DeSci ใช้บล็อกเชนและ DAO เพื่อทำให้วิทยาศาสตร์เปิดกว้าง โปร่งใส และได้รับการสนับสนุนจากชุมชน สำรวจว่าศาสตร์แบบกระจายอำนาจคืออะไร และว่ากลุ่มย่อยนี้กำลังเติบโตอย่างไรผ่านโครงการจริง การระดมทุน และแรงผลักดันในปี 2026

คำแถลงปัญหา 

DeSci ย่อมาจาก Decentralized Science ซึ่งเป็นการเคลื่อนไหวที่ใช้บล็อกเชน เครื่องมือ Web3 โทเค็น NFT และ DAO เพื่อแก้ไขปัญหาที่ยืดเยื้อในการจัดหาทุน การดำเนินการ การทบทวน และการแบ่งปันงานวิจัยทางวิทยาศาสตร์ วิทยาศาสตร์แบบดั้งเดิมมักเผชิญกับกระบวนการขอทุนที่ช้า การจำกัดการเข้าถึงด้วยระบบผนังค่าใช้จ่าย และการตัดสินใจที่ควบคุมโดยสถาบันไม่กี่แห่ง DeSci มุ่งเปิดโอกาสให้นักวิจัยและชุมชนสามารถมีส่วนร่วมโดยตรงมากขึ้น โดยเปลี่ยนความรู้ทางวิทยาศาสตร์ให้เป็นสิ่งที่ทุกคนสามารถช่วยสนับสนุน ตรวจสอบ และพัฒนาต่อยอดได้โดยไม่ต้องผ่านขั้นตอนที่ซับซ้อน 

 

พื้นที่นี้ได้ก้าวพ้นจากการทดลองในระยะเริ่มต้นไปสู่โครงการที่ใช้งานจริงซึ่งกำลังสนับสนุนการวิจัยจริงในด้านต่างๆ เช่น ชีวเทคโนโลยี ความยาวอายุ และการแชร์ข้อมูล นับตั้งแต่ต้นปี 2026 ภาคส่วนนี้แสดงความคืบหน้าอย่างต่อเนื่อง โดยมีโครงการหลายสิบรายการที่ดึงดูดเงินทุนหลายล้านดอลลาร์และได้รับความสนใจจากทั้งผู้ใช้งานคริปโตดั้งเดิมและนักวิทยาศาสตร์แบบดั้งเดิม DeSci กำลังพัฒนาจากแนวคิดทดลองเล็กๆ ใน Web3 ให้กลายเป็นพื้นที่เฉพาะทางที่ใช้งานได้จริง โดยมีเงินทุนเพิ่มขึ้น ชุมชน DAO ที่ใช้งานอย่างแข็งขัน และผลลัพธ์การวิจัยในโลกจริง ซึ่งเสนอวิธีใหม่ๆ ให้ชุมชนทั่วโลกสามารถสนับสนุนงานวิจัยโดยตรง

DeSci แก้ไขปัญหาต่างๆ เช่น การเข้าถึงเอกสารที่จำกัด การตัดสินใจด้านการระดมทุนที่ไม่โปร่งใส และกระบวนการทบทวนโดยเพื่อนร่วมวิชาชีพที่ช้า โดยใช้เทคโนโลยีแบบกระจายศูนย์ นักวิจัยสามารถระดมทุนสำหรับการทดลองผ่านการลงคะแนนเสียงของชุมชนใน DAO แทนการรอคอยเป็นเดือนๆ สำหรับเงินทุนจากหน่วยงานใหญ่ ข้อมูลและผลลัพธ์จะถูกจัดเก็บบนสมุดบัญชีที่โปร่งใส เพื่อให้ทุกคนสามารถตรวจสอบได้ ลดปัญหาความสามารถในการทำซ้ำที่พบได้บ่อยในงานวิจัยหลายชิ้น สิทธิ์ทางปัญญาสามารถแปลงเป็นโทเค็นที่ทำให้ผู้สร้างและผู้สนับสนุนสามารถแบ่งปันการเป็นเจ้าของและรางวัลอย่างเป็นธรรม 

 

