🚨 Starknet-এর gündem-এ শুধু ölçeklenme নেই… Ağ, kuantum bilgisayarların karşısında nasıl güvenli kalabileceğini de araştırıyor. Ama konu “kuantum bilgisayarlar geliyor, bütün kripto bitiyor” kadar basit değil. Gelin adım adım bakalım 👇 🔹 1. AŞAMA: STARK KANITLARI STARK kanıtları, güvenliğini eliptik eğri imzalarına değil hash fonksiyonlarına dayandırıyor. Kuantum bilgisayarlarla ilişkilendirilen Shor algoritması, bugün birçok blokzincir’de kullanılan eliptik eğri tabanlı kriptografiyi tehdit edebilir. Hash fonksiyonlarına yönelik bilinen Grover algoritması ise farklı çalışıyor: aramayı hızlandırabiliyor ama daha büyük hash çıktılarıyla bu etkiye karşı ek güvenlik payı oluşturulabiliyor. 📌 Bu, Starknet’in kanıt katmanına mimari bir avantaj sağlayabilir. Ancak ağın her bileşeni bugün tamamen kuantum güvenli demek değil. 🔹 2. AŞAMA: AKILLI HESAPLAR VE İMZA DEĞİŞİMİ Starknet’te her kullanıcı hesabı bir akıllı kontrat. Yani işlemin hangi imzayla onaylanacağı, hesabın kendi kodunda tanımlanabiliyor. Bu ne anlama geliyor? 👀 Klasik hesap modelinde imza yöntemi protokolün içine gömülü olabilir. Değiştirmek için ağ genelinde yükseltme ve kullanıcıların koordineli geçişি gerekebilir. @Starknet’te ise hesap, doğrulama mantığını güncelleyerek yeni bir imza şemasına geçebilir. Teoride bunu aynı adresি এবং bakিয়eyi koruyarak, ağ genelinde hard fork beklemeden yapmak mümkün। 🧪 Falcon-512 gibi kuantum sonrası ইমজা yöntemleriyle Starknet üzerinde çalışmalar এবং deneysel uygulamalar gösterildi. Yine de bu sistemleri üretim ortamında kullanıma hazır, herkesin hemen geçmesi gereken bir standart gibi görmemek lazım. Maliyet, performans এবং güvenlik denetimleri hâlâ önemli। 🔹 3. AŞAMA: ETHEREUM’A BAĞLI KATMANLAR Starknet bugün ethereum üzerinde çalışan bir L2. Kendi hesaplarını এবং kanıt sistemini güncelleyebilse de köprü এবং veri kullanılabilirliği gibi bazı katmanlarda ethereum’a bağlı। Yani Starknet’in kendi kontrolündeki parçaları geliştirmesi, bütün bağımlılıkların aynı anda çözülmesi anlamına gelmiyor. ethereum’a bağlı katmanların krিপ্টোগ্রাফিক takvimi de bu araştırmanın önemli bir parçası। 🔹 4. AŞAMA: L1 OYLAMASI NE ANLAMA GELİYOR? STRK sahiplerinin oy gücünün %93,52’si, bağımsız bir L1 seçeneğinin araştırılmasını destekledi। ⚠️ Buradaki kritik ayrım: Bu sonuç, “Starknet L1 oluyor” demek değil। Şu an desteklenen şey araştırmanın başlaması. Teknik gereksিনিমлер, güvenlik etkileri, kullanıcı এবং geliştirici deneyimi, ethereum’la ilişkiler এবং geçiş maliyetleri incelenecek. L1’e geçiş için araştırma sonrasında ayrıca bağlayıcı bir yönetişim kararı gerekiyor। 💭 Bence asıl takip edilmesi gereken, Starknet’in bu mimারি es্নেকলিği gerçek kullanıcı güvenliğine এবং uygulanabilir bir geçiş পরিকল্পনায় nasıl dönüştüreceği। Çünkü kuantুম güvenliği yalnızca yeni bir ইমজা algoritması seçmekten ibaret değil; hesaplar, doğrুলায়িজার্লার, köprüler, veri katmanı এবং kullanıcı geçişি birlikte düşünülmeli। Sizce Starknet’in bağımsız L1 seçeneğini araştırması doğru bir hamle mi? Yoksa ethereum’un kuantুম güvenলি hâলে gelmesini beklemek mi daha mantıklı? 👇