Yazı: Cointelegraph

Çeviri: AididiaoJP, Foresight News

Öne Çıkanlar

• wstETH teminatında %2,85 oranında kısa süreli bir fiyatlandırma sapması meydana geldi ve Aave üzerinde yaklaşık 27 milyon dolarlık tasfiyeye yol açtı. Bu olay, otomatik DeFi borç verme sistemlerinde küçük teknik sorunların bile büyük mali etkiler doğurabileceğini gösteriyor.
• Bu tasfiye dalgasının nedeni, Aave sisteminin wstETH’nin değerini kısa bir süreliğine yaklaşık 1,19 ETH olarak değerlendirmesi, oysa o sırada piyasa değerinin yaklaşık 1,23 ETH olmasıydı. Bu durum, bazı borç pozisyonlarının teminat yetersizliği nedeniyle yanlış değerlendirilmelerine yol açtı.
• Fiyat kehanetleri, DeFi’nin kritik altyapılarından biridir ve dış piyasa verilerini akıllı sözleşmelere aktarmak, teminat değerini belirlemek, kredi sağlığını değerlendirmek ve otomatik tasfiyeleri tetiklemek için kullanılır.
• Sorunun kaynağı, fiyat veri kaynağındaki bir arıza değil, Aave’nin CAPO risk kehanet modülünün yanlış yapılandırılmasıydı. Modüldeki eski akıllı sözleşme parametreleri, token kuruna geçici bir üst sınır koydu.

DeFi protokolleri, teminat yönetiminden risk değerlendirmesine kadar tüm işlemleri otomatikleştirilmiş mantığa dayalı olarak yürütür. Bu mekanizma, gerçekten açık ve izinsiz bir finansal sistem inşa etse de, küçük teknik sorunların hızla büyüyerek ciddi finansal çalkantılara neden olabileceği anlamına gelir.

Risk izleme kurumu Chaos Labs’ın raporuna göre, 10 Mart 2026 tarihindeki piyasa düşüşü, Aave üzerinde yaklaşık 27 milyon dolarlık borçlu pozisyon tasfiyesini tetikledi ve bu kırılganlığı net şekilde ortaya koydu. 24 saat içinde yaklaşık 27 milyon dolarlık kullanıcı pozisyonu tasfiye edildi. Şaşırtıcı bir şekilde, bu olay büyük ölçekli bir piyasa satışından kaynaklanmadı; aksine, wrapped staked ETH (wstETH) teminatında %2,85 oranında kısa süreli bir fiyat sapması yaşandı.

Bu olay, fiyat kehanetlerinin güvenilirliği ve sağlam bir risk yönetimi çerçevesinin DeFi ekosisteminin istikrarını sağlamak için ne kadar kritik olduğunu güçlü şekilde hatırlatıyor.

Bu yazı, wstETH teminatında yaşanan %2,85’lik fiyatlandırma sapmasının, Aave’nin borç verme protokolünde yaklaşık 27 milyon dolarlık tasfiyeye nasıl yol açtığını açıklıyor. Makale, kehanet modülü yapılandırmalarını, akıllı sözleşme parametrelerini ve otomatik tasfiye mekanizmasını analiz ederek DeFi piyasasındaki küçük fiyatlandırma hatalarının nasıl büyütüldüğünü ele alıyor.

Aave piyasasında bir tasfiye dalgası meydana geldiğinde, borç verme protokolündeki anormal faaliyetleri yakından izleyen Chaos Labs bu durumu hızla tespit etti ve raporladı. İlk piyasa gözlemcileri, platformdaki teminat varlıklarının yanlış fiyatlandırılmasına neden olan bir fiyat kehaneti arızasından şüphelendi.

Fiyat kehanetleri, dış piyasa fiyatlarını zincir üzerindeki uygulamalara sağlamak için kritik bir köprü oluşturur. Aave gibi borç verme protokollerinde bu fiyat verileri, borçluların teminatlarının kredilerini karşılamaya yeterli olup olmadığını doğrudan belirler. Teminat değeri gereken güvenlik eşiğinin altına düştüğünde, sistem otomatik olarak ilgili pozisyonları tasfiye eder.

Bu olayın merkezi varlığı, DeFi borç verme ekosisteminde yaygın olarak teminat olarak kullanılan bir token olan wstETH idi.

Aave gibi borç verme protokollerindeki tasfiye hızları genellikle geleneksel margin call hızlarını aşar. DeFi piyasası, otomatikleştirilmiş akıllı sözleşmeler aracılığıyla 7/24 kesintisiz çalıştığından, teminat oranı belirtilen eşik değerinin altına düştüğünde, pozisyonlar saniyeler içinde tasfiye edilebilir.

wstETH (wrapped staked Ether), likidite staking protokolü Lido tarafından çıkarılan bir tokendir.