การตั้งค่านี้กำจัดตัวกลาง เช่น ผู้เผยแพร่รายใหญ่ที่เรียกค่าธรรมเนียมสูงสำหรับการเข้าถึง นักวิทยาศาสตร์เผยแพร่ข้อมูลอย่างเปิดเผยและรับแรงจูงใจสำหรับการมีส่วนร่วม เช่น การทบทวนหรือจัดระเบียบข้อมูล ชุมชนลงคะแนนเสียงว่าโครงการใดควรได้รับการสนับสนุน ทำให้การระดมทุนมีลักษณะประชาธิปไตยและสอดคล้องกับความต้องการของสาธารณะ เช่น โรคหายากหรือแนวทางแก้ไขปัญหาสภาพภูมิอากาศที่ระบบดั้งเดิมบางครั้งมองข้าม การเคลื่อนไหวนี้ได้รับแรงบันดาลใจจากวิทยาศาสตร์เปิด แต่เพิ่มบล็อกเชนเพื่อการประสานงานแบบไม่ต้องพึ่งความเชื่อถือและการให้รางวัลทางเศรษฐกิจโดยตรง ผู้ใช้งานรายแรกเห็นว่านี่เป็นวิธีเร่งความเร็วในการค้นพบโดยเชื่อมโยงผู้เชี่ยวชาญทั่วโลกโดยไม่ต้องผ่านผู้ควบคุมสถาบัน แพลตฟอร์มในปัจจุบันจัดการทุกอย่างตั้งแต่การจัดเก็บข้อมูลไปจนถึงกระบวนการทำงานร่วมกัน มอบเครื่องมือที่เป็นรูปธรรมแก่นักวิจัยเหนือกว่าแค่ทฤษฎี

วิทยาศาสตร์แบบดั้งเดิมเผชิญกับปัญหาข้อจำกัดด้านการระดมทุน โดยที่มีเพียงส่วนน้อยมากของแนวคิดเท่านั้นที่ได้รับการสนับสนุน มักให้ความสำคัญกับทางเลือกที่ปลอดภัยมากกว่าทางเลือกที่กล้าหาญ การทบทวนโดยเพื่อนร่วมวิชาชีพอาจใช้เวลาเป็นเดือนหรือหลายปี และเมื่อตีพิมพ์แล้ว บทความจำนวนมากกลับถูกเก็บไว้หลังกำแพงค่าใช้จ่ายที่สูง ซึ่งขัดขวางนักเรียนและนักวิจัยในภูมิภาคที่กำลังพัฒนา การทำซ้ำผลลัพธ์ยังคงเป็นวิกฤตเนื่องจากข้อมูลดิบและวิธีการไม่ได้ถูกแชร์อย่างครบถ้วนเสมอ 

 

การให้เครดิตและรางวัลไหลไม่สม่ำเสมอ โดยนักวิชาการหรือสถาบันระดับสูงจับมูลค่าส่วนใหญ่ ในขณะที่ผู้มีส่วนร่วมระดับต่ำหรือผู้ให้ข้อมูลได้รับน้อย DeSci แก้ไขปัญหานี้โดยเปิดโอกาสให้มีการมีส่วนร่วมแบบไม่ต้องขออนุญาต; ผู้ใดก็ตามที่มีทักษะหรือทุนที่มีประโยชน์สามารถเข้าร่วมได้ สัญญาอัจฉริยะช่วยอัตโนมัติการปล่อยเงินทุนตามเป้าหมายที่ชุมชนตรวจสอบ 

 

คลังข้อมูลแบบเปิดบนบล็อกเชนทำให้การตรวจสอบเป็นไปอย่างทันทีและถาวร การให้แรงจูงใจด้วยโทเค็นเป็นการให้รางวัลผู้ตรวจสอบสำหรับข้อเสนอแนะที่ทันเวลาและมีคุณภาพ รวมถึงผู้สร้างเนื้อหาสำหรับการมีส่วนร่วมที่มีประโยชน์ DAO ช่วยให้ทีมทั่วโลกสามารถรวมตัวกันรอบหัวข้อเฉพาะโดยไม่จำเป็นต้องได้รับการอนุมัติจากมหาวิทยาลัย สิ่งนี้สร้างวงจรการให้ข้อเสนอแนะที่เร็วขึ้นและการร่วมมือที่กว้างขวางยิ่งขึ้น 

 

ในทางปฏิบัติ โครงการต่างๆ ได้ให้ทุนสนับสนุนการวิจัยด้านความยั่งยืนของชีวิต เครือข่ายข้อมูลผู้ป่วย และชุดข้อมูลเปิดที่วิธีการแบบดั้งเดิมอาจละเลยไป ผลลัพธ์คือวิทยาศาสตร์ที่ตอบสนองต่อความต้องการจริงได้ดีขึ้นและไม่ถูกกักขังอยู่ในโครงสร้างชั้นเชิง

