıfır L1, sıfır L2, sıfır altyapı protokolleri bu çerçeveyi gönderdi. Çerçeve mevcut, daha fazla protokol bunu kullanmalı.
%38 aktif değer kazanımı var, %62 hiçbir şey geri ödenmiyor
“Aktif değer yakalama” tanımımızı geniş tutuyoruz: Protokol, ekonomik değeri doğrudan token sahiplerine (yönetim hakkı hariç) yönlendiren en az bir mekanizmaya sahip mi? 150’nin üzerinde protokolde, altı farklı model tanımladık:
- Doğrudan ücret dağılımı (JUP, DYDX, GMX)
- Geri alınıp yok edilir (HYPE, RAY, MET)
- Kira Geliri Paylaşımı (PENDLE, AAVE, ETHFI)
- Koşullu Geri Alım (LDO)
- ve Model Döngüsü Dağıtımı (AERO)
- Yalnızca yönetim, ekonomik hak yok (MORPHO, LINK, ARB)
Protokollerin %62'si, son kategoriye ait — sadece yönetim hakkı olan, hiçbir değer yakalama olmayan tokenler; bunlar arasında endüstrideki en büyük kapitalizasyonlu projeler de yer alıyor. Alanlar arasında büyük farklılıklar var: Sürekli sözleşmeler protokollerinde %62'si aktif değer yakalama özelliğine sahipken, L1/L2 tokenlerinde bu oran %12. Sürekli sözleşmeler alanı, token sahiplerinin çıkarlarının uyumunu bir rekabet avantajı olarak görüyor; L1 fonları ise henüz bunu yapmadı. Hangi modellerin gerçekten etkili olduğuna dair derinlemesine bir analiz, gelecek hafta yayımlanacaktır.
Veri katmanı oluşturuldu, iletişim katmanı henüz oluşturulmadı
Beş ana üçüncü taraf platformunu inceledik: Token Terminal, Dune Analytics, Artemis, DefiLlama ve Blockworks Research. İlk dört platform, veri setinin %85-95'ini kapsıyordu. Protokollerin %72'si dört veya daha fazla platformda ortak olarak yer alıyordu. Denetimdeki her protokol en az bir platformda yer alıyordu. Kurumsal analiz için orijinal veri altyapısı neredeyse tamamlandı. Eksik olan, verileri yatırımsal hikayelere dönüştüren yorumlama, paketleme ve iletişim katmanıdır.
150'den fazla protokolün tam açığa çıkarma bilgileri şöyledir:
<1% —— Ticaret sağlayıcı şartları açığa çıkarılır
3% —— Özel IR Merkezi
3% —— Bir sayfa özet sunun
%5 —— Özel Yatırımcı Kanalı
%7 —— Tek bir token indeksini yayınla
8% —— Token Sahipleri Raporu
9% —— TTF'yi gönderin
%15 —— Borsa listeleme bilgileri açığa çıkarılıyor
%18 —— Çeyreklik Güncelleme
35% —— Gelir Kalemlerinin Açıklaması
38% —— Aktif Değer Yakalama
%88 —— Yaygınlaştırmış Miktar
%91 —— Gelir verileri erişilebilir
Bu ne anlama geliyor
Şifreli varlık alanında yatırımcı ilişkileri önemli mi? argümanı hâlâ geçerli. Örneklem 150’ye yükseldikten sonra veriler daha da endişe verici hale geldi. Şifreli protokoller temel verileri gizlemiyor; sadece bu temel verileri ortaya koyamıyorlar. Zincir üstü ve üçüncü taraf platformlarda temel analiz için ilk veriler mevcut, ancak bu verileri kurumsal güvene “çeviren katman” ve IR altyapısı neredeyse yok. Sadece %3’ü IR merkezine sahip, <%1’i yapıcı anlaşma şartlarını açıklıyor, %91’lik pazarlar tek mevcut standartlaştırılmış açıklama çerçevesini benimsememiş durumda.
Protokolün fırsatı çok net: IR altyapısını kurma maliyeti, sermaye piyasası getirilerine kıyasla önemsizdir. Şimdi bunun üzerine yatırım yapan protokoller, kurumsal yatırımcıların güvenini ilk kazanacaktır. Tüm 150+ protokolü içeren tam etkileşimli rapor şimdi mevcuttur:
http://novora.co/research/ir-transparency-2026.html
Gelecek hafta, bu serinin karşılaştırmalı raporunu yayınlıyoruz: “Hangi Token Değer Kazanım Modeli Çalışır?” Bu rapor, tanımladığımız altı token değer kazanım mekanizmasını, bunların deneysel performanslarını ve bunun token sınıflandırması ile kurumsal kabul için ne anlama geldiğini detaylı bir şekilde inceleyecektir.