Kullanıcılar, Lido üzerinden Ether stake ettiğinde öncelikle stETH alırlar; bu token, stake edilen ETH ana parasını ve biriken staking ödüllerini temsil eder. stETH, çeşitli DeFi uygulamalarıyla uyumluluğu artırmak için "paketlenerek" wstETH’ye dönüştürülebilir.

Stake ödüllerinin sürekli birikmesi nedeniyle, 1 adet wstETH’nin değeri genellikle 1 adet ETH’den biraz daha yüksektir. Bu özellik, onu DeFi borç verme piyasasında oldukça çekici ve yaygın olarak kullanılan bir teminat türü haline getirir.

Bu tasfiye dalgasında, wstETH’nin gerçek piyasa değeri ile Aave’nin risk sistemi tarafından kullanılan değerleme arasında bir sapma meydana geldi. Aave’nin algoritması, wstETH’yi yaklaşık 1,19 ETH olarak fiyatlandırırken, daha geniş piyasa değeri yaklaşık 1,23 ETH olarak değerlendiriliyordu.

Yaklaşık %2,85’lik bir değerleme farkı, wstETH’yi teminat olarak kullanan pozisyonların teminat yetersizliği görünümünü olduğundan daha ciddi hale getirdi.

Bu nedenle, bazı borç pozisyonları gereken güvenlik eşiğinin altına düşerek Aave’nin otomatik tasfiye sürecini tetikledi.

Fiyat kehanetleri, DeFi’nin temel altyapılarından biridir. Blockchain’in kendisi gerçek dünya piyasa verilerini elde edemediğinden, varlıkların dış fiyat bilgilerini sağlamak için kehanet hizmetlerine dayanmak zorundadır. Bu fiyat verileri doğrudan şunları etkiler:

• Teminatın değerlemesi
• Borç pozisyonlarının sağlık durumu
• Tasfiyeleri tetikleme kararlarının temel dayanağı

Teminat fiyatı düşüş gösterdiğinde, protokol kredinin teminatının yetersiz olduğuna karar verebilir ve ilgili pozisyonları otomatik olarak tasfiye edebilir.

Bu mekanizma tamamen algoritmalar tarafından yürütüldüğünden, küçük bir fiyat sapması bile ciddi zincirleme etkilere yol açabilir.

DeFi alanında küçük fiyat sapmaları bile büyük etkiler yaratabilir. Kehanet fiyatlarındaki veya piyasa fiyatlarındaki kısa süreli dalgalanmalar, yalnızca birkaç puan olsa bile zincirleme tasfiyeleri tetikleyebilir. Çok sayıda borçlunun yüksek kaldıraçlı pozisyonlar kullanması ve teminat olarak volatilitesi yüksek kripto paraları seçmesi durumunda, bu risk özellikle belirgin hale gelir.

Derinlemesine araştırmalar, Aave’nin ana fiyat kehanetinin düzgün çalıştığını doğruladı.

Sorun aslında, belirli varlıklar için ek bir koruma katmanı olarak tasarlanmış olan "İlgili Varlık Fiyat Kehaneti" (CAPO) risk modülündeki bir yapılandırma hatasından kaynaklanıyordu.

CAPO'nun ana işlevi, wstETH gibi getirili tokenlerin değer artışına hız sınırı koyarak, ani fiyat artışları veya potansiyel oracle saldırısı risklerini önlemektir。

Ancak, bu olayda CAPO modülünün içindeki yapılandırma tutarsızlığı sorunlara neden olmuştur。

Chaos Labs, sorunun akıllı sözleşmede depolanan eski parametrelerden kaynaklandığını ortaya koydu。

İki kritik parametre senkronize bir şekilde güncellenememiştir：

• Referans döviz kuru
• ve bu döviz kuruyla ilişkili zaman damgası

Bu iki parametrenin senkronize olarak güncellenmemesi nedeniyle, CAPO'nun hesapladığı izin verilen geçici döviz kuru üst sınırı, mevcut piyasa kurunun altında kalmıştır。

Bu durum, protokolün wstETH'nin değerlemesini piyasa fiyatından yaklaşık %2,85 daha düşük bir seviyede yapmasına neden olmuştur。

Aave, fiyat oracle'larına, yani akıllı sözleşmelere gerçek zamanlı varlık fiyatı sağlayan veri kaynaklarına dayanmaktadır. Eğer bu veri kaynakları, borsalardan gelen anormal piyasa fiyatlarını kısa bir süreliğine yansıtırsa, protokol teminat değerini otomatik olarak yeniden hesaplar ve tasfiyeyi tetikleyebilir。