DAO ทำหน้าที่เป็นโครงสร้างพื้นฐานด้านการกำกับดูแลสำหรับความพยายามด้าน DeSci หลายประการ ผู้ถือโทเค็นจะลงคะแนนเสียงบนข้อเสนอ จัดสรรงบประมาณ และตัดสินทิศทางการวิจัยผ่านกระบวนการบนโซ่ที่โปร่งใส นักวิจัยส่งข้อเสนอพร้อมระยะทางที่ชัดเจน และชุมชนจะทบทวนและให้ทุนสนับสนุนโดยตรง มักใช้ Stablecoin หรือโทเค็นของโครงการ ผลลัพธ์ที่ประสบความสำเร็จสามารถสร้างผลตอบแทนผ่าน IP tokens ที่แทนส่วนแบ่งในการค้นพบหรือผลิตภัณฑ์ในอนาคต 

 

สิ่งนี้สร้างวงจรทางเศรษฐกิจที่ผู้สนับสนุนในระยะแรกได้รับประโยชน์หากการวิจัยนำไปสู่การค้นพบสำคัญ ซึ่งกระตุ้นให้มีการมีส่วนร่วมมากขึ้น โทเค็นยังให้แรงจูงใจในการมีส่วนร่วมอย่างต่อเนื่อง เช่น การดูแลข้อมูลหรือการตรวจสอบผลลัพธ์ ต่างจากเงินอุดหนุนแบบดั้งเดิมที่สิ้นสุดหลังจากหนึ่งรอบ การจัดโครงสร้างแบบ DeSci สามารถให้การสนับสนุนอย่างต่อเนื่องผ่านคลังชุมชน 

 

ตัวอย่างรวมถึง DAO ที่มุ่งเน้นความยาวของชีวิตซึ่งระดมทุนได้หลายล้านและนำเงินทุนไปใช้ในการทดลองจริงในห้องปฏิบัติการ ระบบนี้ลดภาระงานด้านการบริหาร ไม่มีเอกสารราชการที่ยืดเยื้อสำหรับค่าใช้จ่ายด้านการบริหาร และเพิ่มความรับผิดชอบเพราะทุกอย่างสามารถมองเห็นได้บนบล็อกเชน แหล่งบุคลากรระดับโลกจะรวมตัวกันอย่างรวดเร็วรอบเป้าหมายร่วมกัน นำนักวิทยาศาสตร์ วิศวกร และผู้ชื่นชอบมารวมกันซึ่งอาจไม่มีวันเชื่อมต่อกันในสถานการณ์อื่น โมเดลนี้แสดงให้เห็นถึงความสำเร็จในระยะเริ่มต้นในพื้นที่เฉพาะที่การระดมทุนแบบดั้งเดิมเคลื่อนตัวช้า

DeSci เปลี่ยนการตัดสินใจจากคณะกรรมการแบบศูนย์กลางไปสู่ชุมชนที่กระจายอำนาจ การระดมทุนมาจากการถือครองโทเค็นที่หลากหลาย แทนที่จะเป็นผู้พิจารณาเงินทุนเพียงไม่กี่คน ทำให้แนวคิดที่ทดลองใหม่ๆ มีโอกาสได้รับการพิจารณา การแชร์ความรู้เกิดขึ้นอย่างเปิดเผยโดยค่าเริ่มต้น โดยข้อมูลถูกจัดเก็บในรูปแบบที่เข้าถึงได้ แทนที่จะถูกกักขังอยู่ในวารสารหรือห้องปฏิบัติการของสถาบัน การร่วมมือข้ามพรมแดนและสถาบันอย่างอิสระผ่านเครื่องมือดิจิทัล ในขณะที่โครงสร้างแบบดั้งเดิมมักผูกนักวิจัยไว้กับห้องแล็บหรือมหาวิทยาลัยของตน 

 

รางวัลจะกระจายอย่างเป็นธรรมมากขึ้นผ่านโทเค็นและ NFT ที่ติดตามการมีส่วนร่วมตลอดเวลา ความโปร่งใสถูกออกแบบมาเป็นส่วนหนึ่งของระบบ เพราะธุรกรรมและการลงคะแนนเสียงจะทิ้งบันทึกถาวร ซึ่งต่างจากการจัดสรรเงินทุนที่ไม่โปร่งใส ความเร็วเพิ่มขึ้นเพราะสัญญาอัจฉริยะจัดการการชำระเงินและเป้าหมายต่างๆ อัตโนมัติ อย่างไรก็ตาม DeSci ยังคงอิงบนวิธีการที่เข้มงวด โดยโครงการหลายโครงการยังคงรักษามาตรฐานทางวิทยาศาสตร์ไว้พร้อมกับเพิ่มชั้นการประสานงานแบบกระจายอำนาจ 

 

วิธีการนี้ไม่ได้แทนที่ห้องปฏิบัติการหรือความเชี่ยวชาญ แต่เสริมสร้างด้วยโครงสร้างพื้นฐานที่ดีขึ้นสำหรับการระดมทุนและการเผยแพร่ ในด้านเช่นชีวเทคโนโลยีและการดูแลสุขภาพ แบบจำลองแบบผสมนี้ได้ผลลัพธ์ที่เป็นรูปธรรมแล้ว เช่น การศึกษาที่ได้รับทุนและชุดข้อมูลที่แบ่งปันกัน ความแตกต่างนี้ชี้ให้เห็นว่า DeSci มุ่งเน้นที่จะเสริมและปรับปรุงระบบเดิม แทนที่จะแข่งขันอย่างทำลายล้าง

VitaDAO nổi bật là mộtในโครงการแรกๆ และมีความกระตือรือร้นมากที่สุด โดยมุ่งเน้นไปที่การวิจัยด้านอายุยืน โครงการได้ระดมทุนจำนวนมากผ่านการขายโทเค็นและผู้สนับสนุนอย่าง Pfizer Ventures แล้วใช้การลงคะแนนเสียงจากชุมชนเพื่อสนับสนุนการวิจัยจริงและทรัพย์สินทางปัญญา ResearchHub ดำเนินงานในฐานะแพลตฟอร์มเปิดที่นักวิทยาศาสตร์สามารถรับโทเค็นได้จากการเผยแพร่ ทบทวน และคัดเลือกงาน ซึ่งได้รับการสนับสนุนโดยบุคคลสำคัญอย่าง Brian Armstrong จาก Coinbase OriginTrail จัดการกราฟความรู้แบบกระจายศูนย์เพื่อยืนยันข้อมูลข้ามห่วงโซ่อุปทานและการวิจัย 

 

Hippocrat สร้างเครือข่ายข้อมูลสุขภาพที่ผู้ป่วยเป็นเจ้าของบนบล็อกเชน โครงการอื่นๆ มุ่งเน้นที่โครงสร้างพื้นฐาน เช่น การจัดเก็บข้อมูลอย่างปลอดภัยหรือการจับคู่การทบทวนโดยเพื่อนที่ช่วยด้วยปัญญาประดิษฐ์ จนถึงต้นปี 2026 รายการแสดงว่ามีโครงการที่ใช้งานอยู่ประมาณ 50 โครงการ ครอบคลุม DAO ด้านการระดมทุน แพลตฟอร์มการตีพิมพ์ ข้อมูลด้านสุขภาพ และการจัดการทรัพย์สินทางปัญญา หลายโครงการทำงานบน Ethereum หรือโซ่ที่เข้ากันได้เพื่อการผสานรวมที่ง่าย 

 

โครงการเหล่านี้แสดงให้เห็นถึงกิจกรรมจริง บางโครงการได้ระดมทุนไปใช้ในการทดลองในห้องปฏิบัติการ ขณะที่บางโครงการจัดเตรียมเครื่องมือที่นักวิจัยใช้ประจำวันเพื่อการทำงานร่วมกัน ความหลากหลายนี้แสดงให้เห็นว่า DeSci กำลังขยายตัวออกไปนอกเหนือจากผู้ชื่นชอบคริปโตไปสู่กระบวนการทางวิทยาศาสตร์ที่ใช้งานได้จริง

ช่องว่างนี้ดึงดูดเงินทุนจากองค์กรและชุมชนรวมกันหลายสิบล้านดอลลาร์สหรัฐจนถึงปลายปี 2024 ถึงปี 2025 โดยยังคงมีกิจกรรมต่อเนื่องไปจนถึงปี 2026 รอบการระดมทุนแบบ Seed เช่น การระดมทุน 10 ล้านดอลลาร์สหรัฐของ NanoVita ที่มีผู้เข้าร่วมเช่น CGV สะท้อนถึงความเชื่อมั่นที่เพิ่มขึ้น การระดมทุนแบบเปิดเผยยังคงมีการคัดเลือกอย่างเข้มงวด แต่ DAO และกลไกการระดมทุนแบบ quadratic ช่วยให้การบริจาคมูลค่าน้อยสามารถรวมกันได้อย่างมีนัยสำคัญ ผู้สนับสนุนประกอบด้วยกองทุนลงทุนด้านคริปโตไปจนถึงผู้เล่นแบบดั้งเดิมที่กำลังสำรวจการประยุกต์ใช้ Web3 ในสาขาชีววิทยา 