Teminat oranı güvenli eşiğin altına düştüğünde, Aave'nin otomatik tasfiye motoru hemen devreye girer。

Tasfiyeciler (genellikle yüksek hızlı çalışan ticaret botları), borçlunun borcunun bir kısmını ödeyerek, belirlenmiş bir indirimle ilgili teminatı alır。

Bu olayda, toplamda yaklaşık 27 milyon dolar değerinde borç pozisyonu tasfiye edilmiştir。

Tasfiyeciler, bu kısa süreli fiyat uyumsuzluğundan yararlanarak yaklaşık 499 ETH (tasfiye ödülü dahil) kâr elde etmişlerdir。

Tasfiye boyutunun büyük olmasına rağmen, Aave protokolü hiçbir kötü borç üretmemiştir. Aave'nin kurucusu Stani Kulechov, "Aave protokolü üzerinde bir etkisi olmadığını" belirtmiştir。

Chaos Labs, bir pozisyon güvenli eşiği aştığında, platformun çekirdek risk yönetimi ve tasfiye mekanizmalarının tasarlandığı gibi çalıştığını vurgulamıştır. Bu nedenle, olayın etkisi yalnızca ilgili borçlularla sınırlı kalmıştır ve Aave protokolünün genel ödeme kapasitesi ve istikrarını tehdit etmemiştir. Teminat değerinin kısa süreli yapay olarak düşürülmesi, bazı borç pozisyonlarının tasfiye çizgisinin altına düşmesine neden olmuştur。

Aave yönetimi, daha sonra, etkilenen kullanıcıları tazmin etmek için geri kazanılan fonlar ve merkeziyetsiz otonom organizasyon (DAO) hazinesini kullanmayı önerdi. Bu yaklaşım, DeFi yönetimindeki yeni bir eğilimi yansıtmaktadır: Protokol tarafı, bu tür teknik olayları sistemik altyapı riski olarak görmeye başlayarak, zarar gören kullanıcıları tamamen kayıpla bırakmak yerine tazmin etmeye eğilim göstermektedir。

Bu olay, oracle mekanizması tasarımının, DeFi altyapısında hem en kritik hem de en savunmasız noktalardan biri olduğunu bir kez daha ortaya koymuştur。

Otomatik mekanizmalar, milyarlarca dolarlık teminat değerini yönetirken, küçük bir yapılandırma hatası bile beklenenden çok daha ciddi sonuçlara yol açabilir。

Benzer olaylar, diğer DeFi platformlarında da zaman zaman yaşanmıştır. Örneğin, bir platform, oracle yapılandırma hatası nedeniyle Coinbase'in wrapped staked ETH (cbETH) değerini kısa bir süreliğine yaklaşık 1 dolar (gerçek değeri yaklaşık 2.200 dolar) olarak değerlendirmiş ve geniş çaplı bir karmaşaya yol açmıştır。

Bu tür vakalar, merkeziyetsiz finans sisteminde güvenilir ve doğru fiyat veri kaynaklarını korumanın hâlâ devam eden bir zorluk olduğunu göstermektedir。

Lido ekosistemine katkıda bulunanlar, bu tasfiyenin, wstETH tokeninin kendisindeki herhangi bir arıza veya kusurdan kaynaklanmadığını açıkça belirtmiştir。

Bu token, olay boyunca normal şekilde çalışmış ve alttaki Lido staking protokolü tamamen kullanılabilir durumda kalmış ve etkilenmemiştir。

Sorunun merkezinde, Aave'nin kredi protokolü bulunmakta ve risk yönetimi yapılandırmasıyla fiyat verilerini işleme ve yorumlama yöntemlerinde bir sapma yaşanmıştır。

Merkeziyetsiz finans gelişmeye devam ettikçe, protokoller, wstETH gibi getirili varlıklara uyum sağlamak için giderek daha karmaşık risk yönetim sistemleri oluşturmaktadır。

Bu tür varlıklar, staking ödüllerinin birikimiyle birlikte değer kazandıkları için benzersiz fiyatlandırma zorlukları sunmaktadır。

Bu nedenle, etkili risk modelleri şu unsurları düzgün bir şekilde ele almalıdır：

• Dinamik olarak değişen döviz kurları
• Sürekli biriken staking getirileri
• Zamana bağlı parametre güncellemeleri
• Akıllı sözleşme parametrelerinin doğru şekilde senkronize edilmesi

Bu unsurlar arasında küçük bir uyumsuzluk bile, büyük ölçekli tasfiye olaylarına dönüşebilir.