 

การอภิปรายที่งานสำคัญๆ รวมถึงความคิดเห็นจากวิตาลิก บูเทอริน และฉางเปิงเจา ช่วยเพิ่มความน่าสนใจในปลายปี 2024 และรักษาแรงผลักดันต่อเนื่อง มาตรฐานมูลค่าตลาดของโทเค็นที่เกี่ยวข้องกับ DeSci มีการผันผวน แต่แสดงให้เห็นว่ารวมทั้งหมดอยู่ในระดับหลายร้อยล้านดอลลาร์ โดยโทเค็นผู้นำ เช่น โทเค็นข้อมูลและการกำกับดูแลบางตัวโดดเด่นเป็นพิเศษ 

 

ความสนใจเกิดจากความต้องการการวิจัยที่โปร่งใสและมีประสิทธิภาพมากขึ้น ภายใต้ความต้องการของสาธารณชนที่ต้องการวิทยาศาสตร์ที่ดีขึ้นหลังการระบาด แม้ยังอยู่ในระยะเริ่มต้น แต่แนวโน้มชี้ให้เห็นว่าทุนจะไหลเข้าสู่โครงการที่สามารถสร้างผลลัพธ์การวิจัยที่วัดผลได้ การสนับสนุนทางการเงินนี้ช่วยสนับสนุนการสร้างโครงสร้างพื้นฐานที่ทำให้การมีส่วนร่วมของนักวิทยาศาสตร์ที่ไม่เกี่ยวข้องกับคริปโตเป็นไปได้ง่ายขึ้น

โครงการ DeSci ได้ก้าวพ้นจากแนวคิดไปสู่การสนับสนุนงานที่เป็นรูปธรรมแล้ว DAO ด้านความยาวอายุได้สนับสนุนการศึกษาเกี่ยวกับกลไกการแก่ชราและการแทรกแซงที่เป็นไปได้ แพลตฟอร์มข้อมูลผู้ป่วยช่วยให้บุคคลสามารถควบคุมและสร้างรายได้จากข้อมูลสุขภาพของตนเองในขณะเดียวกันก็มีส่วนร่วมในกลุ่มการวิจัยที่ใหญ่กว่า เครื่องมือการเผยแพร่แบบเปิดช่วยลดอุปสรรคในการแชร์ผลการวิจัยอย่างรวดเร็วพร้อมแรงจูงใจในการทบทวนที่มีอยู่แล้ว 

 

เครือข่ายการยืนยันข้อมูลช่วยรับประกันความสมบูรณ์ในสาขาต่างๆ เช่น วิทยาศาสตร์ห่วงโซ่อุปทานหรือการทดลองทางคลินิก โครงการบางโครงการกำลังสำรวจทรัพย์สินทางปัญญาที่ถูกแปลงเป็นโทเค็นเพื่อให้สามารถถือครองแบบแบ่งส่วน ทำให้ผู้สนับสนุนสามารถรับส่วนแบ่งรายได้จากการอนุญาตในอนาคตหากการค้นพบนำไปสู่ผลิตภัณฑ์ ในทางปฏิบัติ นักวิจัยใช้แพลตฟอร์มเหล่านี้เพื่อระดมทุนจากประชาชนสำหรับการทดลองที่กองทุนแบบดั้งเดิมอาจปฏิเสธเนื่องจากมีความเสี่ยงสูงหรือเฉพาะเจาะจงเกินไป 

 

ทีมทั่วโลกร่วมมือกันในการเขียนโค้ด ชุดข้อมูล และการวิเคราะห์ โดยไม่จำเป็นต้องอยู่ในสถานที่เดียวกัน ผลลัพธ์เบื้องต้นรวมถึงบทความต้นฉบับที่เผยแพร่ ชุดข้อมูลที่แชร์ และแม้แต่การทดลองในระดับเล็ก แอปพลิเคชันเหล่านี้มีความน่าสนใจเป็นพิเศษในพื้นที่ที่ได้รับทุนน้อย เช่น โรคหายากหรือสุขภาพป้องกัน เมื่อเครื่องมือพัฒนาขึ้น นักวิทยาศาสตร์จำนวนมากจึงรวมกระบวนการ DeSci เข้ากับงานวิจัยเดิมของพวกเขา โดยผสมผสานการประสานงานแบบกระจายศูนย์เข้ากับแนวทางปฏิบัติในห้องปฏิบัติการมาตรฐาน ความก้าวหน้าเชิงปฏิบัตินี้สร้างความน่าเชื่อถือและดึงดูดการรับรองอย่างกว้างขวางยิ่งขึ้น

DeSci ยังอยู่ในระยะเริ่มต้น โดยยังมีโครงการหลายแห่งที่กำลังพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานหลักแทนที่จะส่งมอบนวัตกรรมขนาดใหญ่ การรับรองจากนักวิทยาศาสตร์ทั่วไปยังค่อยเป็นค่อยไป เนื่องจากเครื่องมือบล็อกเชนต้องใช้เวลาเรียนรู้และวอลเล็ต การระดมทุนแม้จะเพิ่มขึ้น แต่ยังน้อยเมื่อเทียบกับระบบเงินอุดหนุนแบบดั้งเดิม และความผันผวนของตลาดคริปโตอาจส่งผลต่อความมั่นคงของคลังทรัพย์ 

 

การรับประกันความเข้มงวดทางวิทยาศาสตร์ในสภาพแวดล้อมที่ไม่ต้องขออนุญาตจำเป็นต้องมีกลไกการตรวจสอบที่เข้มแข็งเพื่อป้องกันการมีส่วนร่วมที่คุณภาพต่ำหรือมีอคติ ปัญหาด้านผู้นำและการดำเนินงานเคยทำให้บางโครงการล่าช้าในอดีต การบูรณาการกับสถาบันและวารสารที่มีอยู่แล้วใช้เวลา เนื่องจากมาตรฐานการทบทวนโดยผู้เชี่ยวชาญและข้อกำหนดด้านกฎระเบียบสำหรับสาขาบางอย่าง เช่น แพทยศาสตร์ ยังคงเข้มงวด การขยายขนาดของการกำกับดูแลบนโซ่สำหรับการตัดสินใจที่ซับซ้อนเป็นอีกหนึ่งพื้นที่ที่อยู่ระหว่างการพัฒนา 

 

จำเป็นต้องมีการเปลี่ยนแปลงทางวัฒนธรรมเพื่อให้นักวิจัยเชื่อมั่นในระบบแบบกระจายศูนย์สำหรับข้อมูลที่ละเอียดอ่อนหรืองานที่กำหนดอนาคตอาชีพ แม้จะมีอุปสรรคเหล่านี้ โครงการที่กำลังดำเนินอยู่แสดงการพัฒนาอย่างต่อเนื่อง โดยปรับปรุงอินเทอร์เฟซผู้ใช้ เพิ่มการช่วยเหลือด้วยปัญญาประดิษฐ์สำหรับการทบทวน และสร้างแบบจำลองแบบผสมผสานที่ช่วยให้เข้าถึงได้ง่ายขึ้น ชุมชนนี้เรียนรู้จากความเป็นผู้ใหญ่ของ DeFi โดยมุ่งเน้นที่ความใช้งานง่ายและประโยชน์จริงเพื่อเอาชนะอุปสรรค

แพลตฟอร์ม DeSci หลายแห่งตอนนี้รวม AI เข้ากับงานต่างๆ เช่น การจับคู่ผู้ตรวจสอบกับบทความ การวิเคราะห์ชุดข้อมูล หรือการเสนอทิศทางการวิจัย การรวมกันนี้ช่วยเร่งกระบวนการและช่วยจัดการกับปริมาณข้อมูลที่เพิ่มขึ้น บล็อกเชนให้ชั้นความเชื่อถือสำหรับแหล่งที่มาของข้อมูล ในขณะที่ AI เพิ่มพลังการวิเคราะห์ โครงการบางโครงการกำลังสำรวจการคำนวณแบบกระจายศูนย์เพื่อทำงานจำลองที่ซับซ้อนโดยไม่ต้องพึ่งคลาวด์ของบริษัทเทคโนโลยีขนาดใหญ่ การบูรณาการกับเครื่องมือ Web3 ที่กว้างขึ้น เช่น การจัดเก็บข้อมูลแบบกระจายศูนย์ ทำให้ชุดข้อมูลทางวิทยาศาสตร์ขนาดใหญ่เข้าถึงได้ง่ายขึ้นและต้านทานการเซ็นเซอร์ 

 

การทดลองด้านการกำกับดูแลยังคงดำเนินต่อไป โดยทดสอบระบบการลงคะแนนเสียงที่ดีขึ้นเพื่อสมดุลระหว่างความเชี่ยวชาญกับการมีส่วนร่วมอย่างกว้างขวาง ในขณะที่ปี 2026 เดินหน้าไป คาดว่าจะมีการเน้นย้ำมากขึ้นเกี่ยวกับการเชิงพาณิชย์ การเปลี่ยนผลลัพธ์จากการวิจัยให้เป็นผลิตภัณฑ์หรือบริการที่ยั่งยืนซึ่งสร้างผลตอบแทนให้กับชุมชน รูปแบบแบบผสมผสานที่เชื่อมโยง DeSci DAO กับมหาวิทยาลัยหรือบริษัทกำลังเกิดขึ้นเพื่อเชื่อมโยงโลกแบบดั้งเดิมกับโลกแบบกระจายอำนาจ 

 

ประโยชน์เฉพาะตัวนี้ได้รับแรงหนุนจากความก้าวหน้าโดยรวมของ Web3 ที่ทำให้เครื่องมือเข้าถึงได้ง่ายขึ้นสำหรับนักวิทยาศาสตร์ที่ไม่มีพื้นฐานด้านเทคนิค การพัฒนานี้ช่วยให้ DeSci กลายเป็นส่วนหนึ่งของการเปลี่ยนแปลงที่ใหญ่กว่าสู่การค้นพบที่เปิดกว้าง ร่วมมือกัน และเสริมด้วยเทคโนโลยี

แรงผลักดันกำลังเพิ่มขึ้นเมื่อโครงการต่างๆ แสดงผลลัพธ์ที่จับต้องได้และดึงดูดผู้เข้าร่วมที่หลากหลาย ภาคส่วนนี้อาจเห็นกลไกการระดมทุนที่ขยายตัว เครื่องมือที่ดีขึ้นสำหรับการแชร์ข้อมูล และการเชื่อมโยงที่เพิ่มขึ้นกับสาขาอื่นๆ เช่น ชีววิทยาและวิทยาศาสตร์สภาพภูมิอากาศ ความสนใจของสาธารณชนในวิทยาศาสตร์ที่โปร่งใสสร้างพื้นดินที่อุดมสมบูรณ์สำหรับการรับรอง หากโครงสร้างพื้นฐานยังคงพัฒนาต่อไปและตัวอย่างความสำเร็จเพิ่มขึ้น DeSci อาจเปลี่ยนจากกลุ่มเฉพาะเป็นตัวเลือกมาตรฐานสำหรับประเภทการวิจัยบางประเภท 

 

ความท้าทายเกี่ยวกับการกำกับดูแล การควบคุมคุณภาพ และการบูรณาการจะกำหนดจังหวะการพัฒนา แต่ข้อเสนอคุณค่าหลัก ซึ่งคือวิทยาศาสตร์ที่เร็วขึ้น ยุติธรรมขึ้น และเปิดกว้างขึ้น ยังคงสื่อสารกับผู้คนจำนวนมาก ชุมชนต่างๆ กำลังทำงานอย่างแข็งขันเพื่อหาทางแก้ไข ตั้งแต่การนำเข้าผู้ใช้ที่ดีขึ้นไปจนถึงชั้นการยืนยันที่มั่นคง การพัฒนาของกลุ่มนี้สะท้อนแนวโน้มทั่วไปที่มุ่งสู่การกระจายอำนาจในอุตสาหกรรมอื่นๆ ที่ปรับให้เหมาะกับความต้องการเฉพาะของงานทางวิทยาศาสตร์ 

 

ด้วยโครงการหลายสิบโครงการที่กำลังดำเนินอยู่และโครงการใหม่ๆ ที่กำลังเปิดตัว ปี 2026 ดูเหมือนจะเป็นปีของการรวมตัวและการก้าวหน้าอย่างเป็นรูปธรรมมากกว่าการสร้างความตื่นเต้นเพียงอย่างเดียว ความเข้าใจที่กว้างขวางขึ้นและการทดลองที่ประสบความสำเร็จอาจเปิดทางสู่ความร่วมมือและกองทุนการลงทุนที่ใหญ่ขึ้น

1. DeSci คืออะไรกันแน่?

 

DeSci หรือวิทยาศาสตร์แบบกระจายศูนย์ เป็นการเคลื่อนไหวที่ใช้บล็อกเชน DAOs โทเค็น และเครื่องมือ Web3 เพื่อทำให้การวิจัยทางวิทยาศาสตร์เปิดกว้าง โปร่งใส และขับเคลื่อนโดยชุมชน โดยมุ่งเน้นที่การปรับปรุงการระดมทุน การร่วมมือ การแชร์ข้อมูล และการให้รางวัล พร้อมลดการพึ่งพาสถาบันและผู้เผยแพร่แบบกลาง

 

2. การระดมทุน DeSci ทำงานต่างจากเงินอุดหนุนแบบดั้งเดิมอย่างไร?

 

DeSci มักใช้ DAO โดยผู้ถือโทเค็นจะลงคะแนนเสียงบนข้อเสนอและปล่อยเงินผ่านสัญญาอัจฉริยะตามเป้าหมายที่ชุมชนอนุมัติ ซึ่งช่วยให้การระดมทุนแบบตรงไปตรงมาและโปร่งใสจากผู้เข้าร่วมทั่วโลก แทนการตัดสินใจที่ช้าและไม่โปร่งใสของคณะกรรมการให้ทุนเพียงไม่กี่ราย

 

3. โทเค็นและ NFT มีบทบาทอย่างไรใน DeSci?

 

โทเค็นกระตุ้นการมีส่วนร่วม เช่น การรีวิวหรือการให้ข้อมูล และอนุญาตให้ลงคะแนนเสียงในการกำกับดูแล โทเค็น NFT หรือโทเค็นทรัพย์สินทางปัญญาสามารถแสดงสัดส่วนการเป็นเจ้าของผลลัพธ์การวิจัย ทำให้สามารถกระจายรางวัลในอนาคตอย่างเป็นธรรมแก่ผู้สร้างและผู้สนับสนุนตั้งแต่แรกเริ่ม

 

4. ขณะนี้ DeSci มุ่งเน้นที่พื้นที่ใดเป็นหลัก?

 

พื้นที่หลักประกอบด้วยการวิจัยด้านอายุยืนและชีววิทยา ข้อมูลสุขภาพที่ผู้ป่วยเป็นเจ้าของ แพลตฟอร์มการตีพิมพ์แบบเปิด การจัดเก็บและยืนยันข้อมูลแบบกระจายศูนย์ และเครื่องมือสำหรับกระบวนการทำงานร่วมกัน โดยมีโครงการจำนวนมากมุ่งเน้นไปที่หัวข้อที่ได้รับทุนน้อยหรือมีผลกระทบสูง

 

5. อุปสรรคหลักในการรับรอง DeSci คืออะไร?

 

ความท้าทายรวมถึงความซับซ้อนในการเรียนรู้เครื่องมือบล็อกเชน การรับประกันคุณภาพทางวิทยาศาสตร์ในระบบเปิด ขนาดการระดมทุนที่จำกัดเมื่อเทียบกับแหล่งทุนแบบดั้งเดิม ความผันผวนของสินทรัพย์คริปโต และการสร้างความเชื่อมั่นให้แก่นักวิจัยและสถาบันหลัก

 

6. ผู้คนสามารถมีส่วนร่วมกับโครงการ DeSci ได้อย่างไร?

 

ผู้เข้าร่วมสามารถเข้าร่วม DAO ได้โดยถือครองโทเค็นการกำกับดูแลและลงคะแนนเสียงบนข้อเสนอต่างๆ ร่วมงานในฐานะนักวิจัยหรือผู้ทบทวนบนแพลตฟอร์มที่ให้แรงจูงใจ ให้ข้อมูลหรือทุนสนับสนุนโครงการเฉพาะ หรือช่วยพัฒนาเครื่องมือและโครงสร้างพื้นฐานสำหรับระบบนิเวศ

เนื้อหานี้มีจุดประสงค์เพื่อให้ข้อมูลเท่านั้น และไม่ถือเป็นคำแนะนำด้านการลงทุน การลงทุนในคริปโตเคอเรนซีมีความเสี่ยง โปรดทำการวิจัยด้วยตัวเอง (DYOR)

 

คำปฏิเสธความรับผิดชอบ: หน้านี้แปลโดยใช้เทคโนโลยี AI (ขับเคลื่อนโดย GPT) เพื่อความสะดวกของคุณ สำหรับข้อมูลที่ถูกต้องที่สุด โปรดดูต้นฉบับภาษาอังกฤษ